Aalmoezenier broodpenning (Octagonaal)

Octagonale aalmoezeniers- broodpenning, Amsterdam.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 4,82 gram.

Afmeting: 23 mm. x 23 mm.

Datering: z.j. 1666

Aanmaakplaats: Amsterdam.

 

Voorzijde: Gelegen op een achthoekig veld.

Binnen een parelcirkel.

Het gekroond wapenschild van Amsterdam.

Het wapen gehouden, door twee staande leeuwen.

Keerzijde: Gelegen op een achthoekig veld.

Binnen een parelcirkel.

Het sierlijk monogram met de letters:

           AMB

AalMoezeniers Brood

 

 

 


 

Aalmoezenier broodpenning 1666

Enkelzijdige aalmoezeniers- broodpenning, Amsterdam.

Plaatje met afgeronde hoeken.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 3,60 gram.

Afmeting: 28 mm. x 27 mm.

Datering: z.j. 1666

Aanmaakplaats: Amsterdam.

 

Voorzijde: Gelegen op het veld.

Binnen een parelcirkel.

De letters AB

Onder en boven de letters versiert.

 

Keerzijde: Blanco.

 

 

 


 

Aalmoezenier broodpenning 1746 (127)

Bodemvondst, Martijn van Gerven.

 

 

Aalmoezeniers- broodpenning, Amsterdam (?).

Voorzien van cijfer kloppen.

 

Materiaal: Tin.

Massa: 38 gram.

Diameter: 50 mm.

Datering: z.j. 1746

Aanmaakplaats: Amsterdam (?).

 

Voorzijde: Binnen een opgehoogde en afgeronde boord,

en een dunnen gladde cirkel, in drie regels:

Met bovenaan het jaartal 1746

In het midden .A.B.

Aalmoezenier, Broodpenning.

Waaronder het nummer 127

De cijfers zijn ingeslagen, als volgnummer.

 

Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, en gladde fijne cirkel.

Een blanco veld.


In het Amsterdams museum, bevinden zich vierkante, ronde en achthoekige aalmoezeniers broodpenningen met dezelfde belettering (A.B), deze zijn gedateerd op 1666.

 


 

Aalmoezenier broodpenning 1746 (260)

Via Johan Sieraad, van een plaatselijke landbouwer.

Regio Amsterdam Noord.

 

 

Aalmoezeniers- broodpenning, Amsterdam (?).

Voorzien van cijfer kloppen.

 

Materiaal: Tin.

Massa: Onbekend.

Diameter: 50 mm.

Datering: z.j. 1746

Aanmaakplaats: Amsterdam (?).

 

Voorzijde: Binnen een opgehoogde en afgeronde boord,

en een dunnen gladde cirkel, in drie regels:

Met bovenaan het jaartal 1746

In het midden .A.B.

Aalmoezenier, Broodpenning.

Waaronder het nummer 260

De cijfers zijn ingeslagen, als volgnummer.

 

Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, en gladde fijne cirkel.

Een blanco veld.


In het Amsterdams museum, bevinden zich vierkante, ronde en achthoekige aalmoezeniers broodpenningen met dezelfde belettering (A.B), deze zijn gedateerd op 1666.

 


 

Hondenpenning Aalmoezeniers Weeshuis 1799

Hondenpenning/belastingslood Aalmoezeniers Weeshuis te Amsterdam.

 

Pengat voor ophanging.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 26,2 mm. x 22 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1799

 

 

Voorzijde: Gelegen op een achthoekig veld.

Binnen een parelrand/boord.

Het wapenschild van Amsterdam, getopt met bloemen.

Ter weerszijden van het wapen de letters.

                   AA  /  W

Algemeen Amsterdams Weeshuis.

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Publicatie tot eene belasting op de honden 1779.

 

In 1779 werd te Amsterdam de hondenbelasting ingevoerd. Een deel van deze opbrengsten, geslagen uit de hondenbelasting was bestemd voor het Algemeen Amsterdams Weeshuis. De opbrengst van geïnde boetes waren voor 2/3 bestemd voor het Aalmoezeniersweeshuis te Amsterdam.

 

 

 


 

Armen(brood)penning Lutherse Gemeente.

Bodemvondst, Martijn van Gerven.

 

Enkelzijdige penning/loodje,

Lutherse Gemeente.

 

De juiste functie, aanmaakplaats en datering van deze penning is niet gekend.

Voorzien van twee letter/cijfer kloppen.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 27 gram.

Diameter: 33 mm.

Datering: z.j. Ca. 18e eeuw.

Aanmaakplaats: Amsterdam (?).

 

Voorzijde: Binnen een dubbele parelcirkel,

Het omschrift:

LVYTERSE . ARMEN .

Lutherse Armen

Centraal op het veld, de ingeslagen letter en cijfer.

B 2

(Twee broden ?)

 

Keerzijde: Blanco.

 

 

 


 

 

 

 

Avondmaal-penning Lutherse Gemeente (A 23)

Bodemvondst, Martijn van Gerven.

 

Enkelzijdige hexagonale penning/loodje,

Lutherse Gemeente Amsterdam.

 

De juiste functie, aanmaakplaats en datering van deze penning is niet gekend.

Voorzien van letter/cijfer kloppen.

 

Materiaal: Lood.

Bewerking: Gegoten, en geklopt.

Massa: 24 gram.

Diameter: Ø 30 mm.

Datering: z.j. Ca. 18e eeuw.

Aanmaakplaats: Amsterdam (?).

 

Voorzijde: Gelegen op een zeshoekig veld.

Glad omboord, tussen twee geparelde hexagonale belijning.

Het omschrift:

LVYTERSE . ARMEN .

Lutherse Armen

Centraal op het veld, de ingeslagen letter en cijfers.

            A

           23

Avondmaal nr.23 (?)

 

Keerzijde: Blanco.

 

 

 


 

 

Avondmaal-penning "Hersteld Lutherse Gemeente".

Bodemvondst, Laurens van der Deijl.

 

Enkelzijdige avondmaal-penning/loodje,

Hersteld Lutherse Gemeente in Amsterdam

 

Materiaal: Lood.

Massa: 16,59 gram.

Diameter: 28 mm.

Datering: z.j. Ca. 1791

Aanmaakplaats: Amsterdam (?).

 

Voorzijde: Gelegen op een glad veld.

In twee regels, de ingeslagen letters.

H / LG

Hersteld Lutherse Gemeente

 

Keerzijde: Blanco.

 

 

Lit.: Allex Kussendrager, www.loodjes.nl  Amsterdam, Avondmaalspenning; Museum Amsterdam, Object PA 1645 (datering 1600-1699).

 

In het jaarboek van het Koninklijk Genootschap van Munt- en Penningkunde uit 1903.
Het is een avondmaalspenning van de Hersteld Luthersche Gemeente in Amsterdam.
"Wijders is geresolveerd voor de bediening van het Heilig Avondmaal lootjes te laten maken met de letters H. L. G"
(Notulen van de Kerkelijke Vergadering van Direkteuren der HerstLuth. Gemeente 1 Sept. 1791, opgericht 3 Juli 1791;
De eerste Avondmaalsviering had plaats 25 Sept. 1791.) 
Uit het kasboek blijkt, dat er gemaakt zijn 1000 loodjes voor ƒ21.- door den loodgieter M. Rensen.

In het boek "Gedenkpenningen betreffende Amsterdam" worden nog de volgend loodjes beschreven:
752 z.j. Broodloodje van de Herst. Luthersche Diaconie. Kz. I R. B. vierkant
753 z.j. Avondmaalsloodje der Hersteld Luthersche gemeente.
 A. I. G.

