Bedelaarspenning, Amsterdam.

 

Bodemvondst Axel.

 

Gefragmenteerde Bedelaars-penning Amsterdam.

Materiaal: Lood-tin legering.

Massa: 26 gram.

Diameter: 50 mm.

Datering: z.j. Ca. 18e à 19e eeuw.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

 

Voorzijde: Binnen een gladde buitenband,
het gekroonde wapenschild van Amsterdam.
Vastgehouden door twee staande leeuwen.


Keerzijde: Binnen een gladde buitenband,
Op een leeg veld, een vragende bedelaar.
Een hoed vasthoudend in de rechterhand.
De bedelaar heeft een houten rechterbeen,
en ondersteunt zich onder de linker arm met een kruk.
Tekst in de buitenbaan.
* VOLR . DE . INCOMENDE . BEDELAERS


Lit: Minard-Van Hoorebeke pag 67.108; Pelsdonk 018.

 


 

Boordgeld SMN 10 cent.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

Boordgeld twv 10 Cent  Stoomvaart Maatschappij Nederland.

 

Materiaal: Brons.

Massa: 3 gram.

Diameter: 20 mm.

Datering: z.j. 1947 tot 1959

Aanmaakplaats: Amsterdam.

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.
Centraal, op het veld.

BOORDGELD 10

twv 10 Cent.

Omschrift:

N.V. STOOMV. MIJ. ,,NEDERLAND" 

AMSTERDAM 


Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

Het logo van de "Stoomvaart Maatschappij Nederland".

S M N

 

 


 

Broodpenning, Gereformeerde Diaconie, Amsterdam 1777

 

 

Bodemvondst, Kees Staelmeester.

 

 

 

Broodpenning van de Gereformeerde Diakonie te Amsterdam.

(Zorg voor de armlastige gemeenteleden en hun nabestaanden, behoort tot een van de taken van een Diaconie.)

Oorspronkelijk bevatte de kern een doorgestempelde koperen stift.  

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 2,9 gram.

Diameter: 25 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1777

 

Voorzijde: Binnen een dubbele gladde buitenband.

Een zittende dame op een kist, naar links gewend.

Verbeeldt Charitas (Liefdadigheid)

Met op het hoofd, een zittende vogel.

In haar nek een juk, aan haar linkerhand een schaap.

(Het zinnebeeld van armoede)

Met daarboven de tekst:

VERGENOEGD EN DANKBAAR.

Tussen de poten van het schaap, 

de initialen G M

(Naar model M. Hlzhey, Gysbert van Moelingen)

 

Keerzijde: Binnen een dubbele gladde buitenband.

Een gedekte tafel, met daarop twee broden.

Op het bovenste brood de letters D I A

(Diaconie van Amsterdam)

Met daarboven de tekst:

GEREFORMEERD DIACONIE BROOD

In de afsnede het jaartal 1777

 

Lit: Eddy Cuypers F. Nederland, Amsterdam; Allex Kussendragers Amsterdam; Pelsdonk 332; Museum Amsterdam, PA 257.

 


 

Gildepenning "Beursmakelaars", Amsterdam 1612

 

 

Uit de collectie, Pieter de Breuk.

 

 

 

 

 

 

 

Gildepenning "Beursmakelaars".

 

 

Materiaal: Messing.
Massa: Onbekend.
Diameter: 31 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Ontwerper/maker: Hans Rogiers.
Datering: 1612


Voorzijde: 
Binnen een parelrand.

Zicht op de binnenplaats van de beurs, op het Rokin.

Op de achtergrond, het sierlijk torentje met klokkenspel en uurwerk.

Ter weerszijden van het torentje, zweven twee gevleugelde figuren.

Rechts Neptunus, zinnebeeld van de zeevaart.

Links Mercurius, zinnebeeld van de koophandel.

Op de voorgrond, zes personage's die onderhandelen.

Rechts een hondje.

Onderaan, een leegstaande cartouche.


Keerzijde: Binnen een bladerkrans.

Het gekroond wapenschild van Amsterdam.

