Armenpenning St-Kruis kerk, Brugge 1553

 

 

 

Achthoekige armenpenning Sint Kruis-kerk, Brugge.

De juiste functie van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Afmetingen: 38 mm. x 32,5 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: 1553.

 

Voorzijde: Binnen een opgehoogde boord.

Een dubbele omkadering.

Centraal een miskelk , met op de rand een hostie.

Boven de kelk, een duif met nimbus en gespreide vleugels.

Ter weerszijden van de kelk, het gesplitste jaartal 15 / 53

Boven de cijfers, een ovaal/lichtkrans.

Rondom versiert met zeven punten/bolletjes/nagels.

 

Keerzijde: Binnen een opgehoogde boord.

Een dubbele omkadering.

Centraal een gevoet kruis, gelegen op een vierpuntige ster.

In het kruishart, een punt.

Rondom en op het kruis versiert,

met zeven punten/bolletjes/nagels.

 

Lit.: De Schodt, 68; Minard-Van Hoorebeke, pag .158, afb. 240.

 


 

 

Armenpenning/raadsteken, stad Kampen.

Bodemvondst, Gj Bras.

 

 

 

Armenpenning of raadsteken voor de stad Kampen.

Licht gefragmenteerd aan de rand.

De juiste functie/datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Koper.

Massa: 2 gram.

Diameter: 23 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Kampen.

Datering: z.j. Ca. 1590-1600.

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

De stadspoort van Kampen, afgebeeld zonder daken.

Onder de doorgang, een schuin naar links geplaatst klein wapenschildje.

Omsloten met een dubbele parelcirkel.

✶ . . C . ✶ . A . ✶ . P . .

Mogelijks kan dit vertaald worden als:

Campen / Armen / Penning

 

Keerzijde: Centraal op het binnenveld.

Een klauwende staande leeuw, naar links gewend.

De staart naar buiten gekeerd.

Omsloten met een dubbele parelcirkel.

✶ C I V I T A T I S

Wat wil zeggen: Van de stad.

 

Lit.: Arend Pol, De Beeldenaar, september/oktober 1989, Munt of penning.  pag. 160-163; Verkade, plaat 219 afb. 4.; Kees Pannekeet, Token ? van Kampen; J.C. van der Wis-T. Passon, 2.30.76.

 


 

 

Loden afslag/proefslag

Bodemvondst, Hans Bostelaar.

 

 

Loden afslag-plaatje.

Diverse mespunt doorboring.

De juiste functie/plaats/datering van dit loodje is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 12 gram.

Diameter: 46 mm. x 44 mm.

Diameter stempels/afslag: 16 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.

 

Voorzijde: Gelegen op een rond en platgeslagen plaatje.

Vier afslagen van stempels (?)

Allen voorzien van een parelcirkel.

- Twee maal de letters I

- Twee maal de letters I H

(de kleine I tussen de bovenbenen van de letter H)

 

Keerzijde: Vier afslagen van stempels (?)

- Twee maal de letters I H

- De letters I S

- Huismerk of cijfer I 4 met daarnaast de kleine letter B

 

 


 

 

Penning/loodje Adelaar.

Bodemvondst, Peter Bakker.

 

 

Enkelzijdige penning/loodje type adelaar.

De juiste functie/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: Onbekend.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.

 

Voorzijde: Gelegen op een veld.

Naar rechts gewende adelaar,

met gespreide vleugels.

 

Keerzijde:  Blanco.

 

 


 

 

Penning "(tweekoppige) Adelaar" 1540.

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

Penning tweekoppige adelaar, Karel V.

Lichte schade aan de rand, perforatie door nageling.

De juiste functie/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,94 gram.

Diameter: 27 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering: 1540.

 

Voorzijde: Gekroonde tweekoppige adelaar, met gespreide vleugels.

Omsloten met een omschrift:

  SI ° VOVS ° FALLEZ ° SE (SI)° REGECTES

Wat wil zeggen: Indien je faalt, hergooi.

(In verband met het rekenen op een albus, het leggen of gooien (gectoirs) van penningen.)

 

Keerzijde: Lang glad gevoet kruis.

Met in de kwartieren de letters  K / V / R / I

Wat wil zeggen:  Karolus Vijf Romanorum Imperator.

Omsloten met een omschrift:

AMAT ° VICTORIA ° CVRAM °1540

Wat wil zeggen: Geen overwinning zonder  inspanning.

 

Lit.: Afgeleide van op rekenpenningen Karel V, Dugniolle 1153 t.e.m. 1161.

Voor de letters in de kwartieren "Dubbele mijt" Vanhoudt 233.AN.


 

Avondsmaal-loodje Amsterdam (1586/01)

Bodemvondst Axel. 

 

 

Avondmaal loodje, der Waalse gemeente Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 13 mm.

Massa: 2,15 gram.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1586


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een gevleugelde arm, die een behoeftige de hand drukt.
Gelegen op het anker, die de hoop voorstelt.
Bovenaan, het alziende oog van God.
Links het zinnebeeld van de koophandel.
Onder de beide handen, het jaartal 1586.


Keerzijde: Binnen een parelrand en een gladde cirkel.
Het ongekroonde stadswapen van Amsterdam.


Lit: Minard-Van Hoorebeke 101; Pelsdonk 013; Burzinski 7314.

 


 

Avondsmaal-loodje Amsterdam (1586/02)

Bodemvondst, Peter Bakker. 

 

 

Avondmaal loodje, der Waalse gemeente Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 16 mm.

Massa: 2,38 gram.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1586


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een gevleugelde arm, die een behoeftige de hand drukt.
Gelegen op het anker, die de hoop voorstelt.
Bovenaan, het alziende oog van God.
Links het zinnebeeld van de koophandel.
Onder de beide handen, het jaartal 1586.


Keerzijde: Binnen een parelrand en een gladde cirkel.
Het ongekroonde stadswapen van Amsterdam.


Lit: Minard-Van Hoorebeke 101; Pelsdonk 013; Burzinski 7314.

 


 

Avondsmaal-loodje Amsterdam (1586/03)

Bodemvondst, Hylke Roorda. 

 

 

Avondmaal loodje, der Waalse gemeente Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 13 mm.

Massa: 1,34 gram.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1586


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een gevleugelde arm, die een behoeftige de hand drukt.
Gelegen op het anker, die de hoop voorstelt.
Bovenaan, het alziende oog van God.
Links het zinnebeeld van de koophandel.
Onder de beide handen, het jaartal 1586.


Keerzijde: Binnen een parelrand en een gladde cirkel.
Het ongekroonde stadswapen van Amsterdam.


Lit: Minard-Van Hoorebeke 101; Pelsdonk 013; Burzinski 7314.

 


 

Penning type "Tudor-roos" (TR 01)

Bodemvondst, Hans Bostelaar.

 

 

Penning met Tudor roos.

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 4 gram.

Diameter: 18 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend, Engeland.

Datering: z.j. Ca. 1570-1600

 

Voorzijde: Binnen een gladde boord.

Engelse Tudor roos.

 

Keerzijde:  Binnen twee gladde cirkels.

De letter b

 

Lit.: Edward Fletcher, The Powell 32 Type Classification System for leaden tokens & tallies. pag 104, Type 25.