 

 


 

 

 

Badhuis-penning/loodje Joodse Ashkenazi gemeenschap.

Bodemvondst, Rudy de Jong.

 

Enkelzijdige Badhuis-penning (toegangsloodje).

Hoog Duitse Joodse Gemeenschap Ashkenazi.

 

Materiaal: lood.

Massa: 16 gram.

Afmeting: 32 mm. x 32 mm.

Datering: z.j. Ca. eind 17e begin 18e eeuw.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam (?).

 

Voorzijde: Geklopt op een vierkant plaatje.

Binnen een gladde cirkel.

Centraal, Het symbool voor het Jodendom.

Twee gelijkzijdige driehoeken, in de vorm van een hexagram.

Of zespunt-ster motief.

Davidster/מגן דוד

Omsloten met de Hebreeuwse tekst:

 

הקהילה "האשכנזית".בית האמבטיה של

Mikve shel kehilat ashkenazi

Badhuis van de "Ashkenazi" gemeenschap.

 

Keerzijde: Blanco.

Omboord met een lijntje.

 

 

 

Soort toegangspenning voor de "Mikwe" (Badhuis).

Enkel op zaterdagen.

Penning/loodje geeft geen geldelijke waarde, en diende als toegangspas voor het ritueel bad.

 

 


 

Bedelaarspenning, Amsterdam.

 

 

Bodemvondst, Axel. 

 

Gefragmenteerde Bedelaars-penning Amsterdam.

Materiaal: Lood-tin legering.

Massa: 26 gram.

Diameter: 50 mm.

Datering: z.j. Ca. 18e à 19e eeuw.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

 

Voorzijde: Binnen een gladde buitenband,
het gekroonde wapenschild van Amsterdam.
Vastgehouden door twee staande leeuwen.



Keerzijde: Binnen een gladde buitenband,
Op een leeg veld, een vragende bedelaar.
Een hoed vasthoudend in de rechterhand.
De bedelaar heeft een houten rechterbeen,
en ondersteunt zich onder de linker arm met een kruk.
Omschrift:
* VOLR . DE . INCOMENDE . BEDELAERS


Lit.: Minard-Van Hoorebeke pag 67.108; Pelsdonk 018.

 


 

Boordgeld SMN 10 cent.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

Boordgeld twv 10 Cent  Stoomvaart Maatschappij Nederland.

 

Materiaal: Brons.

Massa: 3 gram.

Diameter: 20 mm.

Datering: z.j. 1947 tot 1959

Aanmaakplaats: Amsterdam.

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.
Centraal, op het veld.

BOORDGELD 10

twv 10 Cent.

Omschrift:

N.V. STOOMV. MIJ. ,,NEDERLAND" 

AMSTERDAM 


Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

Het logo van de "Stoomvaart Maatschappij Nederland".

S M N

 

 


 

100 jarig bestaan K.N.S.M. 1956

Penning 100 jarig bestaan Koninklijke Nederlandse Stoomboot Maatschappij te Amsterdam.

 

Materiaal: Brons.

Massa: 99 gram.

Diameter: Ø  65 mm.

Ontwerper: Albert Termote (1887-1978).

Aanmaakplaats: Voorschoten, Koninklijk Begeer.

Datering: 1956

 

 

Voorzijde: Gelegen op een glad veld.

De godin Amphitrite, gezeten op een zeepaard naar links.

Tussen de benen van het zeepaard de jaartallen.

                    1856

                    1956

Omschrift:

KONINKLIJKE . NEDERLANDSCHE . STOOMBOOT - MAATSCHAPPIJ.

Aan de binnenzijde van de staart, de ontwerper/kunstenaar.

TERMOTE

Keerzijde: Gelegen op een glad veld.

Een zeemeerman en zeemeermin houden het gekroond wapen van de Maatschappij.

De staarten naar links.

Omschrift:

WIE . ZEE . HOUDT . WINT . DE . REIS.

 

 


 

Broodpenning, Gereformeerde Diaconie, Amsterdam 1777

 


 

Bodemvondst, Kees Staelmeester.

 

 

 

 

Broodpenning van de Gereformeerde Diakonie te Amsterdam.

(Zorg voor de armlastige gemeenteleden en hun nabestaanden, behoort tot een van de taken van een Diaconie.)

Oorspronkelijk bevatte de kern een doorgestempelde koperen stift.  

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 2,9 gram.

Diameter: 25 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1777

 

Voorzijde: Binnen een dubbele gladde buitenband.

Een zittende dame op een kist, naar links gewend.

Verbeeldt Charitas (Liefdadigheid)

Met op het hoofd, een zittende vogel.

In haar nek een juk, aan haar linkerhand een schaap.

(Het zinnebeeld van armoede)

Met daarboven de tekst:

VERGENOEGD EN DANKBAAR.

Tussen de poten van het schaap, 

de initialen G M

(Naar model M. Hlzhey, Gysbert van Moelingen)

 

Keerzijde: Binnen een dubbele gladde buitenband.

Een gedekte tafel, met daarop twee broden.

Op het bovenste brood de letters D I A

(Diaconie van Amsterdam)

Met daarboven de tekst:

GEREFORMEERD DIACONIE BROOD

In de afsnede het jaartal 1777

 

Lit: Eddy Cuypers F. Nederland, Amsterdam; Allex Kussendragers Amsterdam; Pelsdonk 332; Museum Amsterdam, PA 257.

 


 

Broodpenning "Rogge-brood" 1789

Broodpenning, .

Decentrisch geslagen.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 10,8 gram.

Diameter: 28,9 mm.

Datering: 1789

Aanmaakplaats: Amsterdam.

 

Voorzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

 

 

Keerzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel.

In drie regels:

R B

Rogge Brood

12 H

12 Pond

1789

 

Lit.: Pelsdonk pag. 170 nr. 22; G. van Loon pag. 401-402; Teylers Museum TMNK 02390; Allex Kussendrager, www.loodjes.nl Amsterdam "Broodpenning" voor 12 pond RoggeBrood.

 

 


 

 

Broodpenning "Rogge-brood" (3/P) 1789

Broodpenning, .

Voorzien van kloppen.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Ca. 10 gram.

Diameter: 29 mm.

Datering: 1789

Aanmaakplaats: Amsterdam.

 

Voorzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

Ter weerszijden van het wapen, 

de ingeklopte letter en cijfer 3 / P

Drie Pond.

 

Keerzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel.

In drie regels:

R B

Rogge Brood

12 H

12 Pond

1789

 

Lit.: Pelsdonk pag. 170 nr. 22; G. van Loon pag. 401-402; Teylers Museum TMNK 02390; Allex Kussendrager, www.loodjes.nl Amsterdam "Broodpenning" voor 12 pond RoggeBrood.

 

Noodpenning voor brood aangemaakt na de extreem koude winter van 1788-1789, en 

de woekerprijzen voor granen. Deze penningen konden worden omgeruild, bij plaatselijke bakkers voor roggebroden van twaalf ponden. Bakkers werden schadeloos gesteld door de stad bij inlevering van de penningen.

 

 

 


 

Diakonie Weeshuis, Toegangspenning "Linnen Kamer".

Bodemvondst, Martijn van Gerven.

 

(Hervormde) Diakonie Weeshuis van Amsterdam.

Toegangspenning tot de "Linnen Kamer".

Gegraveerd volgnummer.

Doorboring voor ophanging.

 

Materiaal: Koper.

Massa: Onbekend.

Diameter: Ca. 37 mm.

Datering: z.j. Ca. midden 18e eeuw.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel

In twee regels:

DIA / W

Diakonie Weeshuis.