Geflankeerd en vastgehouden, door twee staande leeuwen.

Gesplitst jaartal boven de keizerskroon 16 / 12

In de afsnede, het koopman/handelaars-nummer 13

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 55, afb. 84; Westerhof, 1043; Van Loon II.80.2; Wittop Koning, Amsterdam Pag 41, 1.1; Dirks VI.66; Keuzenkamp 178.178a.

Wittop Koning De oudste Amsterdamse gildepenningen en hun vervaardiger. Jaarboek Munt- en Penningkunde 1973-1974 168-169.

 

Zie ook proefslag "gildepenning beursmakelaars Amsterdam" bij: 

Muntspelden & andere.


 

Gildepenning (Klein) Binnenvaartland-vaarders, Amsterdam.

Bodemvondst, Hannie Henk Klaasenbos..

 

 

 

Gildepenning Klein binnenland-vaarders Amsterdam.

 

Materiaal: Messing.

Massa: Onbekend.

Diameter: 30 mm.

Datering: z.j. Ca. 1650

Aanmaakplaats: Amsterdam.

 

Voorzijde: Gelegen op het veld.

Naar links stevenend zeilschip.

Varend op een golvend water.

De wimpel in de mast naar links gedreven.


Keerzijde: In drie regels op een glad veld.

OLFERT / HEИDRICK / V(R)EMDEИ (?)


Lit. Wittop-Koning, Pag 54, Amsterdam nr. 14.1; Dirks III.22.

 

Op 07/03/1583 staat Olfert Heyndricks uit Lantsmeer ingeschreven in het poorterboek van Amsterdam. Als binnenlandsvaarder.

(Bron: Poorterboeken, Stadsarchief Amsterdam)

 

 


 

Gildepenning "Korendragers/Storters", Amsterdam.

 

 

Bodemvondst Zsolt Németh.

 

 

 

Gildepenning van het korendragers- en stortersgilde.

Gegraveerde uitvoering.

 

Materiaal: Messing.

Massa: Onbekend

Diameter: 30 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 2e helft 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een fijn gelijnde cirkel.

In vier regels:

 

COREN / DRAGERS / EN STORTERS / GILT. 

 

Keerzijde: Binnen een fijn gelijnde cirkel.

In drie regels:

PIETER / REYNDERTS / AMSTERDAM

 

Lit.: Wittop-Koning, Amsterdam pag. 55 16.1; Keuzenkamp 105.


 

Makelaarsgilde-penning, Amsterdam.

 

Bodemvondst, Earl Specht.

 

 

 

Geslagen gildepenning Amsterdamse beurs, makelaarsgilde.

De juiste functie/datering van deze gildepenning is onbekend.

 

Materiaal: Messing.
Diameter: 28,7 mm.
Massa: 7,4 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. eind 17e eeuw en 18e eeuw.


Voorzijde: Gelegen op een leeg veld.

Binnen een parelcirkel,

het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

De koon en het schild, vastgehouden door twee staande leeuwen.

Daaronder, het plaatsnummer 206


Keerzijde: Gelegen op een leeg veld.

Binnen een parelcirkel,

een monogram met de letters RVLS

Het logo van de Amsterdamse makelaarsgilde.

Met daaronder, het ingeslagen plaatsnummer 206


Lit.: Wittop Koning, referentie Amsterdam 1.2 verzameling PC code 18.

 

De beursknecht verstrekte dergelijke penningen aan de beurshandelaars.

Op de penning staat het nummer van de plaats op de beurs, waar de handelaar die dag zijn werk verricht. Bron: Pieter Flinken, medewerker Informatievoorziening Gemeentearchief Amsterdam.

 

 


 

 

Gildepenning "Roei-, steiger- en schuitenvoerders", Amsterdam 1731

 

  • Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

Gegraveerde gildepenning op Roei-, steiger- & schuitenvoerders.

Op naam van Arent Hes van Gilhuysen.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 3,4 gram.

Diameter: 32 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.
Datering: 1731


Voorzijde: Zeilschip naar links varende.

