Armenpenning Rotterdam 1740

Bodemvondst, Michel Verheijen.

 

 

 

 

Armenpenning Stad Rotterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: 33 mm.

Aanmaakplaats: Rotterdam.
Datering: 1740


Voorzijde: Binnen een parelrand.

In vier regels:

VOOR / DEN / ARMEN / 5 ½ ST

(ter waarde van 5,5 stuiver)


Keerzijde: Binnen een parelrand.

In vier regels:

TE / ROTTER / DAM / 1740

 

Lit.:  Minard -Van Hoorebeke 433.


 

Aanwezigheidspenning Saint-Lambert, Liége.

 

 

Aanwezigheidspenning/méreaux, kapittel van de kathedraal Sint-Lambertus van Luik.

 

Materiaal: Koper (Cu)

Massa: 4,52 gram.

Diameter: 21,4 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik.
Datering: z.j. Ca. begin 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Twee over elkaar liggende beenderen/botten.

Boven en onder de knokken, een vlam.

Omschrift:

ECCLESI. / LEODI.

Wat wil zeggen: Kerk van Luik.


Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

Een doodshoofd, naar rechts.

Met daaronder twee gekruiste beenderen/botten.

Omschrift:

ANNIVERSARIUM

Wat wil zeggen: Het jubileum.

 

Op 6 maart 1705 werd door het kapittel van de kathedraal van Luik beslist vijf penningen uit te delen voor de aanwezigheid op de mis van de eerste vrijdag van het octaaf van Pasen en vijf voor het bijwonen van de processie.

Lit.: Dengis, J-L., Les monnaies de la Principauté de Liège, IV. Monnaies particulières, jetons, médailles, méreaux, trébuchets. Wetteren: Moneta, 2007, p. 118-119, nr. Me.01-06.

 

Petit de Rosen, M.J. Catalogue des méreaux, des médailles et des jetons des chapitres, des corporations et des familles de l’ancien pays de Liège. In Revue Belge de Numismatique 1850. Brussel: 1850, p. 126 nr. 22.

De Schodt, A. Le chapitre de Saint-Lambert à Liège et ses méreaux ou jetons de présence. In Revue Belge de Numismatique 1875. Brussel: 1875, p. 252 nr. 15.


 

Bakenloodje "De Mijl". (1799)

Bodemvondst, Earl Specht.

 

 

 

 

 

Bakenlood "De Mijl"

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 7,51 gram.

Diameter: 21,3 mm. x 23,6 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering: 1799

 

Voorzijde: Eenhoorn naar rechts gaand.

Omsloten met een cirkel van ringetjes.

 

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

Centraal het jaartal 1799

Op de laatste 9 staat een letter M

Boven het jaar, de letter M

Onder de jaarcijfers, 8 S 

Acht Stuiver

 

 

Lit.: Allex Kussendrager, De Beeldenaar september/oktober 2018; Bakenloodjes van De Mijl en SAS. pag 235 e.v.

 

 


 

 

Bakenlood Willemstad (1796)

Bodemvondst, Hans Bostelaar.

 

 

Vuur-bakenloodje Willemstad.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 7 gram.

Diameter: 26 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Willemstad
Datering: 1796


Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Gekroond wapenschild van Willemstad.


Keerzijde: Centraal het jaartal 1796

Daarboven de letters WW

Onderaan de waardebepaling 12 (Twaalf Stuivers)

 

Lit: De Beeldenaar 2014-2.75 Allex Kussendrager "Armenpenning Roermond blijkt bakenlood van Willemstad". Afbeelding Minard -Van Hoorebeke 485.


 

Penning "Beenhouwers/slagers"

Bodemvondst, Andre Tolhuisen.

 

 

 

 

 

Penning van Slagers/beenhouders (?)

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 6,05 gram.

Diameter: 18 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. 17e à 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde boord.

Staande hakbijl, naar rechts gewend.


Keerzijde: Binnen een gladde boord.

Een aanziende dierenkop.