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel

De letters :

L K

Linnen Kamer.

Onder de letters, het gegraveerde volgnummer:

N° 39

 

Lit.: Allex Kussendrager, www.loodjes.nl Amsterdam, Nederlands Hervormde Diakonie Weeshuis.

 

 


 

Driehoekige penning/loodje (Schaar)

Bodemvondst Waterlooplein Amsterdam.

Uit de collectie, Pieter de Breuk.

 

Driehoekige geslagen penning/loodje.

 

De juiste functie, datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Tin met goudpatina.

Massa: 4,87 gram.

Δ Afmeting: 26 mm. x 26 mm. x 24 mm.

Dikte: 2 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. 1580-1589 (?)

 

Voorzijde: Geslagen op een driehoekig geknipt plaatje.

Binnen een parelcirkel en fijne lijncirkel.

Het gekroond, en ingedeukt wapenschild van de stad Amsterdam.

Gesplitst verkort jaartal ter weerszijden van het stadswapen.

Links van het wapen het cijfer 8

Rechts, niet meer leesbaar.

Versiert met een drielobbig blad op steeltje.

 

Keerzijde: Geslagen op een driehoekig geknipt plaatje.

Binnen een parelcirkel en fijne lijncirkel.

Een ingedeukt wapenschild, met op het veld een geopende schaar.

Rond het (gilde) wapen de letters:

O / V / G

Versiert met een drielobbig blad op steeltje.

 

 


 

 

 

Eigendomsloodje (A/D)

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

(Bodemvondst, Amsterdam)

 

Enkelzijdig eigendoms-loodje, met familiewapen.

Geslagen.

Doorboring, voor ophanging.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 16,46 gram.

Afmetingen: 28 mm. x 30 mm.

Afdruk-diameter: 18 mm.

Datering: z.j. Ca. 17e à 18e eeuw.

Aanmaakplaats: Amsterdam (?).

 

Voorzijde: Gelegen op een ruit-model.

Geklopt rond merkteken.

Binnen een gladde cirkel.

Een versiert wapenschild.

Getopt met een lelie/fleur de lys.

Op het veld, een grape en (smid)tang.

Boven het (familie)wapen, de initialen (van de eigenaar),

ter weerszijden, van de lelie.

. A / D .

 

Keerzijde: Blanco.

 


 

Gildepenning (Klein) Binnenvaartland-vaarders, Amsterdam.

Bodemvondst, Hannie Henk Klaasenbos..

 

 

 

Gildepenning Klein binnenland-vaarders Amsterdam.

 

Materiaal: Messing.

Massa: Onbekend.

Diameter: 30 mm.

Datering: z.j. Ca. 1650

Aanmaakplaats: Amsterdam.

 

Voorzijde: Gelegen op het veld.

Naar links stevenend zeilschip.

Varend op een golvend water.

De wimpel in de mast naar links gedreven.


Keerzijde: In drie regels op een glad veld.

OLFERT / HEИDRICK / V(R)EMDEИ (?)


Lit. Wittop-Koning, Pag 54, Amsterdam nr. 14.1; Dirks III.22.

 

Op 07/03/1583 staat Olfert Heyndricks uit Lantsmeer ingeschreven in het poorterboek van Amsterdam. Als binnenlandsvaarder.

(Bron: Poorterboeken, Stadsarchief Amsterdam)

 

 


 

Gildepenning "Vlotschuitvoerders", Amsterdam 1711

 

Bodemvondst, Zsolt Németh.

 

 

 

 

Gildepenning Vlotschuitvoerders.

Gegraveerde uitvoering.

Centraal geperforeerd.

De juiste functie/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Messing.

Massa: Onbekend.
Diameter: 33 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam (?).
Datering: 1711


Voorzijde: Binnen een fijne buitencirkel.
Een vlotschuit dobberend op de golven.

 

Keerzijde: Binnen een fijne buitencirkel.

In vier regels:

Fredrik / Van Varel / den 25 april / 1711

 

Lit.: Wittop Koning, Amsterdam pag. 51, 11.3.; Dirks I p. 128; Keuzenkamp 278; Minard-Van Hoorebeke, schrijft deze foutief toe aan Rotterdam Pag.229 afb.427.

 

 


 

(Armen) penning Amsterdam (A-AM 17/01)

 

 

 

Enkelzijdige (Armen) Penning Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 11,04 gram.

Afmeting: 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Ingedeukt wapenschild van Amsterdam,

Getooid met een keizerskroon.

Geflankeerd met de letters A /M ter weerszijden.


Keerzijde: Blanco.

 


 

 

 

(Armen) penning Amsterdam (A-AM 17/02)

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

Enkelzijdige (Armen) Penning Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Ingedeukt wapenschild van Amsterdam,

Getooid met een keizerskroon.

Geflankeerd met de letters A /M ter weerszijden.


Keerzijde: Blanco.

 


 

 

 

(Armen) penning Amsterdam (A-AM 17/03)

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

Enkelzijdige (Armen) Penning Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Ingedeukt wapenschild van Amsterdam,

Getooid met een keizerskroon.

Geflankeerd met de letters A /M ter weerszijden.


Keerzijde: Blanco.

 


 

(Armen) penning Amsterdam (A-AM 17/04)

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

Enkelzijdige (Armen) Penning Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Ingedeukt wapenschild van Amsterdam,

Getooid met een keizerskroon.

Geflankeerd met de letters A /M ter weerszijden.


Keerzijde: Blanco.

 


 

 

 

(Armen) penning Amsterdam (A-AM 17/05)

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

Enkelzijdige (Armen) Penning Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Ingedeukt wapenschild van Amsterdam,

Getooid met een keizerskroon.

Geflankeerd met de letters A /M ter weerszijden.


Keerzijde: Blanco.

 


 

 

Avondsmaalloodje Lutherse gemeente Amsterdam. (AML 01)

 


Bodemvondst Pieter de Breuk.

 

 

 

Avonds-maal/Nacht loodje-penning Lutherse gemeente Amsterdam.

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 6,23 gram.
Diameter: 24 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 1600-1625.


Voorzijde: Binnen een parelrand.
Een palm en olijftak, gestoken door een doornenkroon.
(Volgens Jacobi Schultz, bestond de ene zijde uit een rijksstaf en een lauriertak)
Legende in de buitenbaan:

❀ CHRISTI ❀ REGNVM

Wat wil zeggen: Koninkrijk van God.


Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Harry Donga, Geslagen verbeelding, Lutherse penningen in Nederland. 2010; Allex Kussendragerwww.loodjes.nl.

 

Wat zijn avondmaalsloodjes.

 

Voorafgaande aan de viering van het heilig avondmaal behoorden gelovigen in zelfonderzoek tot inkeer en boetedoening te komen zodat men ‘waardig’ de sacramenten zou kunnen ontvangen. Deze boetedoening kon geschieden in een pastoraal gesprek met de pastor of door het bijwonen van een speciale boetedienst. Daarna kon men deelnemen aan de avondmaalsviering. Door de groei van het aantal gemeenteleden in de zeventiende eeuw, kon men alleen nog middels een gemerkt loodje controleren of men wel gerechtigd was deel te hebben aan de sacramenten. Deze presentiepenning of ‘loodje’ bevatte vaak aan de ene zijde een voorstelling en aan de andere zijde een jaartal en/of zegel, vaak ook de zwaan. Het was meestal rond en in lood uitgevoerd, maar het kon ook vierkant zijn of ovaal en in koper of zelfs in een enkel geval in zilver. Eind negentiende eeuw raakte deze merkwaardige gewoonte in onbruik. De avondmaalsloodjes waren in gebruik bij de lutherse gemeenten van Amsterdam, Delft, Enkhuizen, ’s Gravenhage, Groningen, Haarlem, ’s Hertogenbosch, Leiden, Middelburg, Rotterdam, Schiedam, Utrecht, Vlissingen, Zutphen


 

Avondsmaalloodje Lutherse gemeente Amsterdam. (AML 03)

 


 


Bodemvondst, Maikel van der Ben.