 

Keerzijde: In zes regels:

1731 / Den 6. October /

ARENT HES / Van / GILHUYSEN

K (huismerk in hartvorm AHVG)  S

KS staat voor Kampersteiger.

 

 

Lit.: Wittop Koning 13,5;  Minard -Van Hoorebeke pag. 228 afb.425 verkeerdelijk afgebeeld voor Rotterdam; Dirks VII.83 en 84 VIII.85 ; Keuzenkamp 218-225.


 

Gildepenning " Schilders of St-Lucas", Amsterdam 1623

 

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

 

 

Gildepenning Schilders of St-Lucas.

Gegraveerde uitvoering.

 

Materiaal: Messing.
Massa: 3,7 gram.
Diameter: 28 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1623


Voorzijde: Gelegen op een glad veld.

St-Lucasschild.

Met daarboven het jaartal.

1623


Keerzijde: Gelegen op een glad veld.

In drie regels:

Thomas / Adams / B H

(mogelijks staat B H voor Boek-handelaar ?)

 

Lit.: Wittop Koning, Amsterdam Pag 51, 12.1 ; Keuzenkamp 512.

 


 

Gildepenning "Schilders of St-Lucas", Amsterdam 1634

 

Uit de collectie, Pieter de Breuk.

 

 

 

 

 

Gildepenning Schilders of St-Lucas.

Gegraveerde uitvoering.

 

Materiaal: Messing.
Massa: 6,65 gram.
Diameter: 28 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1623


Voorzijde: Gelegen op een glad veld.

St-Lucasschild.

Met daarboven het jaartal.

1634


Keerzijde: Gelegen op een glad veld.

In drie regels:

Gerrijt / Ockers / G

(mogelijks staat G voor glazenmaker ?)

 

Lit.: Wittop Koning, Amsterdam Pag 51, 12.1 ; Keuzenkamp 512.

 


 

Gildepenning "Schoenmakers", Amsterdam.

 

Bodemvondst, Axel.

 

  

 

 

Enkelzijdige penning Schoenmakers-gilde.

Voorzien van cijfer-kloppen.

 

Materiaal: Messing.

Diameter: 24 mm.

Massa: 3 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam ?

Datering: z.j. Ca 17e eeuw.


Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Een staand mes en els.

Met daarboven een kroontje.

Buiten de parelcirkel, de ingeslagen cijfers.

4 6 4


Keerzijde: Blanco.




 

Gildepenning "Slepers", Amsterdam 1619

 

Bodemvondst Pieter de Breuk.

 

 

 

(Meester ?) Slepers gildepenning.

Materiaal: Messing.

Massa: 10,01 gram.
Diameter: 31 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.

Vervaardiger: Mogelijks door geelgieter Hans Rogiers. 
Datering: 1619.


Voorzijde: Binnen een parelrand.

Een gaande sleper, in de rechterhand een zweepslag.

Met ingespannen paard en ongeladen sleep.

In de afsnede het jaartal tussen twee rozetten.

❀ 1619 ❀

Boven het paard, een lege cartouche.

(mogelijks voor nummering van het gildelid) 

 

Keerzijde: Binnen een laurierkrans,

onder en boven, links en rechts versiert door een rozet.

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

Vastgehouden door twee staande leeuwen.

In de afsnede, de gegraveerde naam van de sleper.

Jan Landers.

 

Lit.: Wittop Koning pag. 43 Amsterdam 4.1; Dirks IX.103. ; Keuzenkamp 244;Minard-Van Hoorebeke pag.46  afb.65.

 


 

Gildepenning "Timmerlieden/St- Joseph", Amsterdam.

 

 

Uit de collectie, Pieter de Breuk.

 

 

 

Gildepenning van timmerlieden of St Joseph.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 10,2 gram.

Diameter: 31 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.
Datering: 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een opgehoogde boord

Gekroond wapenschild van Amsterdam.

Vastgehouden ter weerszijden, met staande leeuwen.