(Edelhert met gewei ?)

 


 

Penning "Brouwers"

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Enkelzijdige penning Brouwers/herbergiers/tappers (?)

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 5,01 gram.

Diameter: 17,8 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. 18e eeuw.


Voorzijde: Gelegen op een glad veld.

Rechtopstaande roervork.

 

Keerzijde: Blanco.

 

Roervork voor brouwers, een van de attributen van Sint-Arnoldus.

Patroonheilige van brouwers.

 

 


 

Begrafenispenning op Bisschop Govard Van Eersel (1778)

 

 

 

 

 

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

Begrafenispenning op Govard Van Eersel,

als 16e bisschop van Gent, 1772-1778

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 53,08 gram.

Diameter: 51 mm.

Aanmaakplaats: Bisdom Gent.

Datering: 1778

 

Voorzijde: Binnen een verhoogde rand.

Een ovalen wapenschild van de familie Van Eersel,

ter weerszijden een sierkrul,

met boven het wapen een kroon en met erboven een bisschopshoed.

Rechts en links van het schild trossen.

Onderaan een banderol met de spreuk,

ORDINATE ET PROVIDE

Wat wil zeggen:  Teneinde te voorzien.

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord.

De tekst in negen regels.

ILLMUS / AC REVMUS DNU / GOVARD GER: VAN /

EERSEL / XVI EPISC: GAND / OBIIT ANO ÆTAT. SUÆ /

LXV. EPATUS VI / 24 MAII 1778 / R.I.P

 

Lit: STAM Gent N. 01630.

 

Govard Gerard van Eersel werd geboren te Antwerpen op 28 december 1713. Hij studeerde rechten en theologie te Leuven waarna hij in het bisdom Gent werd aangesteld. Hij was kanunnik en rector van het kapucinessenklooster. Hij werd bisschop van Gent van 1772 tot aan zijn dood op 24 mei 1778. Van Eersel liet een herenwoning optrekken aan de Reep die sinds 26 maart 1990 een beschermd monument is onder de naam Hotel Van Eersel. Hij overleed op 24 mei 1778 en heeft een nis graf in de Sint-Baafs kathedraal.


 

 

Penning "Bijenkorf".

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

Penning met bijenkorf en monogram

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 9,5 gram.

Diameter: 25 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een bloemenkrans.

Een rieten/stro bijenkorf, op een houten ondergrond.

Twee rondzwermende honingbijen, ter weerszijden van de korf.


Keerzijde: Spiegelmonogram.

 

 


 

 

Penning Sint-Lambertus Luik.

 

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

Penning Sint-Lambertus/H. Maria.

De juiste functie/datering voor deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Koper.

Massa: 5,05 gram.

Diameter: 21,8 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik.

Datering: z.j. Ca. 18e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een geparelde buitenrand.

Gemijterde buste van St-Lambertus naar rechts gewend.

Omschrift:

SANCTUS / LAMBERT .

 

Keerzijde: Binnen een geparelde buitenrand.

H. Maria zonder nimbus, naar links gewend.

Omschrift:

SANCTA / MARIA

 


 

Bedelaarspenning Amsterdam.

Bodemvondst Axel.

 

Gefragmenteerde Bedelaars-penning Amsterdam.

Materiaal: Lood-tin legering.

Massa: 26 gram.

Diameter: 50 mm.

Datering: z.j. Ca. 18e à 19e eeuw.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

 

Voorzijde: Binnen een gladde buitenband,
het gekroonde wapenschild van Amsterdam.
Vastgehouden door twee staande leeuwen.


Keerzijde: Binnen een gladde buitenband,
Op een leeg veld, een vragende bedelaar.
Een hoed vasthoudend in de rechterhand.
De bedelaar heeft een houten rechterbeen,
en ondersteunt zich onder de linker arm met een kruk.
Tekst in de buitenbaan.
* VOLR . DE . INCOMENDE . BEDELAERS


Lit: Minard-Van Hoorebeke pag 67.108; Pelsdonk 018.