 

Avonds-maal/Nacht loodje-penning Lutherse gemeente Amsterdam.

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 15 gram.
Diameter: 30 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 1600-1625.


Voorzijde: Binnen een parelrand.
Een palm en olijftak, gestoken door een doornenkroon.
(Volgens Jacobi Schultz, bestond de ene zijde uit een rijksstaf en een lauriertak)
Legende in de buitenbaan:

❀ CHRISTI ❀ REGNVM

Wat wil zeggen: Koninkrijk van God.


Keerzijde: Blanco.

 

Lit: Harry Donga, Geslagen verbeelding, Lutherse penningen in Nederland. 2010; Allex Kussendragerwww.loodjes.nl.

 

 


 

Avondsmaalloodje Lutherse gemeente Amsterdam. (AML 04)

 

Bodemvondst, Earl Specht.

 

 

 

Avonds-maal/Nacht loodje-penning Lutherse gemeente Amsterdam.

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 12,2 gram.
Diameter: 26,4 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 1600-1625.


Voorzijde: Binnen een parelrand.
Een palm en olijftak, gestoken door een doornenkroon.
(Volgens Jacobi Schultz, bestond de ene zijde uit een rijksstaf en een lauriertak)
Legende in de buitenbaan:

 CHRISTI ❀ REGNVM

Wat wil zeggen: Koninkrijk van God.


Keerzijde: Blanco.

Mogelijks ingeslagen cijfers die het jaartal vormen.

 

Lit.: Harry Donga, Geslagen verbeelding, Lutherse penningen in Nederland. 2010; Allex Kussendragerwww.loodjes.nl.

 

Wat zijn avondmaalsloodjes.

 

Voorafgaande aan de viering van het heilig avondmaal behoorden gelovigen in zelfonderzoek tot inkeer en boetedoening te komen zodat men ‘waardig’ de sacramenten zou kunnen ontvangen. Deze boetedoening kon geschieden in een pastoraal gesprek met de pastor of door het bijwonen van een speciale boetedienst. Daarna kon men deelnemen aan de avondmaalsviering. Door de groei van het aantal gemeenteleden in de zeventiende eeuw, kon men alleen nog middels een gemerkt loodje controleren of men wel gerechtigd was deel te hebben aan de sacramenten. Deze presentiepenning of ‘loodje’ bevatte vaak aan de ene zijde een voorstelling en aan de andere zijde een jaartal en/of zegel, vaak ook de zwaan. Het was meestal rond en in lood uitgevoerd, maar het kon ook vierkant zijn of ovaal en in koper of zelfs in een enkel geval in zilver. Eind negentiende eeuw raakte deze merkwaardige gewoonte in onbruik. De avondmaalsloodjes waren in gebruik bij de lutherse gemeenten van Amsterdam, Delft, Enkhuizen, ’s Gravenhage, Groningen, Haarlem, ’s Hertogenbosch, Leiden, Middelburg, Rotterdam, Schiedam, Utrecht, Vlissingen, Zutphen


 

Avondsmaal-loodje, Amsterdam (1586/01)

 

Bodemvondst Axel. 

 

 

Avondmaal loodje, der Waalse gemeente Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 13 mm.

Massa: 2,15 gram.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1586


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een gevleugelde arm, die een behoeftige de hand drukt.
Gelegen op het anker, die de hoop voorstelt.
Bovenaan, het alziende oog van God.
Links het zinnebeeld van de koophandel.
Onder de beide handen, het jaartal 1586.


Keerzijde: Binnen een parelrand en een gladde cirkel.
Het ongekroonde stadswapen van Amsterdam.


Lit: Minard-Van Hoorebeke 101; Pelsdonk 013; Burzinski 7314.

 


 

Avondsmaal-loodje, Amsterdam (1586/02)

 

Bodemvondst, Peter Bakker. 

 

 

Avondmaal loodje, der Waalse gemeente Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 16 mm.

Massa: 2,38 gram.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1586


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een gevleugelde arm, die een behoeftige de hand drukt.
Gelegen op het anker, die de hoop voorstelt.
Bovenaan, het alziende oog van God.
Links het zinnebeeld van de koophandel.
Onder de beide handen, het jaartal 1586.


Keerzijde: Binnen een parelrand en een gladde cirkel.
Het ongekroonde stadswapen van Amsterdam.


Lit: Minard-Van Hoorebeke 101; Pelsdonk 013; Burzinski 7314.

 


 

Avondsmaal-loodje Amsterdam (1586/03)

 


Bodemvondst, Hylke Roorda. 

 

 

Avondmaal loodje, der Waalse gemeente Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 13 mm.

Massa: 1,34 gram.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1586


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een gevleugelde arm, die een behoeftige de hand drukt.
Gelegen op het anker, die de hoop voorstelt.
Bovenaan, het alziende oog van God.
Links het zinnebeeld van de koophandel.
Onder de beide handen, het jaartal 1586.


Keerzijde: Binnen een parelrand en een gladde cirkel.
Het ongekroonde stadswapen van Amsterdam.


Lit: Minard-Van Hoorebeke 101; Pelsdonk 013; Burzinski 7314.

 


 

Avondmaal-loodje Amsterdam (1586/04)

Bodemvondst, Mario Raeymaekers. 

 

Avondmaal loodje, der Waalse gemeente Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 14 mm.

Massa: 2,5 gram.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1586 op de penning, vermoedelijk 1786 .


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een gevleugelde arm, die een behoeftige de hand drukt.
Gelegen op het anker, die de hoop voorstelt.
Bovenaan, het alziende oog van God.
Links het zinnebeeld van de koophandel.
Onder de beide handen, het jaartal 1586.

 

Keerzijde: Binnen een parelrand en een gladde cirkel.
Het ongekroonde stadswapen van Amsterdam.


Lit: Minard-Van Hoorebeke 101; Pelsdonk 013; Burzinski 7314.

 


 

Avondmaal-loodje Amsterdam (1586/O6)

Bodemvondst, Hylke Roorda. 

 

Avondmaal loodje, der Waalse gemeente Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 14 mm.

Massa: 1,70 gram.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: Oprichtingsjaar 1586 op de penning, 

vermoedelijk vervaardigd in 1786 .


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een gevleugelde arm, die een behoeftige de hand drukt.
Gelegen op het anker, die de hoop voorstelt.
Bovenaan, het alziende oog van God.
Links het zinnebeeld van de koophandel.
Onder de beide handen, het jaartal 1586.

 

 

 

Keerzijde: Binnen een parelrand en een gladde cirkel.
Het ongekroonde stadswapen van Amsterdam.


Lit: Minard-Van Hoorebeke 101; Pelsdonk 013; Burzinski 7314.

 


 

Penning Amsterdam "Letter A". (AA 17/01)

 

Bodemvondst, Hylke Roorda.

 

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter A.

De juiste functie/datering is voor deze penning onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 3,55 gram.
Diameter: 17 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

De letter A

 

Lit.: Pelsdonk 010.

 


 

Penning Amsterdam "Letter C". (AC 17/01)

 

Bodemvondst, Hylke Roorda.

 

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter C.