 

"Tudor rose" of ook "Union rose" genaamd is het traditionele florale heraldisch embleem van Engeland.

De traditie om een gestileerde roos als embleem te gebruiken, stamt uit de periode van de Tudordynastie, met name koning Hendrik VIII van Engeland.

 


 

 

Penning type "Tudor-roos" (TR 02)

Bodemvondst, Hans Bostelaar.

 

 

Penning met Tudor roos.

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 4 gram.

Diameter: 18 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend, Engeland.

Datering: z.j. Ca. 1570-1600

 

Voorzijde: Binnen een gladde boord.

Engelse Tudor roos.

 

Keerzijde:  Binnen twee gladde cirkels.

De letter b

 

Lit.: Edward Fletcher, The Powell 32 Type Classification System for leaden tokens & tallies. pag 104, Type 25.

 

"Tudor rose" of ook "Union rose" genaamd is het traditionele florale heraldisch embleem van Engeland. 

De traditie om een gestileerde roos als embleem te gebruiken, stamt uit de periode van de Tudordynastie, met name koning Hendrik VIII van Engeland.

 


 

 

Penning "Bloem/letters"

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

Penning met bloemmotief en letters.

De juiste functie/plaats/datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 4,95 gram.

Diameter: 23,3 mm x 21 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering: z.j. Ca. eind 16e eeuw, begin 17e eeuw.

 

Voorzijde: Gelegen op een versiert en gearceerd veld.

Vier-blad bloemmotief.

Centraal, een (passer) punt.

 

Keerzijde: Centraal de letters I C

Links en rechts van de letters een punt/bolletje.

Onder en boven de letters een punt/bolletje.

 

 


 

 

Méreaux van 6 denier, Bisdom Cambrai.

Bodemvondst, Bruno Tielemans.

 

     

 

 

Méreaux Bisdom Cambrai, op naam van aartsbisschop Louis de Berlaymont.

De juiste functie/datering van deze penning/méreaux is niet gekend.

 

Materiaal: Koper (Cu)

Massa: Ca. 4,5 gram.

Diameter: 25 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Bisdom Cambrai.

Datering: z.j. Ca. 1570-1596.

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Het wapenschild van Berlaymont.

(Gedwarsbalkt van zes stukken vair en rood)

Bekroond met de Romeinse cijfers VI

(monétaire waarde van zes deniers)

Omschrift:

✠. LVD . A . BERLAIMONT . D . GRA .

Interpunctie, drieklaver-blad.

Wat wil zeggen: Louis de Berlaymont, bij de gratie van God.

 

Keerzijde:  Binnen een versierde bloemenrand.

Een gebloemd kruis, met hartschild.

In het hartschild, een rechtopstaande leeuw naar links gekeerd.

In de kwartieren, de letters:

L / O / V / S

Lit.: Bd # 2040.

Louis de Berlaymont geboren in Berlaimont in 1542 en overleed in Bergen in 1596.

Was priester van de Zuiderlijke Nederlanden, en werd aartsbisschop van Cambrai in 1570 tot 1596. 

Louis de Berlaimont verving Maximiliaan de Berghes in 1570 als aartsbisschop.  Het was dan ook laatste aartsbisschop van Cambrai die monétaire méreaux's had geslagen voor het bisdom.

 


 

Broodpenning Antwerpen (1582)

Uit de collectie, Dimidov.

 

 

 

Brood-penning Armen-Kamer Antwerpen.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 3,74 gram.

Diameter: 24 mm.

Datering: 1582.

Slagplaats: Antwerpen.

 

Voorzijde: Binnen een sierrand.

Het stadswapen van Antwerpen.

Met daaronder, de initialen A C

(Armen Camer)

Omschrift:

+ . D HEER . MAEKT  ARM . EN . RYCK.

 

Keerzijde: Binnen een parelrand.

En een fijne binnencirkel, het muntteken (handje) doorbreekt de cirkel.

Centraal de letter B

Onder de letter, het jaartal 1582

Omschrift:

. DANCKT . GOD . VAN . AL . (handje)

 

Lit.: Minard -Van Hoorebeke, pag 29. 54; De Beer 98; Dugniolle 2919.

Het omschift bij Minard staat verkeerdelijk weergegeven.

Namelijk, D'HEER.MAEKT.ARMEN. RYCK

Een totaal andere zinsbepaling en begrip.


 

 

Penning "Broodkaart" Leuven.

Uit de collectie, Dimidov.

 

 

Broodpenning Sint-Pieterskerk, Leuven.

Voorzien van een dubbele klop.

Deels gebombeerd aan de keerzijde door de dubbele klop.

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 21 mm x 24  mm.

Massa: 3,14 gram.
Aanmaakplaats: z.pl. Leuven.
Datering: z.j. Ca. eind 16e eeuw begin 17e eeuw.


Voorzijde: Binnen een dubbele gladde fijne buitencirkels.

De gotische letters B C

(Brood caert ?)

Boven de letters, de gekruist St-Pieter sleutels.

Onder de letters, het (klein) stadswapen van Leuven.

Dubbele klop, op de gotische letters.

S.P.

(Sint-Pieterskerk)


Keerzijde: Binnen een dubbele gladde buitencirkels.

Een open beurs, met beursbeugel.

Ter weerszijden, een versiering naar beursbeveiliging.

De beurs bekleed, met de initialen S . P van de St-Pieterskerk.

Mogelijks rusten de letters op het stadswapenschild van Leuven.

 

Lit.: Nieuwe variant op Minard-Van Hoorebeke pag.191, 322.

 


 

Broodpenning Middelburg (1562)

Bodemvondst Hans Bostelaar.

 

 

Broodpenning (?) stad Middelburg.

Juiste functie van deze penning is onbekend.

Licht gefragmenteerd.

 

Materiaal: Koperlegering.
Massa: 5,36 gram.
Diameter: 31 mm.
Aanmaakplaats: Middelburg.
Datering: 1562


Voorzijde: Binnen een gladde cirkelrand.
De toren uit het stadswapen van Middelburg.
Gesplitst jaartal ter weerszijden  15 
 62

De gotische letter B
Geflankeerd door een molen-ijzer ter weerszijden.


Keerzijde: Binnen een gladde cirkelrand.
De letter M
Wat staat voor Middelburg.


Lit: Pelsdonk 87.


 

Penning op "Bisschop van Augsburg" (1544)

 

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

Penning op bisschop van Augsburg.

Otto Truchsess von Waldburg. (1543-1573)

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 11,05 gram.

Diameter: 30,7 mm.
Medailleur: Lorenzo Fragni.
Datering: 1544

Aanmaakplaats: z.pl. (Duitsland ?)


Voorzijde: Binnen een versierde buitenrand, bladmotief.
Borstbeeld van Otto von Waldburg, naar rechts gewend.
Opgekleed met een ceremonieel schouderstuk (mozetta).
(Gedragen door katholieke prelaten, bij officiële riten)
Getooid met een kardinaalsmuts.
Omschrift:
+ OTHO . TRVCHSESS . DEI . GRATIA . E^PS . AVGVST . M . D . XLIIII (1544)
Ter weerszijde, de gesplitste legende:
ETA . SVE / XXX


Keerzijde: Blanco.