 


 

Penning op burgemeester van Amsterdam (1788)

Bodemvondst Gj Bras.

 

Gefragmenteerde penning op "burgemeester van Amsterdam", 

Hendrik Hooft Danielszoon (Leider der patriotten)

 

Materiaal: Zilver (Ag)
Massa: 1,7 gram.
Diameter: 18 mm.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1788


Voorzijde: Aanziend borstbeeld van Hendrik Hooft.
Opgekleed met toga en met pruik.


Keerzijde: Een staande, en wakende "Keeshond" naar rechts gewend.
Met daaronder een console, met jaartal 1788.


Lit: Teylers museum TMNK 02376; Stedelijk museum Zutphen M 00149.


 

 

Penning type "Huis" (H 18/01)

Uit de collectie, Paul Callewaert.

Bodemvondst UK.

 

 

 

 

 

Penning met huis/woning.

Licht geplooid, door punt-inslagen.

De juiste functie/datering/plaats van deze penning in niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 10,73 gram.

Diameter: 24,9 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. eind 17e begin 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde rand.

Huisje, met schoorsteen op het dak.


Keerzijde: Binnen een puntslag rand versiering.

Een kabel/touw-motief versiering.

Centraal een kleine lege cirkel, versiert met puntslag versiering.

 


 

Penning type "Huis" (H 18/02)

Uit de collectie, Dimidov.

 

 

 

 

 

Ekelzijdige penning met huis/woning.

Lichte plooibarsten.

De juiste functie/datering/plaats van deze penning in niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,08 gram.

Diameter: 17 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. eind 17e begin 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde rand.

Huisje, met schoorsteen op het dak.


Keerzijde: Blanco.


 

Penning op James Mitchell (Schotland))

Bodemvondst, Pierre Mannaert.

 

 

 

Penning/Farthing Trade token op tabakswinkel James Mitchell.

De juiste datering voor deze penning/token is onbekend.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: Onbekend.

Diameter: 22 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Edinburgh (Scotland)
Datering: z.j. Ca. 1780-1830.


Voorzijde: Binnen een versierde boord.

In drie regels:

JAMES / MITCHELL / TOBACCONIST


Keerzijde: Binnen een versierde boord.

Een rol tabak, met twee tabaksbaderen.

Waaronder twee gekruiste pijpen in pijpaarde.

CANONGATE

 

Lit.: Dalton and Hamer, Lothian 105 & LaNarkshire 39. 


 

Kousen-penning Martino De Villers (1735)

 

Kousen-penning.

Stichting kapelaan, Martino De Villers, Sint-Donaas Brugge.

 

Materiaal: lood/tin legering.
Massa: Onbekend.
Diameter: 49 mm.
Datering: 1735.

Aanmaakplaats: Brugge, Stichting M. De Villers, Sint-Donaas.


Voorzijde: Binnen een verhoogde gladde boord.

Binnen een fijn gelijnde cirkel.

Een paar kousen, met daartussen het jaartal 1735

 

 

Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord.

in zeven regels:

       FUND : 

 D : MART . DE

VILLERS . SAC :

  CAP : ECCL :

         S .

   DONATIA

        NI .

 

Lit.: Museum O.L. Vrouw-ter-Potterie.


 

Dispenning op Franciscus Fierens (1755)

 

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

Dispenning/weldadigheidspenning van stichter Franciscus Fierens, van het kapittel St-Donaas te Brugge.

Dienstig voor "Hout en winterhulp".

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 21,75 gram.

Diameter: 44,4 mm.

Aanmaakplaats: Brugge.

Datering: 1755

 

Voorzijde: Binnen een verhoogde rand.

Het wapenschild van het kapittel van Sint-Donatius te Brugge,

ter weerszijden een sierkrul.

Bekroond met een wiel met vijf brandende kaarsen, centraal op het wielrad een kruis.

Ter weerszijden de letters (links) S en (rechts) D

Wat staat voor St-Donaas.