De juiste functie/datering is voor deze penning onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 1,66 gram.
Diameter: 13 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Het gekroond (?) wapenschild van de stad Amsterdam.

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

De letter C

 

Lit.: Pelsdonk 012.

 


 

Penning Amsterdam "Letter C" (AC 17/02)

 

Bodemvondst, Axel.

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter C.

De juiste functie/datering van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 2,15 gram.
Diameter: 15 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Het gekroond (?) wapenschild van Amsterdam.

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

De letter C

Lit.: Minard-Van Hoorebeke pag. 67 nr. 106; Pelsdonk 012.

Minard-Van Hoorebeke heeft deze afbeelding op als de letter G , en zou "Gereformeerde" betekenen voor de Diaconie van Amsterdam.

 


 

Penning Amsterdam "Letter C" (AC 17/03)

 

Bodemvondst, Hylke Roorda.

 

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter C.

De juiste functie/datering is voor deze penning onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 6,11 gram.
Diameter: 25 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een gladde (?) cirkel.

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

 

Keerzijde: Binnen een gladde (?) cirkel.

De letter C

 

Lit.: Pelsdonk 012.

 


 

Penning Amsterdam "Letter C" (AC 17/04)

Bodemvondst, Kees Staelmeester.

 

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter C.

De juiste functie/datering is voor deze penning onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 2,6 gram.
Diameter: 14 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

 

Keerzijde: Binnen een parel cirkel.

De letter C

 

Lit.: Pelsdonk 012.

 


 

Penning Amsterdam "Letter C" (AC 17/05)

Bodemvondst, Axel.

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter C.

De juiste functie/datering is voor deze penning onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 3,7 gram.
Diameter: 14 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord.

Een parel cirkel en gladde cirkel.

De letter C

 

Lit.: Pelsdonk 012; Allex Kussendrager, www.loodjes.nl Amsterdam, Armenpenning; Minard-Van Hoorebeke pag.67 nr.106 (Letter G ?).

 


 

Penning Amsterdam "Letter K" (AK 17/01)

Bodemvondst, Danny Ronda.

 

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter K.

Gefragmenteerd aan de rand.

Decentrisch geslagen.

De juiste functie/datering is voor deze penning onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: Ca. 6 gram.
Diameter: 30 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Het wapenschild van de stad Amsterdam.

Ter weerszijden het schild vastgehouden door twee staande leeuwen.

Boven het wapenschild, de letter K (?)

 

Keerzijde: Binnen een parel cirkel.

Centraal de letter K

(Kolen, Koopmans ?)

 

 


 

Broodloodje "Wijk 4" Amsterdam 1662 (BW4/01)

Bodemvondst, Sandra de Jager.

 

Broodloodje voor de wijk 4 Amsterdam. 

Uitgifte bij  de hongersnood 1662.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 25 mm x 30 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1662.

 

 

Voorzijde: In een rechthoekig vlak veld, binnen een geparelde rand.

Gekroond stadswapen van Amsterdam, 

door twee leeuwen vast gehouden. 

 

 

Keerzijde: Vlak veld met geparelde cirkel met een effen randje omgeven.
Daartussen de letter  W  en het cijfer 4

(Wijk 4)

Lit.: Beschryving der NEDERLANDSCHE HISTORIEPENNINGEN, door MR. GERARD VAN LOON, vierde deel, 1731; pagina, 227, 228 en 229.
L. Minard van Hoorebeke nr. 103; V.L.: II.507; Pelsdonk 021; Allex Kussendrager

http://www.loodjes.nl/Amsterdam.html

 

In 1662 heerste er een grote hongersnood.

De regering van Amsterdam riep uit, dat wie een roggebrood van zes ponden een stuiver goedkoper wilde,

zich bij de Burgemeester van hun wijk (er waren 60 wijken) konden vervoegen om daar een gestempeld broodloodje te halen,die zij bij de bakker van hun wijk konden inleveren, waarna zij het roggebrood dus een stuiver goedkoper konden krijgen.

 


 

Broodloodje "Wijk 4" Amsterdam 1662 (BW4/02)

Bodemvondst, Evelien van der Velden.

 

Broodloodje voor de wijk 4 Amsterdam. 

Uitgifte bij  de hongersnood 1662.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Afmeting: Onbekend.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: z.j. 1662.

 

 

Voorzijde: In een vierkant vlak veld, binnen een geparelde rand.

Overhoeks geslagen.

Gekroond stadswapen van Amsterdam, 

door twee leeuwen vast gehouden. 

 

 

Keerzijde: Vlak veld met geparelde cirkel met een effen randje omgeven.

Overhoeks geslagen.
Daartussen de letter  W  en het cijfer 4

(Wijk 4)

Lit.: Beschryving der NEDERLANDSCHE HISTORIEPENNINGEN, door MR. GERARD VAN LOON, vierde deel, 1731; pagina, 227, 228 en 229.
L. Minard van Hoorebeke nr. 103; V.L.: II.507; Pelsdonk 021; Allex Kussendrager

http://www.loodjes.nl/Amsterdam.html

 

In 1662 heerste er een grote hongersnood.

De regering van Amsterdam riep uit, dat wie een roggebrood van zes ponden een stuiver goedkoper wilde,

zich bij de Burgemeester van hun wijk (er waren 60 wijken) konden vervoegen om daar een gestempeld broodloodje te halen,die zij bij de bakker van hun wijk konden inleveren, waarna zij het roggebrood dus een stuiver goedkoper konden krijgen.

 


 

Broodloodje "Wijk 5" Amsterdam (1662)

Bodemvondst, Sander Visser.

 

Broodloodje voor de wijk 5 Amsterdam. 

Uitgifte bij  de hongersnood 1662.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 10 gram.

Afmeting: 25 mm x 25 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1662.

 

 

Voorzijde: In een vierkant vlak veld tussen een geparelde rand en een fijn randje, 

het gekroonde stadswapen van Amsterdam, 

door twee leeuwen vast gehouden. 

 

 

Keerzijde: Vlak veld met geparelde cirkel met een effen randje omgeven.
Daartussen de letter  W  en het cijfer 5

(Wijk 5)

Lit.: Beschryving der NEDERLANDSCHE HISTORIEPENNINGEN, door MR. GERARD VAN LOON, vierde deel, 1731; pagina, 227, 228 en 229.
L. Minard van Hoorebeke nr. 103; V.L.: II.507; Pelsdonk 021; Allex Kussendrager

http://www.loodjes.nl/Amsterdam.html

 

In 1662 heerste er een grote hongersnood.

De regering van Amsterdam riep uit, dat wie een roggebrood van zes ponden een stuiver goedkoper wilde,

zich bij de Burgemeester van hun wijk (er waren 60 wijken) konden vervoegen om daar een gestempeld broodloodje te halen,die zij bij de bakker van hun wijk konden inleveren, waarna zij het roggebrood dus een stuiver goedkoper konden krijgen.

 


 

Broodloodje "Wijk 10" Amsterdam (1662)

Bodemvondst, Sander Visser.

 

Broodloodje voor de wijk 10 Amsterdam. 

Hongersnood 1662.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 15 gram.

Afmeting: 25 mm x 25 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1662.

 

 

Voorzijde: In een vierkant vlak veld tussen een geparelde rand en een fijn randje, 

het gekroonde stadswapen, 

door twee leeuwen vast gehouden. 

