Metaal-afdrukken van "Zegelstempels".

 


 

Gregorius Bac.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Zegelafdruk van, Gregorius Bac

Geestelijke broeder.

 

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk/plaats/datering is niet gekend.

 


Materiaal: Lood/tin legering.
Massa: 2,90 gram.
Diameter: 24,5 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering van de zegelstempel : z.j. Ca. 15e eeuw.


Voorzijde: Binnen een glade cirkel.

Het wapenschild van de familie Bac.

(In zilver een rood schildhoofd beladen met een gaande leeuw, veld gedamasceerd) 

Ter weerszijden van het schild, een bloemtak.

De schildhouder, gekroonde St-Barbara (?)

Met in de linkerhand, een toren.

Omschrift:

S' FRAt  GrЄgO -- riv$ bAC ★ 

Sigillum frater Gregorius Bac

 

Keerzijde: Blanco.

 

 

 

 


 

 

 

Jacques de Beneng.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Zegelafdruk van, Jacques de Beneng.

Kanunnik in Cambrai, ontvanger van Henegouwen.

Kamerheer van Willem I, graaf van Henegouwen.

 

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk is niet gekend.

 


Materiaal: Lood/tin legering.
Massa: 12,43 gram.
Diameter: 26,1 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. (Cambrai ?)

Datering van de zegelstempel : z.j. Ca. 1330


Voorzijde: Binnen een zespas,

het wapenschild van Jacques de Beneng.

Omsloten met een bloementak, met zes bloemen.

De buitenhoeken van de zespas, versiert met een drieblad.

De legende, in zes delen.

SIGIL / LUM / IΛCO / BI . DЄ /BЄN / ЄNGO

Sigillum Jacobi de Benengo

 

Keerzijde: Blanco.

 

Bron: Demay G., Inventaire des Sceaux de Flandre, Vol. 2, Paris, Imprimerie nationale, 1874, p. 91 nr. 5652 ; Algemeen Rijksarchief (ARA, I 347-8062, I 347-8061)

 

Twee sterk-gelijkende exemplaren, van Jacques de Beneng.

Deze stukken dateren uit 1329 & 1334.

 

 


 

 

 

Nicolaus Durion

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Zegelafdruk van, Nicolaus Durion.

(Priester)

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk is niet gekend.

 


Materiaal: Lood/tin legering.
Massa: 3,03 gram.
Diameter: 24,5 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering van de zegelstempel : z.j. Ca. 1350-1500


Voorzijde: Binnen een gladde dubbele cirkel,

het omschrift:

 S'  nICOLAVS . DVRIOn . PBR

Sigillum Nicolaus Durion presbiteri

Centraal een wapenschild,

met twee staande leeuwen naar links gewend.

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Supplément au catalogue de la Vente des sceaux et cachets, Délaissés par feu M. le Cte de Renesse-Breidbach, 26 Août 1863, pag.3 nr. 241.

 

 

 

 


 

 

 

Petri de Breiders.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Metaalafdruk naar het zegel van Petri de Breiders.

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk is niet gekend.

 


Materiaal: Lood/tin legering.
Massa: 1,62 gram.
Diameter: 20,6 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering van de zegelstempel : z.j. 14e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde dubbele cirkel,

het omschrift: 

S' PЄTRI . DЄ . BRЄIDЄRS

Sigillum Petri de Breiders.

Centraal, binnen een driedubbele veelpas.

Het wapenschild van de familie.

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Supplément au catalogue de la Vente des sceaux et cachets, Délaissés par feu M. le Cte de Renesse-Breidbach, 26 Août 1863, pag.4 nr. 245.

 


 

Colin de Denee.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Zegelafdruk van, Colin de Denee.

 

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk/plaats/datering is niet gekend.

 


Materiaal: Lood/tin legering.
Massa: 1,63 gram.
Diameter: 19,4 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering van de zegelstempel : z.j. Ca. 14e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde cirkel,

het omschrift:

★ S' COLIn DЄ DЄnЄЄ

Sigillum Colin de Denee

 

Binnen een geparelde binnencirkel.

Centraal, een staande ovenpaal/broodpaal.

Geflankeerd, rechts met een halve liggende maan.

Links , met een zespuntige ster.