Onder het wapen het jaartal 1755.

 

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord.

De tekst in zeven regels.

ORA PRO / D : FRANCISCO / FIERENS CANON. / ALIISQ : /

FONDATOR : ET / BENEFACT : HUJ / US FONDAT

 

Lit: STAM Gent N. 01550; Gruuthusemuseum Brugge XXIII.O.3433, Bethune, pag. 421, afb.165.

 

"Deze weldadigheidspenning diende ter vervanging van de vierkante penning uit 1650"

 

François Fierens was afkomstig uit Bergen-op-zoom en verkreeg op 24 mei 1536 het 21ste prebende van het kapittel van Sint-Donatius, voorbehouden aan gegradueerden in de rechten. De kanunnik Fierens was een weldoener voor de armen liet na zijn dood, bij testament van 22 februari 1567, al zijn bezittingen na aan goede werken. Door bemiddeling van de kerkfabriek moest ieder jaar uitdeling gebeuren van kleren, brandhout enz. aan de armen.De penning, die gedateerd is 200 jaar na het begin van de stichting, werd gebruikt voor deze bedeling en werd waarschijnlijk uitgegeven om een oudere penning te vervangen.Het museum van Brugge bezit, naast de matrijs van deze penning, ook een koperen printplaat voor het drukken van bons die ook voor deze stichting werden gebruikt. 


 

Groot tonne-lood.(1781)

Bodemvondst, Axel.

 

 

Enkelzijdig groot tonnelood.

 

Materiaal: Lood/ tin legering.

Diameter: 31 mm.

Massa: 16,1 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Enkhuizen.
Datering: 1781


Voorzijde: Binnen een gladde buitenband.
Binnen een listel,

het gekroonde wapenschild van Enkhuizen.
Met daaronder een horizontaal liggende zeeton,

met een ketting verankerd aan een onderliggende ankersteen.
Links de eeuwcijfers 17, rechts de ingeklopte jaarcijfers 81


Keerzijde: Blanco.


Bron: Kussendragers WA 1781(www.loodjes.nl)


 

Houtpenning Brugge (1732)

 

 

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

Houtpenning St- Jacobskerk Brugge.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 38 mm.

Massa: 7,32 gram.

Aanmaakplaats: Brugge.

Datering: 1732

Tingieter: Augustin Bevernagie 1725-1741.


Voorzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel.
Bovenaan de letter V (goed voor vijf bundels hout).
Centraal drie bussels hout.
Onderaan een dichtgeknoopte beurs.


Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.
Een St Jacobsschelp hangend aan een lint met strik.
Met eronder het jaartal 1732.


Lit: Minard-Van Hoorebeke 204.


 

Leidse penning (Letter B)

Bodemvondst, Hylke Roorda.

Leidse (Wijk ?) penning.

De juiste functie/datering van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 18 mm.

Massa: 4,30 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Leiden.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw à 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel,
kerkgebouw getopt met een kruis.

Naast de toegangsdeur zijn geen ramen/lijnen te zien.

Wat in andere penningen van dit type wel merkbaar is.

Ook het kerkgebouw is hier slanker uitgebeeld.

Centraal een (passer) punt. 


Keerzijde: Binnen een gladde buitencirkel,
de letter B

Centraal een (passer) punt, weggewerkt in de letter B.


Bron: Allex Kussendrager, "De Beeldenaar" November/December 2012 36e jaargang nr 6.

 


 

Leidse penning (Letter C)

Bodemvondst, Hylke Roorda.

Leidse (Wijk ?) penning.

De juiste functie/datering van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 18 mm.

Massa: 2,73 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Leiden.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw à 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel,
kerkgebouw getopt met een kruis.

Centraal een (passer) punt.

 


Keerzijde: Binnen een gladde buitencirkel,
de letter C

Centraal een (passer) punt.


Bron: Allex Kussendrager, "De Beeldenaar" November/December 2012 36e jaargang nr 6.