Boven in het veld 1662

 

Keerzijde: Vlak veld met geparelde cirkel met een effen randje omgeven.
Daartussen de letter  W  en het cijfer 10 

(Wijk 10)

Lit: Beschryving der NEDERLANDSCHE HISTORIEPENNINGEN, door MR. GERARD VAN LOON, vierde deel, 1731; pagina, 227, 228 en 229.
L. Minard van Hoorebeke nr. 103; V.L.: II.507; Pelsdonk 021; Allex Kussendrager

http://www.loodjes.nl/Amsterdam.html

 

In 1662 heerste er een grote hongersnood.

De regering van Amsterdam riep uit, dat wie een roggebrood van zes ponden een stuiver goedkoper wilde,

zich bij de Burgemeester van hun wijk (er waren 60 wijken) konden vervoegen om daar een gestempeld broodloodje te halen,die zij bij de bakker van hun wijk konden inleveren, waarna zij het roggebrood dus een stuiver goedkoper konden krijgen.

 


 

Broodloodje "Wijk 12" Amsterdam (1662)

Bodemvondst, Sander Visser.

 

Broodloodje voor de wijk 12 Amsterdam. 

Hongersnood 1662.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 14 gram.

Afmeting: 25 mm x 25 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1662.

 

 

Voorzijde: In een vierkant vlak veld tussen een geparelde rand en een fijn randje, 

het gekroonde stadswapen, 

door twee leeuwen vast gehouden. 

Boven in het veld 1662

 

Keerzijde: Vlak veld met geparelde cirkel met een effen randje omgeven.
Daartussen de letter  W  en het cijfer 12 

(Wijk 12)

Lit: Beschryving der NEDERLANDSCHE HISTORIEPENNINGEN, door MR. GERARD VAN LOON, vierde deel, 1731; pagina, 227, 228 en 229.
L. Minard van Hoorebeke nr. 103; V.L.: II.507; Pelsdonk 021; Allex Kussendrager

http://www.loodjes.nl/Amsterdam.html

 

In 1662 heerste er een grote hongersnood.

De regering van Amsterdam riep uit, dat wie een roggebrood van zes ponden een stuiver goedkoper wilde,

zich bij de Burgemeester van hun wijk (er waren 60 wijken) konden vervoegen om daar een gestempeld broodloodje te halen,die zij bij de bakker van hun wijk konden inleveren, waarna zij het roggebrood dus een stuiver goedkoper konden krijgen.

 


 

Broodloodje "Wijk 15" Amsterdam 1662

 

Bodemvondst, Zsolt Nemeth.

 

 

 

Broodloodje voor de wijk 15 Amsterdam. 

Hongersnood 1662.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 28 mm x 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1662.

 

 

Voorzijde: In een vierkant vlak veld tussen een geparelde rand en een fijn randje, 

het gekroonde stadswapen, 

door twee leeuwen vast gehouden. 

Boven in het veld 1 6 6 2.


Keerzijde: Vlak veld met geparelde cirkel met een effen randje omgeven.
Daartussen de letter   en het cijfer 15 

(Wijk 15)

Lit: Beschryving derNEDERLANDSCHE HISTORIEPENNINGEN, door MR. GERARD VAN LOON, vierde deel, 1731; pagina, 227, 228 en 229.
L. Minard van Hoorebeke nr. 103; V.L.: II.507; Pelsdonk 021; 
Allex Kussendrager

http://www.loodjes.nl/Amsterdam.html

 

In 1662 heerste er een grote hongersnood.

De regering van Amsterdam riep uit, dat wie een roggebrood van zes ponden een stuiver goedkoper wilde,

zich bij de Burgemeester van hun wijk (er waren 60 wijken) konden vervoegen om daar een gestempeld broodloodje te halen,die zij bij de bakker van hun wijk konden inleveren, waarna zij het roggebrood dus een stuiver goedkoper konden krijgen.

Wijk 15 bevond zich in de omgeving van het huidige Waterloo-plein in Amsterdam.


 

Broodloodje "Wijk 2?" Amsterdam 1662

Bodemvondst, Kris Van Den Berge.

 

 

Geslagen, Broodpenning Wijk 2? Amsterdam.

Gegalveerd naar 1/4 penning.

Uitgifte in 1662 ten behoeve van de armen tijdens de hongersnood.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 6,02 gram.

Afmeting: 15 mm. x 15 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1662.

 

Voorzijde: Gelegen op een vierkant veld.

Binnen een parelcirkel, met een effen randje omsloten.

Gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

Vastgehouden door twee staande leeuwen.

Boven de cirkel, het jaartal 1662.

 

 

Keerzijde: Gelegen op een vierkant veld.

Binnen een parelcirkel, met een effen randje omsloten.

W 2(?)

Wat staat voor wijk 2 (?)

 

Lit.: Pelsdonk 21; Minard-Van Hoorebeke pag.66,  afb.103.

 

In 1662 heerste er een grote hongersnood. De regering van Amsterdam riep uit, dat wie een roggebrood van zes ponden een stuiver goedkoper wilde, zich bij de Burgemeester van hun wijk (er waren 60 wijken) konden vervoegen om daar een gestempeld broodloodje te halen, die zij bij de bakker van hun wijk konden inleveren, waarna zij het roggebrood dus een stuiver goedkoper konden krijgen.

 

 

 


 

Broodloodje "Wijk 33" Amsterdam 1662

 

Bodemvondst, Peter Bakker.

 

 

 

Geslagen, Broodpenning Wijk 33 Amsterdam.

Uitgifte in 1662 ten behoeve van de armen tijdens de hongersnood.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 25,45 gram.

Afmeting: 27 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1662.

 

Voorzijde: Gelegen op een vierkant veld.

Binnen een parelcirkel, met een effen randje omsloten.

Gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

Vastgehouden door twee staande leeuwen.

Boven de cirkel, het jaartal 1662.

 

Keerzijde: Gelegen op een vierkant veld.

Binnen een parelcirkel, met een effen randje omsloten.

33

Wat staat voor wijk 33.

 

Lit.: Pelsdonk 21; Minard-Van Hoorebeke pag.66,  afb.103.

 

In 1662 heerste er een grote hongersnood. De regering van Amsterdam riep uit, dat wie een roggebrood van zes ponden een stuiver goedkoper wilde, zich bij de Burgemeester van hun wijk (er waren 60 wijken) konden vervoegen om daar een gestempeld broodloodje te halen, die zij bij de bakker van hun wijk konden inleveren, waarna zij het roggebrood dus een stuiver goedkoper konden krijgen.

 

 

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1607

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 2,89 gram.

Diameter: 16 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1607

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Huismerk centraal gelegen.

Gesplitst jaartal ter weerszijden van het huismerk.

16 / 07

Met initialen I / Y / S

 

Keerzijde: Blanco.

 

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1607

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 2,94 gram.

Diameter: 17 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1607

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Huismerk centraal gelegen.

Gesplitst jaartal ter weerszijden van het huismerk.

16 / 07

Met initialen I / Y / S

 

Keerzijde: Blanco.

 

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1611

 

Bodemvondst Zsolt Nemeth.

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: 21 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1611. 


Voorzijde: Binnen een parelrand en cirkel.

Huismerk centraal gelegen

Ter weerszijden het gesplitst jaartaal 

16 / 11

De initialen van de eigenaar (?)

I / Y / S

 

Keerzijde: Blanco.

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1616

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,75 gram.

Diameter: 19 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1616

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Huismerk met daarboven twee bolletjes/punten.

Gesplitst jaartal ter weerszijden van het huismerk.

16 / 16

Met twee bolletjes/punten onder de laatste cijfers van het jaartal.

Met initialen I / Y

 

Keerzijde: Blanco.

 

 


 

 

Vlees-penning, Amsterdam 1618

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,84 gram.