 

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Catalogue d'une belle collection de medailles... du  cabinet de feu M. de Comte de Renesse- Breidbach, p. 30 nr.82.

 

 

 

 


 

Anthoinne de Longat.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Zegelafdruk van, Anthoinne de Longat.

Heer van Annezin bij Béthune.

 

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk is niet gekend.

 


Materiaal: Lood/tin legering.
Massa: 2,65 gram.
Diameter: 25,3 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend

Datering van de zegelstempel : z.j. Ca. 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Omschrift:

ANTHOiNNE DE LONGAT

Centraal in een binnencirkel,

Twee gekruiste, dubbele kruisen ?

Handelaars/huismerk ?

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: C. Richard, Catalogue des monnais romaines consulaires: monnais royales de France : médailles de la Révolution et modernes composant la collection de C. Richard dont la vente aura lieu Hôtel Drouot, salle no. 4, les mercredi 5 mars et jours suivants ... exposition le mardi 4 mars, de deux à cinq heures, Marseille, 1884, p. 118.

 


 

 

François de Selpo (?)

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Zegelafdruk van, François De Selpo (?)

 

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk/plaats/datering is niet gekend.

 


Materiaal: Lood/tin legering.
Massa: 1,74 gram.
Diameter: 23,2 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering van de zegelstempel : z.j. Ca. 16e eeuw à 17e eeuw.


Voorzijde: Binnen een glade cirkel.

Het wapenschild met huismerk.

Waarop een vaanstok, met wimpel naar rechts.

Omschrift:

FILVS A FRANSOIS D' SELPO (?)

 

 

Keerzijde: Blanco.

 

 

 

 


 

Johis de Vinderhout.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Zegelafdruk van, Johis de Vinderhout.

Joris/Johan de Vinderhout

 

 

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk is niet gekend.

 


Materiaal: Lood/tin legering.
Massa: 1 gram.
Diameter: 21 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. 

Datering van de zegelstempel : z.j. Ca. eind 13e eeuw, begin 14e eeuw.


Voorzijde: Binnen een fijne cirkel.

Centraal gelegen wapenschild.

Op het veld, een "Fleur de lys".

S' IOhIS . DЄ VInDЄHOVT 

Sigillum Johis de Vinderhout

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Supplément au catalogue de la Vente des sceaux et cachets, Délaissés par feu M. le Cte de Renesse-Breidbach, 26 Août 1863, pag.3 nr. 234.

 

 

 


 

 

 

Hendricus de Wirne.

Bodemvondst Koen Goeminne

 

 

De juiste functie van deze metaalafdruk/datering/plaats is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,83 gram.

Diameter: 27 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering van de zegelstempel: z.j. Ca. 15e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een parelrand.
Een hangende vijfpas, met daarbinnen.
Een gekwartierd wapenschild.
Linksboven een staande leeuw naar links gewend.
Rechtsboven een stijgbeugel (?)
Onderaan, een stijgbeugel geriemd en met gesp.
Omschrift in gotisch lettertype.
: Hic est : (?) G (of 6 ?) : Hendricu (s ?) : de Wirne


Keerzijde: Blanco.

 

 


 

Miniemenklooster van Geraardsbergen.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Zegelafdruk, Miniemenklooster Geraardsbergen.

 

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk/datering is niet gekend.

 


Materiaal: Tin legering.
Massa: 3,30 gram.
Afmeting: 29,7 mm. x 24,4 mm.
Aanmaakplaats: Geraardsbergen.

Datering van de zegelstempel : z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde:  Binnen een gladde dubbele ovale parelcirkel,

het omschrift: 

° SIGILL° FF ° MINIMORVM° CONVENTVS° GERARDI° MONTENSIS

Sigillum fr. minimorum conventus gerardi montensis

 

Een gezeten gekroonde heilige Catharina van Alexandrië, met nimbus.

In de rechterhand, een zwaard die een rat doorboord.

In de linkerhand, een martelaarspalm.

 

Keerzijde: Blanco.

Lit.: Catalogue d'une belle collection de medailles... du  cabinet de feu M. de Comte de Renesse- Breidbach, p. 27 nr. 4.

Aanvulling: de zegelmatrijs wordt bewaard in het Algemeen Rijksarchief in Brussel (I 347- 35458) 


 

Stad-zegel Groningen

 

 

 Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

Metaalafdruk van het "Grootzegel" stad Groningen, uit 1276.