Lit: Forrer Bd. IV, 362; vlg. II 133-135.

 


 

Verzegellood (?) Brugge.

Bodemvondst van Ignas Vermeulen.

 

 

Mogelijks een voorloper van een "Brugs" zegelloodje.

De juiste functie/datering van dit type loodje is nog onbekend.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 6,00 gram.

Diameter: 21 mm.

Aanmaakplaats: z.pl Brugge.

Datering: z.j. Ca. 2e helft 16e eeuw.


Voorzijde: Klimmende leeuw van Vlaanderen, naar rechts gewend.
Rechts de gekroonde gotische B van Brugge.
Rondom versiert met een kabelrand.


Keerzijde: Stelt het lam voor, het juweel van het "Gulden Vlies"onder een vuurslag. Met weerszijden wegspringende vonken.

Rondom versiert met een kabelrand.


Opmerking: De versiering, is een soort kabelrand die we kennen op de muntslag van de korten van Karel V.
Het embleem van het "Gulden Vlies" doet vermoeden, dat deze te situeren is ten tijde van Philips II.
Datering: tweede helft 16e eeuw, met een marge te rekenen van enkele decennia.

 


 

Penning type "Brugs beertje" (Brugge) (BB 16/01)

 

Bodemvondst, Paul Callewaert.

 

Penning, geketende beer.

 

Juiste functie/datering/plaats van deze penning is onbekend.

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,10 gram.

Diameter: 19 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. (Brugge )

Datering: z.j. Ca. 1550-1600.


Voorzijde: Binnen dubbele gladde cirkels.
Een rechtopstaande naar links gaande,
aan de nek geketende beer.


Keerzijde: Op een glad veld, een eenvoudige stermotief in spaakvorm.

 


 

Penning type "Brugs beertje" (Brugge) (BB 16/02)

Bodemvondst, Eddy Janssens.

 

 

 

Penning, geketende beer.

 

Juiste functie/datering/plaats van deze penning is onbekend.

Herbruik, naar bekkensnijder (?).

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 2 gram.

Diameter: 19 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. (Brugge)

Datering: z.j. Ca. 1550-1600.


Voorzijde: Binnen dubbele gladde cirkels.
Een rechtopstaande naar links gaande,
aan de nek geketende beer.


Keerzijde: Binnen een versierde rand.

Staand kruis op voet.

De armen van het kruis, uitlopend op ringen.

 


 

Penning type "Brugs beertje" (Brugge) (BB 16/03)

Bodemvondst, Maarten Van De Capelle.

 

 

 

Penning, geketende beer.

 

Juiste functie/datering/plaats van deze penning is onbekend.

Tinpest op de keerzijde.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,10 gram.

Diameter: 19 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. (Brugge)

Datering: z.j. Ca. 1550-1600.


Voorzijde: Binnen dubbele gladde cirkels.
Een rechtopstaande naar links gaande,
aan de nek geketende beer.


Keerzijde: Blanco.


 

Penning type "Cirkels".

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

Enkelzijdige penning/loodje type cirkels.

De juiste functie/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 14,50 gram.

Diameter: 27,4 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen vier cirkels.

Centraal binnen de kleinste cirkel,

rad/spaaak/wiel motief.

Centraal, een (passer) punt.

 

Keerzijde:  Blanco, met licht omgeplooide boord.

 

 


 

 

Diocese Penning (Saint-Esprit ?)

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

Diosese penning.

Orde des Hospitaliers du Saint-Esprit (?)

De juiste functie/datering/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 4,26 gram.

Diameter: 19 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend. 
Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.


Voorzijde: Gevorkt patriarchaal kruis.

Gelegen op een leeg veld.

 

Keerzijde: Lombardische letter B

(Beatæ Mariæ ?)

Gelegen op een leeg veld.


 

Penning Engelbert d'Espaigne.

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

Penning abt, Engelbert d'Espaigne abdij Saint-Bertin, in Saint-Omer.

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 4,01 gram.

Diameter: 17 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. 1531-1544


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een kromstaf, naar links gewend.

Waaraan een klein wapenschild met lint hangt van Engelbert d'Espaigne.

(rechts een driehoekige verlaging in de penning)


Keerzijde: Binnen een gladde buitencikel.

Een horizontale balk, met de letters:

 S 0 M 

De letter M is hier liggend.

Centraal een (passer) punt.

 

Opmerking:

Op de voorzijde, is een klop/indruk waarneembaar die 1/4 lager ligt op het veld.

Op de keerzijde is deze niet te zien.

Aan de buitenrand staan de letters MA(T?)

Wat staat voor Matutinae horae.

En een soort vergoeding was, voor het houden van de eredienst door geestelijken voor de metten.

Het is dan ook onduidelijk of deze oorspronkelijk bewust zo is aangemaakt, of dit nadien is aangebracht voor herbruik van de penning.

 

 

Lit.: Hermand en Deschamps de Pas, Histoire sigillaire de la ville de Saint-Omer, afb. 266.

 


 

Geuzenpenning (1566)

Bodemvondst Pieter De Breuk.

 

 

Geuzenpenning.

(Na breuk ophangoog, een boorgat voorzien destijds)

 

Materiaal: Lood/tin legering.
Massa: 11,55 gram.
Afmetingen: 27 mm. x 34 mm.
Datering: 1566

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Medailleur: Onbekend. (Mogelijks Jonghelinck ?)

 

Voorzijde: Binnen een omschrift.

De geharnaste buste van Philips II, naar links gewend.

Omschrift:

EN ° TOVT ° FIDELLES ° AV ° ROY ° 1566

Wat wil zeggen: In alles trouw aan de koning.

(De legende loopt verder op de keerzijde)

 

Keerzijde: Binnen een omschrift.

Twee edelen, die elkaar de hand drukken.

De linkse edele, draagt aan de gordel een bedelnap en een kalebasfles.

Aan de voeten van de figuranten, het monogram VLG

Voluit (volgens Gerard van Loon):

Vive les gueux

Wat wil zeggen: Leve de geuzen.

Omschrift:

IVSQVES ° A ° PORTER ° LA ° BESACE

Wat wil zeggen: zelfs tot aan de bedelstaf.

 

Lit: Gerard van Loon, Beschrijving der Nederlandse Historipenningen 1713-1731. (vL. I 85/84.5.); G. van der Meer, De Beeldenaar 1980. 91-95.

 


 

Penning "Gesp/vierpas"

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

Penning met bekruiste vierpas en gesp (?) 

De juiste functie/plaats/datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 2,43 gram.

Diameter: 17 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.

Een gesp, met angel naar rechts gewend.

 

Keerzijde:  Binnen een gladde buitenrand.

Een vierpas, met daarin een kort glad kruis.

 

 


 

 

Penning "Grauwzusters Brugge" (?)

Bodemvondst Philippe Legrand.

 

 

Onder voorbehoud van juistheid !

Juiste functie/datering/plaats van deze penning is alsnog onbekend.