Waaronder de naam in twee regels van het gildelid:

Harmanus

Rademaker


Keerzijde: Binnen een opgehoogde boord.

De voorstelling:

De heilige familie op de vlucht van Egypte.

Maria, met kindje Jezus in de armen, gezeten op een ezeltje.

Geleid door Jozef, en gesteund op een wandelstok in zijn rechterhand

Daaronder een afsnede in dubbele lijnen.

Met de tekst:

IOSEPH

 

 

Lit.: Wittop Koning 20.6;  Minard -Van Hoorebeke pag. 24 afb.19; Dirks IX.96; Ec.Hist.Arch. 035.


 

Gildepenning "Vlotschuitvoerders", Amsterdam 1696

 

 

Bodemvondst Pieter de Breuk.

 

 

 

Gildepenning Vlotschuitvoerders.

Gegraveerde uitvoering.

De juiste functie/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 4,5 gram.
Diameter: 33 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam (?).
Datering: 1696.


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel
Een vlotschuit dobberend op de golven.

(datering niet ingevuld of weggevijld boven de vlotschuit.

Tevens zijn vaag resten te zien van een eerdere naamgravure)


Keerzijde: Binnen een gladde buitencirkel.

In drie regels:

GOOYKE / HEERES / 16 (monogram) 96

 

Lit.: Variant op Wittop Koning, Amsterdam pag. 51, 11.2.; Dirks XV. 166; Keuzenkamp 277; Minard-Van Hoorebeke, schrijft deze foutief toe aan "Nachtwerkers" Pag.68 afb.109.

 

 


 

Gildepenning "Vlotschuitvoerders", Amsterdam 1711

 

Bodemvondst, Zsolt Németh.

 

 

 

 

Gildepenning Vlotschuitvoerders.

Gegraveerde uitvoering.

Centraal geperforeerd.

De juiste functie/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Messing.

Massa: Onbekend.
Diameter: 33 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam (?).
Datering: 1711


Voorzijde: Binnen een fijne buitencirkel.
Een vlotschuit dobberend op de golven.

 

Keerzijde: Binnen een fijne buitencirkel.

In vier regels:

Fredrik / Van Varel / den 25 april / 1711

 

Lit.: Wittop Koning, Amsterdam pag. 51, 11.3.; Dirks I p. 128; Keuzenkamp 278; Minard-Van Hoorebeke, schrijft deze foutief toe aan Rotterdam Pag.229 afb.427.

 

 


 

Hervormde Diakonie, Amsterdam 1861

 

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

Broodpenning Hervormde Diakonie te Amsterdam.

(Zorg voor de armlastige gemeenteleden en hun nabestaanden, behoort tot een van de taken van een Diaconie.)

  

 

Materiaal: Zink-legering.
Massa: 6,20 gram.
Diameter: 27,7 mm.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1861


Voorzijde: Binnen een dubbele gladde buitenband.
Een zittende dame op een kist, naar links gewend.

Verbeeldt Charitas (Liefdadigheid)
Met op het hoofd, een zittende vogel.
In haar nek een juk, aan haar linkerhand een schaap.
(Het zinnebeeld van armoede)
Met daarboven de tekst:
VERGENOEGD EN DANKBAAR.


Keerzijde: Binnen een dubbele gladde buitenband.
Een gedekte tafel, met daarop twee broden.

Op het bovenste brood de letters D I A

(Diaconie van Amsterdam)
Met daarboven de tekst:
BROODPENNING DER HERV: DIAKONIE TE AMSTERDAM
In de afsnede het jaartal 1861.


Lit: Eddy Cuypers F. Nederland, Amsterdam; Allex Kussendragers www.loodjes.nl Amsterdam; Pelsdonk 332.

 


 

(Armen) penning Amsterdam (A-AM 17/01)

 

 

 

Enkelzijdige (Armen) Penning Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 11,04 gram.

Afmeting: 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Ingedeukt wapenschild van Amsterdam,

Getooid met een keizerskroon.

Geflankeerd met de letters A /M ter weerszijden.


Keerzijde: Blanco.