Diameter: 16 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1618

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Huismerk met daarboven twee bolletjes/punten.

Gesplitst jaartal ter weerszijden van het huismerk.

16 / 18

Met twee bolletjes/punten onder de laatste cijfers van het jaartal.

Met initialen I / Y

 

Keerzijde: Blanco.

 

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1620

 

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,66 gram.

Diameter: 19 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1620

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Een naar links lopend rund.

Bovenaan het jaartal 1620

Boven het rund de initialen:

IYS 

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

 


 

 

Vlees-penning, Amsterdam 1622

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,57 gram.

Diameter: 17 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1622

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Een naar links gaande stier/os.

Bovenaan het jaartal 1622

Boven het rund de initialen:

IYS 

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

 


 

 

Vlees-penning, Amsterdam 1628

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,31 gram.

Diameter: 16 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1628

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Een naar links gaande stier/os.

Bovenaan het jaartal 1628

Boven het rund de initialen:

IYS 

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

 


 

 

Vlees-penning, Amsterdam 1632

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,14 gram.

Diameter: 21 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1632

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Een naar links gaande stier/os.

De horens naar buiten gekeerd.

Bovenaan het jaartal 1632

Boven het rund de initialen:

IYS 

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1639

 

 

Bodemvondst, Axel.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,90 gram.

Diameter: 17 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1639

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.

Een naar links lopend rund.

Bovenaan het jaartal 1639

Boven het rund de initialen:

WPIC

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

 

Minard-Van Hoorebeke, schrijft deze toe aan: 

Middelburg - Vleeschhouwers-Bouchers.

Tussen de horens van het rund, het torentje van Middelburg.

Op de penning van Axel, staat wel degelijk de letter W

Op de tekening in het boek staat:   1639 /♖ PIC

PIC zou staan voor "Pieter Jacobus Couwenberg".

 

 


 

Opening Godshuis St-Jacob 1866

Penning op de Opening van het Rooms Katholiek Oude Vrouwen-, en Mannenhuis Sint-Jacob te Amsterdam in 1866

 

 

Materiaal: Brons.

Bewerking: Geslagen

Massa: Onbekend.

Diameter: Ø  26 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Gaveur/ontwerper: Jacob Samuel Cohen Elion 1840-1893. 
Datering: 1866


Voorzijde: Binnen een geprofileerde rand/boord.

Beeldhouwwerk boven de hoofdingang van het nieuwe gebouw aan de plantage.

De H. Jacobus, staande op een daknok.

De pelgrimshoed op de rug, in de rechterhand een staf met kalebas.

Links een gezeten bejaarde dame op de dakhelling.

In de linkerhand, een gevlochten rieten mandje.

In de rechterhand, twee beipennen en een breiwerk.

Rechts een gezeten kalende ouderling op de dakhelling.

In de handen, een gaanstok.

Links tegen de rand, de graveur/ontwerper.

       J . ELION . F .

In de gebogen afsnede, vier regels tekst in een kader.

ZALIG ZYN DE BARMHARTIGEN;

          WANT ZY ZULLEN

BARMHARTIGHEID VERWERVEN

                                                 MATTE.V:7.

Keerzijde: Binnen een geprofileerde rand/boord.

Het aanzicht op de voor-, en linker zijgevel van het nieuwe Godshuis.

Boven het gebouw in twee regels.

R . K . OUDE VROUWEN EN MANNENHUIS 'ST JACOB

                           TE AMSTERDAM

In de afsnede, in drie regels.

     PLECHTIG GEOPEND

          20 JUNI 1866 .

        W.I.J. OFFENBERG ARCHIT.

 

 

 

 


 

 

Toegangspenning Volksonderwijs 1826

 

Toegangspenning Volksonderwijs, Amsterdam.

Instituut tot volksonderwijs in wis- en natuurkunde, afdeling Amsterdam der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen.

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: 26 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam 
Datering: 1826


Voorzijde: Binnen een verhoogde gladde boord.

Een bijenkorf met toevliegende bijen.

Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord.

Op het veld, het jaartal 1826

Onder het jaartal een rozet.

Het open veld, voor gravering naam.

Omschrift:

VOLKS - ONDERWYS.

 

Lit.: Westhoff, nr.3952; Jacob Dirks, Beschrijving der Nederlandsche of op Nederland en Nederlanders betrekking hebbende Penningen, pag.223 nr.276.

 


 

Tuchthuis-penning 1599

Tuchthuispenning of Rasphuisloodje.

 

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Diameter: 31,8 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1599

 

Voorzijde: Binnen een parelrand.

Twee mannen, raspen/zagen tropisch Braziliaans hardhout.

De stam gelegen op een rasp/zaagbok.

Achter de bok, gestapelt hout.

In de afsnede, een bladmotief en het gegraveerde nr 3

Omsloten met het omschrift:

T' SLANS . SCHRICK . BREYD EL ??? 1599

Keerzijde: Binnen een parelrand.

Een cartouche, versiert en geornamenteerd met rozetten.

Binnen de omlijsting:

TVCHTHVYS

Tuchthuis

Onder de versiering de letters

A M X M

Amsterdam.

Geklopt met twee xx

Wat het wapen van Amsterdam weergeeft.

 

Lit.: Pelsdonk, pag. 177 Type 02 nr. 101; Allex Kussendrager, www.loodjes.nl Amsterdam. Onderstaande bron, Rasphuis (Amsterdam) Wikipedia.

 

Het Rasphuis was een tuchthuis waar hout werd geraspt in Amsterdam. Het werd in 1596 gevestigd in het voormalige Clarissenklooster aan de Heiligeweg. In 1815 werd het opgeheven, en in 1892 werd het gebouw afgebroken om plaats te maken voor een zwembad. Tegenwoordig staat op deze plaats het winkelcentrum Kalverpassage.

In het Rasphuis werden uitsluitend jonge mannelijke misdadigers opgesloten. Vrouwelijke misdadigers werden naar het Spinhuis gestuurd. De jongens moesten hout van de brazielboom (Caesalpinia echinata of pernambuco) uit Brazilië met behulp van een acht- tot twaalfbladige raspzaag tot poeder raspen; vandaar de naam. Dit poeder werd aan de verfindustrie geleverd, waar het door vermenging met water, oxidatie en inkoken, werd omgezet in een pigment - braziel geheten. Dit werd gebruikt als textielverf.

Tot de oprichting van het Rasphuis werd besloten nadat de 16-jarige assistent-kleermaker Evert Jansz, na marteling door de beul, had bekend dat hij bij twee gelegenheden bezittingen van zijn baas had gestolen. De gebruikelijke straf was openbare geseling, maar het stadsbestuur wilde proberen Jansz, die van goede komaf was, door heropvoeding te verbeteren. 

De oprichting van het Rasphuis markeerde een omslag in het juridisch denken. Tot dan vond men dat misdadigers alleen gestraft moesten worden. In het Rasphuis werd geprobeerd hen orde en een regelmatig leven bij te brengen. Het Rasphuis was dus bedoeld als een verbeterinstituut. Op het toegangspoortje, dat er nog steeds staat, stond dan ook te lezen: "Wilde beesten moet men temmen". Verhalen als zouden personen die niet wilden werken zijn opgesloten in een kelder die onder water kon worden gezet, zodat de gevangene, die in dit 'waterhuis' beschikking zou hebben gehad over een handpomp, moest kiezen tussen pompen of verzuipen, zijn onbevestigd.