De juiste functie van deze metaalafdruk/datering/plaats is onbekend.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 414,30 gram.

Diameter: 81,7 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Groningen (?)

Datering van de zegelstempel: z.j. Onbekend.

 

Voorzijde: Binnen een fijne randboord,

St. Maartenskerk/St. Martinikerk.

Boven het kerkdak vijf sterren.

Omschrift:

✠ SIGILLVM CI / VITATIS / GRONIEN / SIS

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Nazatendevries Martinitoren; Toerisme Groningen, Martinitoren/Martinikerk.

Schuitema Meijer en Van der Veen, 1965.

 

Het oudste zegel van Groningen, uit 1276.

 

Bij dit (groot)zegel hoorde ook een contrazegel, in gebruik vanaf het einde der 13e eeuw. Het vertoont eveneens een afbeelding van de St. Maartenskerk, echter wel afwijkend van de afbeelding op het grootzegel. Dit contrazegel wordt tot in de 17e eeuw gebruikt.

Latere stadszegels vertonen allen ongeveer dezelfde afbeelding, er zijn verschillen in kleine details. Tot in 1809 worden zegels gebruikt met de afbeelding van een 13e eeuwse Martinikerk.

In de 15e eeuw kwam er nog een ander zegel in gebruik, met daarop een dubbele adelaar en een schild met een dwarsbalk. Dit zegel was echter een signet, dwz een zegel voor dagelijks gebruik en minder belangrijke zaken. Zoals gezegd bleef het grootzegel de Martinikerk vertonen.

Het wapen met de dwearsbalk is het eigenlijke wapen van de stad Groningen. Het werd in eerste instantie gevoerd op zegels van de prefecten van de stad (plaatsvervangers van de bisschop van Utrecht, de eigenlijke machtshebber). Er zijn zegels bekend van Egbert van Groningen (1263) en Adolf (1291) met daarop het schild met de dwarsbalk. Hun opvolgers uit het geslacht Van Gronebeke voerden eveneens een dwarsbalk, maar met drie rozen, geplaatst twee boven en één onder de dwarsbalk. Of deze prefecten familie waren van voornoemde Egbert en Adolf is niet duidelijk.

Of de dwarsbalk nu het wapen van de prefectenfamilie was en overgenomen is door de stad is niet bekend. Het kan evengoed andersom zijn geweest. In ieder geval wordt het wel als stadswapen gezien sinds de 14e eeuw. Het komt dan ook voor op Groningse munten.

In de loop van de 15e eeuw wordt het schild met de dwarsbalk voor een adelaar geplaatst. Bij reconstructies in de Martinikerk is een schildering uit het midden der 15e eeuw gevonden, waarop het schild voor een éénkoppige adelaar is geplaatst. De dwarsbalk is daarop ook groen, de oudste kleurenafbeelding. Al vrij snel daarna wordt de adelaar vervangen door een tweekoppig exemplaar. Deze voorstelling komt voor op een kleinzegel uit 1455. Het schild is hierbij opde borst van de adelaar geplaatst. Op munten staat het schild tussen de poten van de adelaar. In geen enkele afbeelding uit deze tijd staat de adelaar op het schild, altijd als schildhouder.

De Duitse rijksadelaar werd eigenlijk alleen gevoerd door steden die direct onder rijksgezag vielen. Groningen was niet zo'n vrije rijksstad (Deventer en Nijmegen bijvoorbeeld wel), maar was zo onafhankelijk van Utrecht, dat ze zich wel vrij beschouwden. Waarschijnlijk is de rijksadelaar daarom in het wapen opgenomen.

 

In de loop der 16e eeuw wordt de adelaar eveneens in het schild geplaatst. Er zijn verschillende versies bekend, met het schild op de borst of tussen de poten. Een kroon wordt in de 17e eeuw toegevoegd. Ook hier is geen sprake van enige eenduidigheid, een groot aantal kronen wordt gevoerd in de 17e en 18e eeuw. Ook hebben de koppen van de adelaar regelmatig een aureool, of een letter G tussen de koppen.

 

 


 

Carmelietenklooster Pont-Audemer.

 

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk/data is niet gekend.

Lichte framentering, en ingeslagen gaatje.