 

Penning Grauwzusters (voor lijnwaad en dekens ?)
Materiaal: Lood/tin legering.
Massa: Onbekend.
Diameter: 19 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. (Brugge ?)
Datering: z.j. Ca. 1570


Voorzijde: Binnen een dubbele gladde buitencirkel.
Een staande H. Laurentius van Rome met attributen.
In het linkerhand, een rooster.
(De verwijzing naar zijn foltering, door hem op een rooster boven het vuur te houden)
In de rechterhand een heilig boek.
(De verwijzing naar de patroonheilige van de bibliothecarissen)
Ter weerszijden van de heilige de gotische letters L / n


Keerzijde: Binnen een dubbele gladde buitencirkel.
Mogelijks de gotische letters Lk
(Laurentius kapel ?)
Ter weerszijden van de gotische letters L / O


Lit.: Edw. Vlietinck, Oostende en zijne driejarige belegering.1897, pag 214.

 

Bron: Zwartzusters van Bethel Brugge.
Met info als deze:
Oostende.
1504 Nieuw gasthuis wordt opgetrokken, de bijhorende kapel heeft de H. Laurentius als schutspatroon.
1537 Kapel en gasthuis worden ingezegend door de bischop van Doornik.
1570 De grauwzusters krijgen een subsidie van de stadsmagistraat om lijnwaad en dekens voor de armen te kopen die in het gasthuis logeren. In het gasthuis word de "stadswaag" geplaatst waardoor ze het " recht van maat en schaal" krijgen. het recht "vande ballanche, mitsgaders trecht vande mate ende martghelde" om alle goederen die in de haven van Oostende aankomen, tegen vergoeding te meten en te wegen.
1579 Oostende word verwoest door de Geuzen, en de grauwzusters vluchten met hebben en houden naar het nog door Spanje bezette Sluis.
1583 De Grauwzusters in verbanning vinden een onderkomen in het " Convente van S. Katheryne gheseyt de Maechdaleene" (Ook een Grauwzuster-klooster)


 

Penning type "Heilige Geest".

Bodemvondst Jos.

 

 

Penning H. Geest ?

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin.

Massa: Onbekend.

Diameter: 16 mm.
Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.


Voorzijde: Binnen een parelrand.
En versierde gearceerde band.
De H. Geest in de gedaante van een duif.
(Mogelijks ook een neerdalende duif ?

als men deze penning omdraait.

Een verwijzing naar Pinksteren ?)


Keerzijde: Binnen een parelrand.
Een kalende monnik/abt met baard,

getooid in een pij naar links gewend.
Een hand rustend op de schouder.
De bol voor de persoon, duid waarschijnlijk op een hostie.

 


 

Penning "Hospitaalbroeders St-Antonius"

Bodemvondst, Arjen Van Den Kerchove.

 

 

 

 

 

Penning op de "Orde van St-Antonius".

Kloveniersgilde St-Antonius abt uit Terheijden (1551) ?

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: 22 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering: z.j. Ca. eind 16e begin 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een dubbele cirkel.

De gotische letters A T B

T-symbool, naar het teken van de Griekse hoofdletter. 

Tau genoemd.

A B St-Antonius (hospitaal) Broeders.

 

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

Centraal de gotische letters A B

St-Antonius / Broeders (?)

Armen / Brood (?)

Onder en boven de letters, met krul-motief versiert.

 

Lit.: Dolf Hartsuiker, "De Tau van Antonius", Kloveniersgilde "Sint Antonius Abt" Terheijden sinds 1551.

 

T kruis
Bij de onderstaande bespreking van het T-symbool heb ik een artikel van Pieter Noordeloos, “De Tau van Antonius” als basis en uitgangspunt.
Het meest typische Antoniaanse embleem, dat wij op een menigte afbeeldingen van S. Antonius uit de latere middeleeuwen aantreffen, is een T, naar het teken van de Griekse hoofdletter van die naam, tau genoemd.
De vorm is over het algemeen sierlijk. De balken lopen aan de drie einden breder uit en vormen door de holle buiging aan elk einde twee min of meer rechte hoeken.
Het blauwe insigne was, volgens voorschrift, genaaid op de linkerzijde van de zwarte tunica en de zwarte mantel der hospitaalbroeders van de Orde van St. Antonius. Het werd daarom ook wel Antoniuskruis genoemd.
De Antonianen hebben zich er niet mede tevreden gesteld met alleen de tau te dragen. De tau werd voor hen hun symbool. Zij droegen het overal uit en brachten het aan op alles wat ook maar enig verband met de orde had.

 

 


 

Penning type " Oogst-bijl".

Uit de collectie, Paul Callewaert..

 

 

Enkelzijdige penning met oogstbijl.

De juiste functie/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,70 gram..

Diameter: 18,2 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.

 

Voorzijde: Gelegen op een veld.

Naar links liggende oogst-bijl.

Met open bijl-wang, boven het bijl-huis een bijl-punt/pin.

Rechtsonder een molenijzer.

Centraal een (passer) punt.

 

 

Keerzijde:  Blanco.

 

 


 

 

Rekenpenning (Tin) op Huwelijk Ferdinand & Anna (1521)

Bodemvondst Hans Bostelaar.

 

 

Tinnen rekenpenning op:

Huwelijk Ferdinand van Oostenrijk met Anna van Hongarije.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 4.00 gram.
Diameter: 29 mm.
Aanmaakplaats: Brugge.
Datering: Ca. 1521.
Muntplaatsteken: Lelie (voor Brugge)


Voorzijde: Binnen een dubbele parelcirkel.
Naakte langharige dame preuts geknield op een vlot in de golven.
Die de personificatie van de "Hoop" voorstelt.
En houd met beide handen, een zeil in de wind.
Legende in de buitenbaan:
ESPERA
ИS * GVIDE * MAVELLE * APOVRT * 

De legende sluit met een kroontje.
Wat wil zeggen: De 'Hoop" leidt mijn zeil naar de haven.
De letter N in ESPERAN
C is gespiegeld.

Interpunctie, ster.


Keerzijde: Binnen een dubbele parelcirkel.
Het wapenschild van de aartshertog Ferdinand van Oostenrijk.
Gehouden door een staande struisvogel naar links gewend, met een lint in de snavel.
Legende in de buitenbaan:
IETT * PO * BVREAV * DE * MOS * F X ARCIDVC * DAVSTCE (Lelie)
Voluit: Iettoirs pour le bureau de monseigneur Ferdinand archiduc d'Austrice.
Wat wil zeggen: Rekenpenningen voor het bureau van Dhr. Ferdinand, aartshertog van Oostenrijk.
Interpunctie, ster.


Lit: Margreet Tas 018; Dugniolle 1122.


 

Rekenpenning (Tin) op Huwelijk Ferdinand & Anna (1521)

Bodemvondst Dimitry Soenen.

 

 

Lood/tin rekenpenning.
Huwelijk Ferdinand van Oostenrijk & Anna van Hongarije.

Materiaal: Lood/tin legering.
Massa: 6,49 gram.
Diameter: 29 mm.
Aanmaakplaats: Brugge.
Datering: 1521
Muntplaatsteken: Lelie.