 


 

Leidse penning (Letter E)

 

Bodemvondst Rob (Speerpunt)

 

 

Leidse (Wijk ?) penning.

De juiste functie/datering van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 18 mm.

Massa: 2,10 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Leiden.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw à 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel,
kerkgebouw getopt met een kruis.

Centraal een (passer) punt.


Keerzijde: Binnen een gladde buitencirkel,
de letter E

Centraal een (passer) punt, weggewerkt in de letter E.
(Deze bestaan ook met de letters A,B,C & D)
Vermoedelijk staat dit voor wijk E ?

Bron: Allex Kussendrager, "De Beeldenaar" November/December 2012 36e jaargang nr 6.

 


 

Leidse penning (Letter E)

 

Bodemvondst, Hans.

 

 

Leidse (Wijk ?) penning.

Voorzien van een gecentreerde doornageling.

De juiste functie/datering van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 18 mm.

Massa: 1, 89 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Leiden.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw à 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel,
kerkgebouw getopt met een kruis..

 


Keerzijde: Binnen een gladde buitencirkel,
de letter E


Bron: Allex Kussendrager, "De Beeldenaar" November/December 2012 36e jaargang nr 6.


 

Penning type "Letters" (1791)

Uit de collectie, Paul Callewaert.

Bodemvondst UK.

 

 

 

Gedateerde enkelzijdige penning van het letter type.

De juiste functie/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood:tin

Massa: 9,48 gram.

Afmetingen: 23 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: 1791


Voorzijde:  Binnen een gladde cirkel.

Centraal de letters:

H . L

Onder de letters, het jaartal

1791

 

Keerzijde: Blanco.

 


 

 

Penning type "Letters". 1701

Uit de collectie, Paul Callewaert.

Bodemvondst UK.

 

 

 

Gedateerde penning van het letter type.

De juiste functie/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood:tin

Massa: 3,72 gram.

Afmetingen: 18 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: 1701


Voorzijde:  Binnen een fijne buitenrand.

Centraal de letters:

T C

Boven de leters het jaartal 1701

 

Keerzijde: Binnen een fijne gladde cirkel.

Een acht-puntige ster.

Waarvan alle lijnen zijn doorgetrokken tot de sterpunten.

 


 

 

Méreaux O.L.Vrouw-kerk Antwerpen.

 

 

Penning/méreaux Onze Lieve Vrouw Kerk Antwerpen.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 8,6 gram.

Diameter: 25 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.
Datering: z.j. Ca. 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een omschrift.

. handje . MEDIATRIX . NOSTRA

Wat wil zeggen: Onze bemiddelaar.

In twee regels: Ω / MAR

De letters MAR aan elkaar verbonden.


Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard -Van Hoorebeke pag 32 afb.63.


 

Penning Rotterdam (DVH)

Bodemvondst, Peter Bakker.

 

 

 

Enkelzijdige penning Rotterdam.

Voorzien van drie letter-kloppen.

De juiste functie/datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 15,44 gram.

Diameter: 34 mm.

Aanmaakplaats: z.pl.  Rotterdam.
Datering: z.j. Ca. 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.

Gekroond wapenschild van Rotterdam.

Met ingeslagen letters ter weerszijden en onder het stadswapen.

D / V / H

(Initialen van de eigenaar ?)

De kloppen vertonen getande randen.


Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Pelsdonk 89.


 

Méreau de la Cathédrale Saint-Aubin Namur.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

Mereaux de la Cathédrale Saint-Aubin.

Juiste functie/datering van deze penning, is niet gekend.

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 5,53 gram.

Diameter: 19,5 mm.

Slagplaats: z.pl. Namen.
Datering: z.j. Ca. 18e eeuw.


Voorzijde:
Binnen een driedubbele parelrand.

In het veld, een patriarchaal kruis.

Ter weerszijden de letters  S / A
Saint-Aubin.

 


Keerzijde: Binnen een driedubbele parelrand.

In het veld, een patriarchaal kruis.