Materiaal: Lood/tin legering.
Massa: 3,21 gram.
Diameter: 30,8 mm.
Aanmaakplaats: Pont-Audemer (Normandië)

Datering van de zegelstempel: z.j. Ca. 13e à 14e eeuw.


Voorzijde: Binnen een dubbele parelrand.

In gemengde Romeins en gotisch majuskel.

✠ S'. COИVЄИTVS FRM : DЄ CΛRMЄL' POMTΛVD'

Wat wil zeggen (vrij vertaald): Het zegel van het klooster Carmelieten Pont-Audemer.

In het veld, een bloeiende bloementak met knoppen.

Rechtsboven, op een tak zittende vogel met opengesperde bek.

Waaruit de middeleeuwse Franse vogelroep komt.

OCCI (retrograde)

 

Keerzijde: Blanco.

Lit: Dictionnaire de sigillographie pratique, p. 29; Bulletin trimestriel / Société académique de l'arrondissement de Boulogne-sur-Mer, T. 9, p 466.

 


 

Jakemart Herebaut.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

 

Zegelafdruk, van Jakemart Herebaut.

Nachtwaker ?

 

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk/datering/plaats is niet gekend.

 


Materiaal: Tin legering.
Massa: 1,69 gram.
Diameter: 20,3 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering van de zegelstempel : z.j. Ca. 15e eeuw.

 

Voorzijde:  Binnen een gladde dubbele cirkel,

het omschrift: 

S' IΛkЄMΛRT HЄRЄBΛ/VT

Sigillum Jakemart Herebaut

Centraal, een gaande man naar rechts.

Dragende een lans/speer op de linkerschouder.

Dragende op de rechterzij, een zwaard.

De voeten, hoofd en speerpunt, doorbreken het omschrift.

Het veld versiert, met diverse puntversiering.

 

Keerzijde: Blanco.

Lit.: Catalogue d'une belle collection de medailles... du  cabinet de feu M. de Comte de Renesse- Breidbach, p. 31 nr. 111. 

 


 

Onbekend.(Marie, dame van Mortagne ?)

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

 

Ovale zegelafdruk, met Dame.

 

 De juiste functie van deze penning/metaalafdruk/plaats/datering is niet gekend.

 


Materiaal: Tin legering.
Massa: 9,25 gram.
Afmeting: 31,3 mm. x 45,3 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. (Doornik ?)

Datering van de zegelstempel : z.j. Ca. 13e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gesloten ovaal,

Een staande edelvrouw, naar links gewend.

In de rechterhand, een tuil bloemen/lelie ?

Links het wapenschild van Vlaanderen ?

Aan haar voeten, een (wind)hond.

MADAM(Є) / DЄ MO (Mortage ?)

 

Keerzijde: Blanco.

 

 Lit.: Douët d'Arcq, Collection des sceaux, 10493-10495.


 

 

 

Fernand Pedrez.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Zegelafdruk van, Pédre Fernand.

 

 

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk/plaats is niet gekend.

 


Materiaal: Tin legering.
Massa: 8,03 gram.
Diameter: 41,4 mm. x 40,4 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. (Cambrai ?)

Datering van de zegelstempel : z.j. Ca. 1277


Voorzijde: Binnen een vierlobbige (quadrilobé) voorstelling.

Centraal in het vierkant,

Twee staande geiten tegen elkaar geleund,

begrazen de boom die hen scheid.

In de vier lobben die rusten, op het binnenveld.

Telkens een gaande leeuw.

Omschrift:

 S' D' FЄRNA PЄDRЄZ FILIO D' DOM PЄDRO PONZ

Selio de Fernan Pedrez, filio de dom Pedre Ponz.

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: M. Douët d'Arcq, Collection de sceaux, T. III Paris, Henri Plon, 1868, p. 454.

 


 

 

Guillaume Uten-Liemingen.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Zegelafdruk, van Guillaume Uten-Liemingen

 

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk/datering is niet gekend.

 


Materiaal: Lood/tin legering.
Massa: 3,04 gram.
Diameter: 24,2 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Leuven ?.

Datering van de zegelstempel : z.j. Ca. 15e eeuw.

 

Voorzijde:  Binnen een gladde cirkel,

het omschrift: 

S' GVILLIЄVM UTЄ LIMINGЄ

Sigillum Guilliaume Uten Lieminghen

 

Het wapenschild van de patriciërsfamilie Uten Liemingen.