Voorzijde: Binnen een dubbele parelcirkel, met legende.
Naakte langharige vrouw geknield op een vlot, 
die de personificatie van de Hoop voorstelt.
Houd een zeil in de wind.
ESPERANSE x GVIDE x MAVELLE x POVRT x 1521

De legende sluit af met een kroontje.
Wat wil zeggen: De Hoop leidt mijn zeil naar de haven.

Keerzijde: Binnen een dubbele parelcirkel, met legende.
Het wapenschild van de aartshertog, gehouden door een staande struisvogel.
IETT x PO x LE x BVREAV x DE x MOS x F X ARCIDVC x DAVSTCE (Lelie)
Voluit: Iettoirs pour le bureau de monseigneur Ferdinand archiduc d'Austrice.
Wat wil zeggen: Rekenpenningen voor het bureau van de heer Ferdinand, aartshertog van Oostenrijk.


Lit: Margreet Tas 018; Dugniolle 1122.


 

Penning "Kromstaf/palmtak".

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

Penning Bisschop/martelaar.

Licht gefragmenteerd, aan de rand.

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 1,08 gram.

Diameter: 21 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. 2e helft 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een cirkel,

twee gotische vensters.
Links, een kromstaf, naar links gewend.

Rechts, een palmtak naar rechts.


Keerzijde: Binnen een gladde buitencikel.

Gelegen op een parelcirkel, een lang gelelied kruis.

In de kwartieren telkens, een ringetje.

In de randen, telkens twee klavertjes.

 


 

 

Penning "Kromstaf/palmtak".

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

Penning Bisschop/martelaar.

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 0,91 gram.

Diameter: 21 mm. x 23 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. 2e helft 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een cirkel,

twee gotische vensters.
Links, een kromstaf, naar links gewend.

Rechts, een palmtak naar rechts.


Keerzijde: Binnen een gladde buitencikel.

De Romeinse cijfers .II.II.

Voor waardebepaling vier (Denier ?)

 


 

 

Penning "Monogram". (1574)

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

Enkelzijdige penning met monogram AR.

De juiste functie/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,30 gram.

Diameter: 19,5 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering: 1574

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel,

Monogram met de letters A.R

Boven de letters, de waardebepaling (?) in Romeinse cijfers . VIII .

Onder het monogram, het jaartal 1574

 

Keerzijde: Blanco. 

 


 

Presentiepenning van 8 Stuiver, Middelburg.

Bodemvondst, Piet Louws.

 

 

Presentiepenning, Burgemeester- en Schepenloodje van 8 stuivers 

Juiste datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 7,67 gram.

Diameter: 29 mm.

Graveur/stempelsnijder: Sijmen Garbrantsz

Aanmaakplaats: z.pl. Middelburg.

Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde buitenrand.

Tweekoppige adelaar, waarboven een kroontje.


Keerzijde:Binnen een gladde buitenrand.

Waardeaanduiding 8 in Gotische letters.

Lit: Zeeuwse loodjes door M. de Man bladzijde 19c, de Man pagina 55 no 8, Loodjes met den Arend. afbeelding 1.8; Collectie Teylers Museum Haarlem inventaris nummer TMNK 1997-170 ; Pelsdonk 344; www.loodjes.nl (Middelburg).


 

 

Presentiepenning van 6 Stuiver, Middelburg.

 

 

Presentiepenning, Burgemeester- en Schepenloodje van 6 stuivers 

Juiste datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 6,22 gram.

Diameter: 17,2 mm.

Graveur/stempelsnijder: Sijmen Garbrantsz

Aanmaakplaats: z.pl. Middelburg.

Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde buitenrand.

Het wapenschild van de provincie Zeeland.

De leeuw en de golven gescheiden door een lijn.


Keerzijde:Binnen een gladde buitenrand.

Waardeaanduiding VI (6).

Lit: Zeeuwse loodjes door M. de Man bladzijde 19c, de Man pagina 54 no 7; Collectie Teylers Museum Haarlem inventaris nummer TMNK 1997-172 ; Pelsdonk 118; A. Kussendrager www.loodjes.nl (Middelburg).

(Foutief aangegeven in Minard-Van Hoorebeke 409)

 


 

Penning Sint-Joris.

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

Penning Sint-Joris te paard.

De juiste functie/datering/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 8,58 gram.

Diameter: 24 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend. (Mogelijks Brugge ?)
Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.

Sint-Joris met nimbus, gezeten op een naar rechts gaand paard.

In de rechterhand, een geheven zwaard.

Onder de benen van het paard, de verslagen draak.

 

Keerzijde: Binnen een gladde buitencikel.

De gotische letter B

 


 

Penning verwerkt naar snorrebot.

Bodemvondst Hans Bostelaar.

 

 

De juiste functie/datering/plaats is voor deze penning onbekend.

Penning werd verwerkt naar snorrebot.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 6 gram.

Diameter: 29 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. midden 16e eeuw.


Voorzijde: Diagonaal geplaatst wapenschild.

Verdeeld in diverse kwartieren.


Keerzijde: De twee versierde letters M boven elkaar (?)


Het snorrebot (hor, bromhout of snorhout) vindt zijn oorsprong ver terug in de tijd.

De eerste snorrebotten dateren uit het laat-paleolithicumen zijn van been (bot) gemaakt.

Vandaar komt ook de naam ‘snorrebot’ vandaan.

Een zeldzaam mesolithisch exemplaar (7500 jaar oud) van een zoemsteen of slingersteen is in Tilburg gevonden en is van de steensoort lydiet gemaakt.

Oorspronkelijk werd het snorrebot van één van de middenvoetbeentjes van een varken gemaakt.

Dit kwam vrij bij de slacht en werd uitgekookt.

Het enige dat nog gedaan moest worden was hier en daar wat bijschaven en in het midden 1 of 2 gaatjes boren.

Door dit gat werd een touw tot een lus geknoopt.

Als je de uiteinden van het touw vastpakt en het botje met het touw

tussen de handen rondslingert, wordt het touwtje opgewonden.

Door er dan aan te trekken (harmonicabeweging), draait het touwtje af.

Door de luchtwervelingen ging het plaatje om zijn as

tollen waarbij een zoemend of snorrend geluid ontstaat.

Men kon ook hetzelfde effect bekomen door het bot te laten rondslingeren .

Deze manier wordt nog in Australië door de Aboriginals gebruikt (bullroaring).

Een snorrebotje kon ook van hout of metaal worden vervaardigd.

Snorrebotjes met kartelmotief aan de uiteinden zoemden het hardst.

Meestal werden oude en niet meer gangbare munten ervoor gebruikt (ook de

loden variant komt vaak voor).

Deze vorm wordt ook het vaakst als bodemvondst gevonden.

Tevens zijn deze van 2 gaten voorzien.

Elke snorrebot heeft een eigen klank, die wordt bepaald door het soort materiaal,

de vorm, de inkepingen, alsook de rotatiesnelheid.

 

 

Bron: Gezocht en gevonden 14.2.


 

 

 

 

 

Turf-penning Antwerpen (1582)

 

Turf-penning  stad Antwerpen.

 

Materiaal: Koper. (Cu)
Massa: 1,8 gram.
Diameter: 20,2 mm.
Aanmaakplaats: Antwerpen.
Datering: 1582.