Ter weerszijden de letters  S / A
Saint-Aubin.


 

Penning St-Paulus Luik (1700)

 

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

Penning Sint-Paulus kathedraal Luik.

De juiste functie van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 6,42 gram.

Diameter: 23,6 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik
Datering: 1700


Voorzijde: Binnen een sierrand.

Een bladerkrans.

Waarin de letters SPD

(Sint Paulus Dom)

 

Keerzijde: Binnen een sierrand, tussen twee smalle cirkels.

ANNO . 1700

Met onder en boven de tekst, versiering met gebladerde bloemknoppen.

 


 

Penning Saint-Pierre, Douai.

Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

 

 

Méreaux/penning Collégiale Saint-Pierre.

Lichte slagbarst.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 2,10 gram.
Diameter: 21 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Kapittelkerk Sint-Pieter Douai.
Datering: z.j. Ca. 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een sierrand.

Een vierpas, gelelied aan de toppen van de binnenbogen.

Twee gekruiste sleutels.

 

Keerzijde: Binnen een sierrand.

Een gelelied kruis, met in het hart een edelsteen.

In de kwartieren de letters:

C / P / S / P

Voluit: CaPitulum Sancti Petri.

Wat wil zeggen: De hoofdkerk Sint-Pieter.

 

Lit.L. Dancoisne et Delanoy, Monnaies, Médailles et Jetons de Douai, Pl. VI nr.1.


 

Permissie-penning VOC.

Bodemvondst Pieter de Breuk.

 

 

Permissie/legitimatie-penning VOC

Perforatie, voor hangtouwtje.

 

Materiaal: Lood/tin legering.Massa: 16,81 gram.

Afmetingen: 29 mm x 28 mm.
Aanmaakplaats: VOC Kamer Amsterdam
Datering: Ca. 1602-1800


Voorzijde: Binnen een dieper ingeslagen rond vlak.
De letter A (voor Amsterdam)
Met daaronder het gespiegelde VOC monogram.
Wat staat voor de "Vereenigde Oostindische Compagnie".


Keerzijde: Blanco.

 

Lit: De Beeldenaar, Jan Pelsdonk 2009-5.244.

 

Af en toe worden er in Nederland loden penningen gevonden met het voc-monogram.
In 2008 vond de heer Von Héjjas 
er een aan de Westelijke Oude Havendijk
in Middelburg.

Een jonge detectorpiloot vond er op dezelfde dijk in 2009 nog eens drie.

Eerder  in 1972 zijn tijdens een noodopgraving in de Sarphatistraat te Amsterdam ook twee dergelijke voc-penningen gevonden.

Al deze penningen zijn met veel ijver door Von Héjjas nagetekend.

Bij zijn speurtocht naar meer informatie kwam hij terecht bij de heer Mevius, die hem vertelde dat het legitimatiepenningen waren, bestemd voor scheepslui of matrozen.
Von Héjjas vertelt:

Ze mochten van de betaalmeester alleen hun schip verlaten als ze een permissiepenning hadden.
Eenmaal van boord kon zo worden gecontroleerd of iemand met toestemming
zijn schip had verlaten.

Wie ongeoorloofd van boord was, riskeerde lijfstraffen.
Na terugkeer op het schip moest de penning weer worden ingeleverd.
Net als veel andere loden penningen zijn ook deze stukken met raadsels omgeven.
De ongedateerde penningen zijn aan de hand van de exemplaren mét
jaartal in de achttiende eeuw te plaatsen.
Echter, als we naar parallellen zoeken bij de bakenloden is de productie mogelijk
al in de tweede helft van de zeventiende eeuw begonnen.