Al na enkele jaren werd besloten de gevangenen van het Rasphuis als goedkope arbeidskrachten te exploiteren, waardoor het pedagogische effect verloren ging. Steeds meer volwassenen werden nu tot het Rasphuis veroordeeld. Ook bestond er een geheime afdeling, waar families tegen betaling losbandige of krankzinnige familieleden lieten opsluiten. Deze gevangenen stonden bekend als 'wittebroodskinderen', omdat ze beter eten kregen dan het standaardmenu van erwten en gort met een keer per week stokvis, zoutvlees, of spek. Tegen betaling kon men het rasphuis bezoeken, bijvoorbeeld om aan zijn kinderen te laten zien wat er met hen zou gebeuren wanneer ze niet braaf waren.

 

Dit rasphuis had lange tijd in het gewest Holland het monopolie op het verwerken van zogeheten verfhout. In 1599 had het Amsterdamse stadsbestuur een keur (stedelijke verordening) uitgevaardigd met de strekking dat binnen de stad alleen de gevangenen van het rasphuis verfhout mochten raspen. In het nabijgelegen Zaandijk werd vanaf 1601 echter verfhout in een verfmolen bewerkt. Het Rasphuis zag zijn monopolie bedreigd, maar kwam tot een vergelijk met de uitbater van de molen, die toezegde voortaan alleen de restanten te malen die niet bruikbaar waren voor de gevangenen. Spoedig daarop vroeg het Amsterdamse stadsbestuur de Staten van Holland om een octrooi voor het gehele gewest Holland, en verkreeg dit ook.[2] Op het naleven van het monopolie werd in de Zaanstreek toegezien door controleurs. Toch werd er steeds vaker de hand mee gelicht, mede omdat de kwaliteit en de levertijd van het verfhoutpoeder uit het Rasphuis te wensen over liet. In de loop van de achttiende eeuw was het octrooi niet meer te handhaven omdat het rasphuis niet genoeg produceerde om aan de vraag te voldoen.

 


 

Penning op "50e jarig bestaan Armen-scholen".1847

Penning op 50e jarig bestaan/jubileum van de Curatoren der Nederlandse scholen binnen Amsterdam..

1797-1747

 

Materiaal: Brons.

Massa: Onbekend.

Diameter: 40 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1847.

 

Voorzijde: Binnen een opgehoogde boord.

Het ingedeukt en gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

Ter weerszijden van het stadswapen, de jaartallen

1797-1847

Omschrift binnen een versierde cirkel.

  STADS - ARMEN - SCHOLEN . 

        VERBETERD ONDERWIJS .

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord.

In vier regels:

      ONDERWIJS

 EEN SCHAT VOOR_

EEN SCHILD TEGEN

        ARMOEDE

Onder de tekst, een rozet.

Bovenaan, een olielamp.

 

Lit.: Dirks 661; Academia Regia Disciplinarum Neerlandicain Nummis, Catalogus van de penningcollectie van het Trippenhuis, P-NL 025.

 

In 1797 werd door de Raad van Amsterdam een commissie ingesteld onder de naam " Curatoren der Nederlandse Scholen binnen Amsterdam". Onder haar toezicht werd een tweede commissie belast met het bestuurvan de stads-publieke armenscholen.

Deze speciale armenscholen waren scholen voor de allerarmsten in de stad.

Er diende dan ook geen schoolgeld te worden betaald, voor deze leerlingen.

 

 


 

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

in zes regels, de uitgeven en het adres:

         BRONZES

            D' ART 

COUPIER FILS & DROUART

             PARIS

      RUE AMELOT

              100

 

Omsloten met een krans met eikenblad en eikeltjes.

Onderaan dichtgebonden met een strik.

 

 


 

Penning, expositie Amsterdam 1895

Bodemvondst, Danny Ronda.

 

Penning op de expositie/tentoonstelling van 1895 in Amsterdam

Uitgifte van het Parijse huis van kunstbrons, Coupier fils & Drouart.

 

Materiaal: Brons.

Massa: 10,8 gram.

Diameter: 37 mm.

Aanmaakplaats: Parijs.
Datering: 1895.

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

in zeven regels:

    SOUVENIR

          DE 

     MA VISITE

            A

 L' EXPOSITION

 D' AMSTERDAM

         1895

Souvenir van mijn bezoek aan de Amsterdamse tentoonstelling.

 

Omsloten met een krans met eikenblad en eikeltjes.

Onderaan dichtgebonden met een strik.

Draagpenning, (Wereld) tentoonstelling 1895

Bodemvondst, Danny Ronda.

 

Draagpenning op de Wereldtentoonstelling van het Hotel- en Reiswezen.

 

Draagoog en draagring nog aanwezig.

 

Materiaal: Tin.

Massa: Onbekend.

Diameter: 24 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam (?).
Datering: 1895.

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

in vijf regels:

    SOUVENIR

          VAN

   Oud Holland

         1895

           ★

De letters Oud Holland, in gotische belettering.

Onder het jaartal, een vijf-punt ster. 

 

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

Zicht op "De Gracht".

Onderaan

POSTHUMUS AMST . F .

 

Lit.: A.N.J. Fabius (1895 55 pagina's) Oud-Holland Wegwijzer met printverbeeldingen, een uitgave van het Bestuur van Oud-Holland.

 

 De ontwerper van de draagpenning liet zich inspiereren door een van de prenten uit het boek.

De Wereldtentoonstelling voor het Hotel- en Reiswezen werd in 1895 gehouden op het Museumplein in Amsterdam. De tentoonstelling zou volgens de criteria van het verdrag inzake wereldtentoonstellingen uit 1928 als gespecialiseerde tentoonstelling met als thema toerisme worden aangemerkt. Het Bureau International des Expositions heeft echter geen enkele gespecialiseerde tentoonstelling met terugwerkende kracht erkend zodat ook deze niet officieel als wereldtentoonstelling geldt.

 

 


 

Sint-Nicolaas penning 1775

Sint-Nicolaas penning.

 

De juiste functie van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Zilver.

Massa: Onbekend.

Diameter: Onbekend.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Graveur/ontwerper: Johannes Michiel Lageman.
Datering: z.j. Ca. 1775.

 

Voorzijde: Binnen een geprofileerde boord.

Een staande Sint-Nicolaas op een sokkel naar rechts.

In de linkerhand een kromstaf.

Met de rechterhand, een zegenend gebaar.

Voor de heilige een mand met bloemen, hoorn des overvloeds.

Waarachter korenaren.

Omschrift:

ST. NICOLAUS / EPISCOPUS

  Sint Nicolaas de bisschop.

Onder de heilige een afsnede, in twee regels.

BEN EFICIORUM IN

       MEMORIAM.

Een werk in het geheugen.

 

Keerzijde: Binnen een geprofileerde boord.

Een opengeslagen boek, waarop een loep.

Waaronder acht regels tekst:

       SANT NIKLAAS WIL U

             DIT ZENDEN,

    WAARDE KINDER, OP DAT

             GE U ZOUDT

    DES TE MEER TOT LEEREN

              WENDEN,

    WAAR HY ALTOOS MEEST

             VAN HOUDT.

Twee naar elkaar geplaatste lauriertakken

Rechts onder tegen de boord, de graveur.

LAGEMAN

 

 

 


 

Visverdelersloodje (HRB)

Enkelzijdig Visverdeler loodje.

 

De juiste functie van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Afmetingen: 51,5 mm. x 46,5 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: z.j. 1836.

 

Voorzijde: Gelegen op een rechthoekig veld.

De hoeken afgerond.

Drie boven elkaar staande kruisjes, naar het wapen van Amsterdam.

Onderaan de letters

        HR B

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Museum Amsterdam Inventarisnr.PA 1646.