Voorzijde: Binnen een parelrand.
De grote letter T
Gesplitst jaartal ter weerszijden van de letter  15 T
 82

Omschrift:

❀ . TOT . ALLE . GHEBRECK .

 

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.
Het stadswapen van Antwerpen.
Omschrift:

X  . GEEFT . D . HERE . MIDDEL


Lit.: Minard -Van Hoorebeke pag. 31. 59.


 

Penning type "Kelk".(KE 16/01)

Bodemvondst, Peter Bakker.

 

 

Kerkelijke penning met miskelk.

Licht gefragmenteerd aan de rand, met kleine lacune door gietfout.

De juiste functie/datering/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,62 gram.

Diameter: 20 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. 1e kwart 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een miskelk.
Geflankeerd ter weerszijden met de letters 
Ƨ / A

De letter S is gespiegeld.

Onder de miskelk, drie hostie's.


Keerzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een vis op rooster (?)

Geflankeerd ter weerszijden met de letters Ƨ / (A) ?

De letter S is gespiegeld (?).

Of mogelijk de eindcijfers van datering/waardebepaling (15) 2 / ?

 

 


 

Penning type "Kelk".(KE 16/02)

Bodemvondst, Ed Haak  

Als eerbetoon, respect en herinnering aan Melpatcindy (BVW)

 

 

Penning met kelk & jaartal.

De juiste functie/datering van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 21 mm.

Massa: 4,52 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering: Gedeeltelijke datering (1571 ?).


Voorzijde: Binnen een sierrand,

die een pseudo-legende voorstelt.
Een miskelk met geflankeerde hostie's links en rechts.

Gesplitst jaartal ter weerszijden 7 / 1


Keerzijde: Binnen een gladde buitencirkel,
de gotische letters I H S
Voluit: Iesus Hominum Salvator

Wat wil zeggen: Jezus, redder der mensen.


 

Penning type "Kelk" (KE 16/03)

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

Penning met miskelk.

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 2,40 gram.

Diameter: 18 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca.16e eeuw.


Voorzijde: Voorstelling van een open kelk.


Keerzijde: Diverse willekeurige punten/bolletjes.

(die mogelijks hostie's voorstellen)

 


 

 

Penning type "Kelk".(KE 16/04)

Bodemvondst, Filip Behiels.

 

 

Penning met kelk.

Gefragmenteerd aan de rand.

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 24 mm.

Massa: 5,52 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Saint-Omer ?.

Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde boord.

Een miskelk op brede voet.

Met daarboven een hostie,

Boven de hostie, klein punt/bolletje/hostie ?

Gotische letters, ter weerszijden van de kelk.

N / AP (?)


Keerzijde: Binnen een gladde buitencirkel,
Groot Patriarchaal kruis,

De kuisbenen raken de buitencirkel.

Ter weerszijden, van het kruis, de gotische letters.

U / Nt (?)

 


 

Penning type "Klok".

Bodemvondst, Rik Bracke.

 

 

 

Penning met klok/bel.

Gefragmenteerd aan de rand, vertoont barsten.

De juiste functie/datering/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 1,5 gram.

Diameter: 15,5 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. 15e à 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gearceerde sierrand,

die een pseudo-legende voorstelt.

Een klok, centraal een (passer) punt.


Keerzijde: Binnen een gearceerde sierrand,

die een pseudo-legende voorstelt.

Een breed gevoet kruis.

Centraal een (passer) punt.


Lit.: A. Forgeais pag. 149.

 


 

Penning type "Kruis op voet".

Bodemvondst, Hans Bostelaar.

 

 

Penning met Kruis op voet.

Gefragmenteerd aan de rand.

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 7 gram.

Diameter: 23 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. 15e à 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde rand.
Breed-armig kruis op voet.

(Links van het kruis, een letter ?)


Keerzijde: Binnen een gladde rand.
Een gotische letter (?)

 


 

Penning type "Kruisdood van Christus"

Bodemvondst, David.

 

 

Penning met kruisdood van Christus/passiewerktuigen.

Licht gefragmenteerd aan de rand.

Geen sporen van draagoogje.

De juiste functie/datering/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 18 gram.

Diameter: 30 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. eind 15e eeuw, begin 16e eeuw.


Voorzijde: Tussen twee gladde cirkels.

Een gekruisigde Christus.

Het onderste en bovenste deel van het kruis raken de cirkel.

Links en rechts, naast het kruis krassen of letters ?

 

 

Keerzijde:  Binnen twee gladde cirkels.

De passie-werktuigen (Arma Christi),

die behoren bij de lijdensweg van Jezus Christus.

Ladder, azijnspons-stok, kruis lans, speer en gesel.

Onder het kruis, de geselblok.

 

 


 

Penning Queen Elisabeth I.

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

Penning/ token Elisabeth I.

De juiste functie/datering/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,46 gram.

Diameter: 20 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.(UK)
Datering: z.j. Ca. 1558-1603


Voorzijde: Gekroonde Engelse roos,

Omschrift:

GOD SAVE THE QVENE

 

Keerzijde: Binnen een parelrand.

Een tweekoppige adelaar, met gespreide vleugels.

 

Lit.: North 2062; Mitchiner 4738ff.

 

North (1975-140) merkt op dat dergelijke stukken waarschijnlijk medaillons waren in plaats van tokens, omdat sommige lijken betrekking te hebben op Mary, Queen of Scots.

North dateert deze tokens tot Ca. 1574.

Mitchiner dateert deze op Ca? 1590-1603. 


 

 

Méreaux de la Cathédrale Notre-Dame de Rouen (1595)

Mereaux de la Cathédrale Notre-Dame de Rouen.

Juiste functie van deze penning, is niet gekend.

 

 

Penning Cathédrale Notre-Dame de Rouen?

 

Materiaal: Messing.

Massa: 2,02 gram.

Diameter: 20,5 mm.

Slagplaats: Rouen.
Datering: 1595.


Voorzijde: Binnen een parelrand, in een veelpas,
de uiteinden versiert met klaverbladlobben.
De buste van de H. Maagd Maria naar rechts gewend,
met het kind Jezus op de linker arm.
Ter weerszijden de letter R
Onder, de Gotische V
(Deze versie bestaat ook in IV, V, VI en X)


Keerzijde: Binnen een parelrand, in een veelpas,
de uiteinden versiert met klaverbladlobben.
Bovenaan de datering 1595
De Gotische V, geflankeerd door de letters R / R.


Lit: Beranger GN 1914, Pag. 85 nr.38.


 

Penning type " Monogram" (Graven van d' Aremberg)

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

Penning met Rijksappel en monogram.

De juiste functie/datering/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 10,45 gram.

Diameter: 29 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een sierrand, beladen met 36 parels/bolletjes.

Een rijksappel, getopt met een kruis.

Aan het kruis, een vaan naar links.

Naast de vaan, een drieblad of minuscule 9.

 

Keerzijde: Binnen een sierrand, beladen met 34 parels/bolletjes.

De gotische letters A  R

Het monogram van de graven van d' Aremberg.

Tussen de letters vier parels/bolletjes.

Onder de letters, een drieblad.