De koppeling met de voc is overduidelijk aanwezig, niet alleen vanwege het monogram, maar ook door de vindplaatsen Middelburg en Amsterdam.
In Nederland monsterden de opvarenden af en hoefden zich niet te legitimeren.
Een administratieve functie zullen ze vermoedelijk wel hebben gehad, maar welke?
Zijn de penningen overzee gebruikt in de plaatsen waar een schip voor anker ging?
Op de manier zoals hierboven is beschreven?
Waarom zijn ze niet ingeleverd?
Of werden ze juist in de Nederlanden gebruikt om de eigenaar in dienst van de
VOC een jaar lang te vrijwaren van het betalen van een veerpont of tolgeld?
Wie het weet, mag het zeggen…
LITERATUUR
j.a. von héjjas Over een loden ‘matrozenpenning’
MUNTEN-NIEUWS (oktober 2008).
j.a. von héjjas Over drie ‘matrozenpenningen’
MUNTEN-NIEUWS (juni 2009).


 

Permissie-penning VOC.

Bodemvondst Pieter de Breuk.

 

 

Permissie/legitimatie-penning VOC

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 33,65 gram.

Afmetingen: 35 mm x 36 mm.
Aanmaakplaats: VOC Kamer Amsterdam 
Datering: Ca. 1602-1800


Voorzijde: Binnen een dieper ingeslagen rond stemelvlak.

Een parelcirkel, met daarbinnen.
De letter A (Amsterdam)
Met daaronder het VOC logo.
Wat staat voor de "Vereenigde Oostindische Compagnie".


Keerzijde: Blanco.

 

Lit: De Beeldenaar, Jan Pelsdonk 2009-5.244.

 


 

Penning 1753, Rotterdam

Bodemvondst, Wouter van den Bos.

 

 

Penning Rotterdam.

Perforatiegaatje.

De juiste functie van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Afmetingen: 38 mm.

Aanmaakplaats: Rotterdam.
Datering: 1753.


Voorzijde: Binnen een opstaande gladde boord.

De letters HVD

Met daaronder R DAM (Rotterdam)

Bovenaan het jaartal 1753.

 

Keerzijde: Gelegen op een veld.

Het Romeinse cijfer I

(Waardebepaling ?)

 

 


 

Penning wapenschild "Portugal".

Bodemvondst, Hylke Roorda.

 

 

 

Achthoekige penning met wapen van Portugal.

Geslagen ipv gegoten penning.

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,78 gram.

Afmetingen: 19 mm. x 19 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Onbekend Ca. 18e eeuw.


Voorzijde:  Binnen een omschrift tussen twee cirkels.

✠ REMAN... (PO)RTVGALIS

Centraal, gekroond Portugees wapenschild.

 

Keerzijde: Blanco.

 

 


 

Mereaux 10 Kreuzer Bern (1787)

Uit de collectie, Dimidov.

 

 

 

Mereaux ter waarde van 10 Kreuzer Stad Bern. (Zwitserland)

Boorgat, draaggaatje.

De juiste functie van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Messing

Massa: 2,83 gram.

Afmetingen: 22 mm.

Aanmaakplaats: Stad Bern.
Datering: 1787


Voorzijde:  Binnen een geparelde rand.

Gekroond wapenschild van de stad Bern.

Omschrift:

MONETA REIPUB . BERNENS . 1787 .

 

Keerzijde: Binnen een kabelrand en parelcirkel met fijne cirkel.

Centraal op het veld gelegen rozet in een binnencirkel.

 

Lit.: Willi Rüegg, pag. 10 Nr. 31.

 

 


 

Mereaux 20 Kreuzer Bern (1770)

Uit de collectie, Dimidov.

 

 

 

Mereaux ter waarde van 20 Kreuzer Stad Bern. (Zwitserland)

De juiste functie van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Messing

Massa: 8,07 gram.

Afmetingen: 27 mm.

Aanmaakplaats: Stad Bern.
Datering: 1770


Voorzijde:  Binnen een geparelde rand.

Gekroond wapenschild van de stad Bern.

Omschrift:

MONETA REIPUB . BERNENSIS . 

 

Keerzijde: Binnen een versierde boord, met fijne cirkel.

In vier regels:

❖   / MAR = / ZILI . / 1770 .

 

Lit.: Willi Rüegg, pag. 8, Nr. 23 (b).