Het schildhoofd gebroken, met een brisuur.

De schildhouder, als een gevleugelde engel.

Rechts van het wapen, de gotische letters dr / v / a

Links van het schild, de gotische letters b / v

 

Keerzijde: Blanco.

Lit.: Revue belge de numismatique, 62, 1906, pag 398. 

 


 

Jan van Scapvelde.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

 

Zegelafdruk, van Jan van Scapvelde.

 

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk/datering/plaats is niet gekend.

 


Materiaal: Lood/tin legering.
Massa: 2,30 gram.
Diameter: 24,6 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering van de zegelstempel : z.j. Ca. 15e eeuw.

 

Voorzijde:  Binnen een gladde cirkel,

het omschrift: 

S' Ian / VA"SCAPVЄ / LDЄ fs IA'

Sigillum Jan van Scapvelde filius Jan.

Binnen een zespas,

een wapenschild, met monogram.

 

 

Keerzijde: Blanco.

Lit.: Catalogue d'une belle collection de medailles... du  cabinet de feu M. de Comte de Renesse- Breidbach, p. 31 nr. 121.

 


 

Jan vanden Spelove.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Zegelafdruk, van Jan vanden Spelove.

 

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk/datering/plaats is niet gekend.

 


Materiaal: Lood/tin legering.
Massa: 1,14 gram.
Diameter: 20,3 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Onbekend.

Datering van de zegelstempel : z.j. Ca. 14e eeuw.

 

Voorzijde:  Binnen een gladde cirkel,

het omschrift: 

S' IA/n VΛNDЄN SPЄLO / VЄ

Sigillum Jan vanden Spelove 

Centraal, binnen een cirkel.

Een naar links varende kogge.

De wimpel, in de mast naar links waaiende.

 

 

Keerzijde: Blanco.

Aanvulling: In het Algemeen Rijksarchief te Brussel, zijn afbeeldingen terug te vinden van ene Jan vanden Spelove, en was schepen in Aarschot rond de periode 1350.  Zes  jaar eerder was ene Hendrik vanden Spelove eveneens schepen in Aarschot.  Bij beide afbeeldingen, is een varend schip naar links afgebeeld.

 


 

Tarascon

 

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Consulaire zegel van Tarascon.

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk is niet gekend.

 


Materiaal: Tin legering.
Massa: 6,81 gram.
Diameter: 32,9 mm.
Aanmaakplaats: Tarascon (Bouches-du-Rhône)

Datering van de zegelstempel : z.j. Ca. 1236-1249


Voorzijde: Binnen een gladde dubbele cirkel,

het omschrift: 

SIGILLVM CONSVLVM TARASCONIS :

Sigillum consulum Tarasconis

Centraal, een kasteeltoren.

Geflankeerd door twee kerk/kapel ? gebouwen.

Beiden getopt, en bevlagd.

Onder de kasteeltoren een naar rechts gaande draak met gekrulde staart.

 

 Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Louis Douët-d'Arcq, Collection de sceaux: ptie. Sceax de la France,, pag 340, 5502.; Marquis de Migieu, Recueil des sceaux du moyen âge, dits sceaux gothique, planche 2, nr. 5.; Louis Blancard, Iconographie des Sceaux et Bulles, planche XXXVI, pag 75, nr 1.

 


 

Vrasene.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Zegelafdruk, van een priester uit Vrasene.

 

De juiste functie van deze penning/metaalafdruk/datering is niet gekend.

 


Materiaal: Tin legering.
Massa: 0,74 gram.
Diameter: 16,5 mm.
Aanmaakplaats: Vrasene.

Datering van de zegelstempel : z.j. Ca. eind 13e begin 14e eeuw.

 

Voorzijde:  Binnen een gladde dubbele cirkel,

het omschrift: 

  S' B . PBRI . VRΛSЄNЄ 

Sigillum presbiteri Vrasene

Gelegen op het veld, in twee regels:

VRA / SЄN

 

Keerzijde: Blanco.

Lit.: Catalogue d'une belle collection de medailles... du  cabinet de feu M. de Comte de Renesse- Breidbach, p. 30 nr. 78.

Aanvulling: de originele zegelstempel wordt bewaard in het Algemeen Rijksarchief in Brussel.