 

Lit.: Justice, Méreaux deel I, 68.

 

Een rijksappel is een (gouden) bol met daarboven op een kruis(je). 
De rijksappel stelt de wereld voor. De persoon die het object in zijn hand heeft, de wereld dus bezit, stelt een vorst voor. Het is dan ook een van de regalia. Menig koning of keizer staat dan ook afgebeeld met een rijksappel.
Behoort tot de tekenen van koninklijke macht en rechtvaardigheid. Attribuut bij twee- of driedimensionale uitbeeldingen van bijvoorbeeld God of het Kind Jezus. Ook als ornament op voorwerpen.
 

 


 

Penning type "Monogram" (Graven van d' Aremberg).

Bodemvondst, Rik Bracke.

 

 

Penning met monogram en waardebepaling.

De juiste functie/datering/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 4,5 gram.

Diameter: 20 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. midden 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gearceerde sierrand,

die een pseudo-omschrift voorstelt. 

De gotische letters A R

(Monogram van de graven van d' Aremberg)

 

Keerzijde: Binnen een gearceerde sierrand, 

die een pseudo-omschrift voorstelt.

De waardebepaling 18 (Deniers ?)

 

Lit.: Justice, Méreaux deel I, 68.(voorzijde)

 


 

Molenaar-penning.

 

Molenaars penning.

Licht gefragmenteerd aan de rand.

 

De juiste functie/datering/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: 25 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde boord.

Windmolen op molenvoet.

Links, de molenaar afgebeeld.

Rechts, een bolletje/punt.

 

Keerzijde:  Binnen een gladde buitenrand.

De letters H . M

Onder de letters, een punt/bolletje.

Boven de letters, een niet nader toe te schrijven onderwerp/letter.

Centraal, een (passer) punt.

 

 


 

Penning type "Sint-Michaël" (1558)

Bodemvondst Marc Swinnen.

 

 

Penning op afbeelding St-Michaël.

De juiste functie/plaats van deze penning is onbekend.

Met perforatie opening.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 33 mm.

Massa: 7,68 gram.
Datering: 1558
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.


Voorzijde: Binnen een smalle gladde cirkel, en een ronde buitenband.
Staande gevleugelde en geharnaste aartsengel St- Michaël,

met speer in de rechterhand,

die een liggende draak doorboord.


Keerzijde: Binnen een smalle gladde cirkel,

en een ronde buitenband.
In vier regels.
° S M ° / (Sint-Michaël)
M(O)SENB /
ROEC (K?)° / 
° 1558°

Muisbroek ? (Prov. Antwerpen)  of Mosenbroek ? (Zuid-Holland).


 

Penning type "Sloep".

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

Penning met boot/sloep motief.

De juiste functie/datering/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 2,54 gram.

Diameter: 14 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een drijvende sloep naar rechts varend.

Centraal een (passer) punt.

Onder het bootje, drie golfbaren.

Boven de sloep, een horizontale lijn, die de einder/kim voorstelt.

 

Keerzijde: Binnen een gladde buitencirkel.

In twee regels, de letters:

. F . / R E

 


 

 

Penning Saint-Omer.

Uit de collectie, Dimidov.

 

 

 

Méreaux/penning  Saint-Omer.

 

Materiaal: Lood:tin legering.

Massa: 3,28 gram.
Diameter: 14 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Sint- Omaar
Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde rand.

De letter S gelegen op een kromstaf (?)

 

Keerzijde: Binnen een gladde boord.

Een gotische letter.


 

Penning Saint Séverin (Parijs)

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

 

Méreaux/penning Saint Séverin kerk .

 

Materiaal: Messing.

Massa: 2,72 gram.
Diameter: 25 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Kerk Sint-Séverin Parijs.
Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Een veelpas van 18 bogen, geklaverd naar binnen.

Centraal de letter S, met v aanhangsel.

Met daarnaast een kromstaf naar rechts.

Boven de letter en de staf, een mijter.

 

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

Een veelpas van 18 bogen, geklaverd naar binnen.

Centraal op het veld.

De waardebepaling VI (Denier)

 

Lit.: Feu 4331. 


 

Penning/mereaux Saint-Vulfran.

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

 

Méreaux/penning Collégiale Saint-Vulfran.

Licht geframenteerd.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,11 gram.
Diameter: 19 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Kapittelkerk Sint-Wulfram Abbeville (Noord Frankrijk)
Datering: z.j. Ca. 15e à 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde boord.

Een neerzittende bisschop met mijter.

In de recherhand, een staf met patriarchaal kruis.

 

Keerzijde: Patriarchaal kruis.

Geflankeerd met de letters S / V

(Saint Vulfran)


 

Penning/mereaux Saint-Wulfram (1580)

 

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

 

 

Méreaux/penning Collégiale Saint-Wulfram.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,40 gram.
Diameter: 21 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Kapittelkerk Sint-Wulfram Abbeville (Noord Frankrijk)
Datering: 1580


Voorzijde: Binnen een gladde boord.

Patriarchaal kruis.

Geflankeerd met de letters S / W

De letter S in klein formaat.

(Saint-Wulfram)

 

Keerzijde: Binnen een gladde boord.

Kromstaf naar links.

Rechts de letters SN 

(Saint-Nicholas)

Gesplitst jaartal tussen de kromstaf.

15 / 80


 

Penning/méreaux Saint-Wulfram.

 

 

Uit de collectie, Dimidov.

 

 

 

 

Méreaux/penning Collégiale Saint-Wulfram.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 1,73 gram.
Diameter: 20 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Kapittelkerk Sint-Wulfram Abbeville (Noord Frankrijk)
Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een getande sierrand.

Patriarchaal kruis.

Geflankeerd met de letters S / W

(Saint-Wulfram)

 

Keerzijde: Binnen een gladde boord.

De Romeinse cijfers XII (Denier)

Voor waardebepaling.


 

Penning/méreaux Saint-Wulfram.

 

Uit de collectie, Dimidov.

 

 

 

 

Méreaux/penning Collégiale Saint-Wulfram.

 

Materiaal: Koper.

Massa: 2,01 gram.
Diameter: 18 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Kapittelkerk Sint-Wulfram Abbeville (Noord Frankrijk)
Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een getande sierrand.

Patriarchaal kruis.

Geflankeerd met de letters S / W

(Saint-Wulfram)

 

Keerzijde: Binnen een gladde boord.

De Romeinse cijfers XII (Denier)

Voor waardebepaling.


 

Obituaire méreaux/penning van 8 denier op Segonet Aliot (1558)

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

Méreaux/penning op de stichting/donateur Segonet Aliot

De juiste functie/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 9,91 gram.

Diameter: 26 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. (Lelie = Rijsel ?).
Datering: 1558

 

Voorzijde: Binnen een gladde binnencirkel.

De H. Maria, zittende met kind op de linker arm.

Ter weerszijden van de heilige,

de gesplitste waardebepaling van 8 / D(enier)

De letter D in gotische lettertype.

Omschrift tussen twee gladde cirkels:

(lelie) ORA PRO POPVLO SA'CTA MARIA

Wat wil zeggen:

Heilige Maria, bid voor het volk.

 

Keerzijde: Binnen een gladde binnencirkel.