 

 


 

Vleespenning O.L.Vrouwkerk Brugge (1755)

 

Vleespenning O.L. Vrouw-kerk  Brugge.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 34,5 mm.

Massa: 19,12 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Brugge.

Datering: 1755.

 

Voorzijde: Binnen een opstaande gladde boord.

Staande op een halve maan,

gekroonde H. Maagd, in de rechterhand een scepter.

Op de linkerarm, het kindje Jezus met stralenkrans.

Ter weerszijden van de heilige.

De gesplitste penning-bepaling

VLEE / SCH

Het gesplitste jaartal

17 / 55

 

Keerzijde: Binnen een opstaande gladde boord.

In drie regels:

DISCH / O : L : / VRAUWE

 

 

Lit.: Deschodt, P 80. 

 


 

 

 

Penning "Schoenmakers-mes".

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

Penning met schoenmakersmes (?)

De juiste functie/datering/plaats voor deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 1,39 gram.

Diameter: 13,3 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. 18e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Een (gekroond ?) staand schoenmakers-mes.

 

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

Een laars (?) naar rechts.

 

 


 

 

Penning 12 Stuiver (?)

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

Penning voor 12 Stuiver (?)

Voorzien van een dubbele klop.

De juiste functie/datering/plaats voor deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 7,10 gram.

Diameter: 23,3 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. eind 18e eeuw begin 19e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een opgehoogde boord.

De letters TS

Waarop een dubbele klop met de letters ST

Mogelijks, zijn de letters verkeerdelijk uitgesneden in de mal,

waardoor men deze penning heeft aangepast door een dubbele klop.

 

Keerzijde: Binnen een opgehoogde boord.

De cijfers 12

Voor de waardebepaling van 12 stuiver.

 

 


 

Penning "Symmetrie".

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

Enkelzijdige penning met symmetrische voorstelling.

De juiste functie/datering/plaats voor deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 2,37 gram.

Diameter: 16 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.
Datering: z.j. Ca. eind 18e eeuw begin 19e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een opgehoogde boord.

Een binnencirkel, waarin een symmetrische voorstelling.

Tussen de spiegelbeeldige tekening, een ringetje.

 

Keerzijde: Blanco.

 

 


 

Wezenpenning Amsterdam.

Stortgrondvondst, Dennis.

 

Wezenpenning  Burgerweeshuis Amsterdam.

De juiste datering voor deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 21 gram.

Diameter: 41 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. midden 18e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een opgehoogde boord.

Een duif (voorstelling van de "Heilige Geest") met opengespreide vleugels.

De kop naar rechts gewend.

Met vooruitstekende poten.

Omsloten met een omschrift:

- TEEKEN VAN D'AMSTERDAMSE WEESKINDEREN

 

Keerzijde: Gelegen op een glad veld.

Gegraveerde letters in twee regels.

WOLLE / WINKEL

 

Lit.: Amsterdam Museum PB 894.1.

 

In het Burgerweeshuis maakten 'wezenpenningen' eeuwenlang deel uit van de dagelijkse gang van zaken. Er waren boodschappen- en werkpenningen, die dienden als bewijs van toestemming om de weeshuispoort uit te mogen.

Een boodschappenpenning werd aan een kind meegegeven als het de taak had een boodschap te doen in de stad; dit gebeurde dan in opdracht van bijvoorbeeld de ‘moeder’ van de keuken, van het meisjesziekenhuis of van de linnen-, wollen-, stijfsters- of breiwinkel, anders gezegd de desbetreffende werkplaats in het weeshuis.

 

De werkpenningen (zoals de penning die hier is afgebeeld) werden gebruikt door de jongens vanaf een jaar of 12, die in de stad in de leer gingen voor een beroep. Het kon hierbij gaan om ambachten als timmerman, smid of bakker. Hun werkkleding en gereedschap konden zij (sinds 1765) opbergen in één van de 120 afsluitbare kastjes op de Jongensbinnenplaats.