De gotische cijfers 1558

Omschrift tussen twee gladde cirkels:

(lelie) EX FV'DATIONE . D . N .SEGO'ET ALIOP

Wat wil zeggen:

Uit de stichting van onze heer Segonet Aliot

 

Obituaire méreaux/penning, rechtgevend op 8 denieren ter gelegenheid van de jaarmis van de stichting van de donateur, Segonet Aliot.

Men bidt de Maagd voor de bescherming van de familie en voor het volk van de stad waarvan Segonet waarschijnlijk magistraat was.

Het algemeen aspect van het stuk komt overeen met andere obituaire mereaus uit deze tijd.

De dotatie aan een stichting verzekerde het levensonderhoud van een kapelaan, vermenigvuldigde de mogelijkheid aangeboden door een kerk om zijn eigen zieleheil te bereiken en moedigde algemeen gezien de cultus van heiligen aan.  Heiligen waartoe niet alleen de familie van de donateur, maar ook het geheel der christenen van een parochie of een stad zich konden richten met hun vraag naar ondersteuning.

 


 

 

 

 

Obituaire méreaux/penning van 8 denier op Segonet Aliot (1558)

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

Méreaux/penning op de stichting/donateur Segonet Aliot

De juiste functie/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 9,50 gram.

Diameter: 25 à 26 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. (Lelie = Rijsel ?).
Datering: 1558

 

Voorzijde: Binnen een gladde binnencirkel.

De H. Maria, zittende met kind op de linker arm.

Ter weerszijden van de heilige,

de gesplitste waardebepaling van 8 / D(enier)

De letter D in gotische lettertype.

Omschrift tussen twee gladde cirkels:

(lelie) ORA PRO POPVLO SA'CTA MARIA

Wat wil zeggen:

Heilige Maria, bid voor het volk.

 

Keerzijde: Binnen een gladde binnencirkel.

De gotische cijfers 1558

Omschrift tussen twee gladde cirkels:

(lelie) EX FV'DATIONE . D . N .SEGO'ET ALIOP

Wat wil zeggen:

Uit de stichting van onze heer Segonet Aliot

 

 


 

 

Penning Tulp ?

 Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

Penning met bloem/tulp.

 Plooi en vervorming aan de rand.

 De juiste functie/datering/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 5,02 gram.

Diameter: 19,5 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. 16e à 17e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde boord.

Een bloem/tulp-motief.

 

Keerzijde: Binnen een gladde boord.

De letters G . F 

Centraal een (passer) punt.

 

 


 

Penning Utrecht 1 Stuiver. (1586)

Bodemvondst, Ray Schoen,

 

 

Penning ter waarde van 1 Stuiver.

Lichte schade aan de rand, door gietboom.

De juiste functie van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 8 gram.

Diameter: 20 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Utrecht

Datering: 1586

 

Voorzijde: Binnen een parelrand,

en gladde binnencirkel.

Het wapenschild van de stad Utrecht.

Het onderste helft, gearceerd.

Boven het wapen, de datering.

1586

Ter weerszijden van het wapenschild.

I / S

(1 Stuiver)

Centraal een (passer) punt.

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel,

en gladde binnencirkel.

Het cijfer 7

Centraal een (passer) punt.

 


 

Penning/mereaux Saint-Wulfram (1580)

 

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

 

 

Méreaux/penning Collégiale Saint-Wulfram.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,56 gram.
Diameter: 20 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Kapittelkerk Sint-Wulfram Abbeville (Noord Frankrijk)
Datering: 1580


Voorzijde: Binnen een gladde boord.

Patriarchaal kruis.

Geflankeerd met de letters S / W

(Saint-Wulfram)

 

Keerzijde: Binnen een gladde boord.

Kromstaf naar links.

Rechts de letters SN 

(Saint-Nicholas)

Gesplitst jaartal tussen de kromstaf.

15 / 80


 

Penning type "Vis".

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

 

Méreaux/penning vis type

 

 

Materiaal: Messing.

Massa:7,13 gram.
Diameter: 25 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. eind 15e begin 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een opgehoogde boord.

Een uit het water springende (zee) vis.

 

Keerzijde: Binnen een opgehoogde boord.

Een ladder.


 

Penning type "Wapenschild" (Veere)

 


Bodemvondst Piet Louws.

 

 

 

Penning type wapenschild.

De juiste functie of datering van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 1,82 gram.

Diameter: 13 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. (Veere ?)
Datering: z.j. Ca. eind 16e begin 17e eeuw.


Voorzijde: Binnen een verhoogde gladde boord.

Het wapenschild van het geslacht "van Borselen" als heren van Veere. 
(Het blazoen, in sabel (zwart) een dwarsbalk van zilver (wit) )
Tevens het hartschild van het wapen van Veere.


Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord.

Het cijfer 7 (?)
(Die mogelijks staat voor een bedrag van 7 Duiten ?)

 

 


 

Penning type "Wapenschild" (Veere)

 


 

Bodemvondst, Piet Louws.

 

 

 

Penning type wapenschild.

Licht geframenteerd centraal, door erosie.

De juiste functie of datering van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 2,58 gram.

Diameter: 18 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. (Veere ?)
Datering: z.j. Ca. eind 16e begin 17e eeuw.


Voorzijde: Binnen een verhoogde gladde boord.

Het wapenschild van het geslacht "van Borselen" als heren van Veere. 
(Het blazoen, in sabel (zwart) een dwarsbalk van zilver (wit) )
Tevens het hartschild van het wapen van Veere.


Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord.

Het cijfer 8
(Die mogelijks staat voor een bedrag van 8 Duiten ?)

 

 


 

Penning "Wapenschild/Tours" (Veere ?)

Bodemvondst, Denny Bogaert.

 

 

Penning met wapenschild/Tours kasteel.

 

De juiste functie/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: Onbekend.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: 1515


Voorzijde: Binnen een groot wapenschild.

Op het veld, een klein wapenschild van Veere (?)

Boven het wapen, het jaartal 1515

Omsloten met een krulmotief.

 

Keerzijde:  Centaal gelegen,

een Tours kasteel, getopt met een kruis.

Omsloten met een krulmotief.

 

 


 

Penning type "Wapenschild/kerk"

Bodemvondst Hans Bostelaar.

 

 

Kerkelijke penning met fictief wapenschild.

De juiste functie/datering/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 16 gram.

Diameter: 30 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. 15e à 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een ingebogen wapenschild.
Met centraal in het veld, drie kepers.
Met erboven twee emmers/manden (?)
Onder de kepers een emmer/mand (?)


Keerzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een kerkgebouw met toren.


Lit: Pelsdonk nr. 183.(dit exemplaar)

 


 

Penning type "Zwaan".

Bodemvondst, Johan Dils.

 

 

Penning met zwaan.

 

De juiste functie/datering/aanmaakplaats van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: Onbekend.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.


Voorzijde: Tussen twee gladde cirkels,

het omschrift:

ETROIT (?)

Centraal in het middenveld.

Op het water zwemmende zwaan/eend/gans naar links.

 

Keerzijde:  Binnen een gladde cirkel.

De letters I H S

Onder en boven de letters versiert met krulmotief.