 


 

 

 

(Armen) penning Amsterdam (A-AM 17/02)

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

Enkelzijdige (Armen) Penning Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Ingedeukt wapenschild van Amsterdam,

Getooid met een keizerskroon.

Geflankeerd met de letters A /M ter weerszijden.


Keerzijde: Blanco.

 


 

 

 

(Armen) penning Amsterdam (A-AM 17/03)

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

Enkelzijdige (Armen) Penning Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Ingedeukt wapenschild van Amsterdam,

Getooid met een keizerskroon.

Geflankeerd met de letters A /M ter weerszijden.


Keerzijde: Blanco.

 


 

(Armen) penning Amsterdam (A-AM 17/04)

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

Enkelzijdige (Armen) Penning Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Ingedeukt wapenschild van Amsterdam,

Getooid met een keizerskroon.

Geflankeerd met de letters A /M ter weerszijden.


Keerzijde: Blanco.

 


 

 

 

(Armen) penning Amsterdam (A-AM 17/05)

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

Enkelzijdige (Armen) Penning Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Ingedeukt wapenschild van Amsterdam,

Getooid met een keizerskroon.

Geflankeerd met de letters A /M ter weerszijden.


Keerzijde: Blanco.

 


 

 

Avondsmaalloodje Lutherse gemeente Amsterdam. (AML 01)

 

Bodemvondst Pieter de Breuk.

 

 

Avonds-maal/Nacht loodje-penning Lutherse gemeente Amsterdam.

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 6,23 gram.
Diameter: 24 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 1600-1625.


Voorzijde: Binnen een parelrand.
Een palm en olijftak, gestoken door een doornenkroon.
(Volgens Jacobi Schultz, bestond de ene zijde uit een rijksstaf en een lauriertak)
Legende in de buitenbaan:

 CHRISTI ❀ REGNVM

Wat wil zeggen: Koninkrijk van God.


Keerzijde: Blanco.

 

Lit: Harry Donga, Geslagen verbeelding, Lutherse penningen in Nederland. 2010; Allex Kussendragerwww.loodjes.nl.

 

Wat zijn avondmaalsloodjes.

 

Voorafgaande aan de viering van het heilig avondmaal behoorden gelovigen in zelfonderzoek tot inkeer en boetedoening te komen zodat men ‘waardig’ de sacramenten zou kunnen ontvangen. Deze boetedoening kon geschieden in een pastoraal gesprek met de pastor of door het bijwonen van een speciale boetedienst. Daarna kon men deelnemen aan de avondmaalsviering. Door de groei van het aantal gemeenteleden in de zeventiende eeuw, kon men alleen nog middels een gemerkt loodje controleren of men wel gerechtigd was deel te hebben aan de sacramenten. Deze presentiepenning of ‘loodje’ bevatte vaak aan de ene zijde een voorstelling en aan de andere zijde een jaartal en/of zegel, vaak ook de zwaan. Het was meestal rond en in lood uitgevoerd, maar het kon ook vierkant zijn of ovaal en in koper of zelfs in een enkel geval in zilver. Eind negentiende eeuw raakte deze merkwaardige gewoonte in onbruik. De avondmaalsloodjes waren in gebruik bij de lutherse gemeenten van Amsterdam, Delft, Enkhuizen, ’s Gravenhage, Groningen, Haarlem, ’s Hertogenbosch, Leiden, Middelburg, Rotterdam, Schiedam, Utrecht, Vlissingen, Zutphen


 

Avondsmaal-loodje Lutherse gemeente Amsterdam. (AML 02)

 

Bodemvondst Sander Visser.

 

 

Avonds-maal/Nacht loodje-penning Lutherse gemeente Amsterdam.

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: Onbekend.
Diameter: 24 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 1600-1625.


Voorzijde: Binnen een parelrand.
Een palm en olijftak, gestoken door een doornenkroon.
(Volgens Jacobi Schultz, bestond de ene zijde uit een rijksstaf en een lauriertak)
Legende in de buitenbaan:

 CHRISTI  REGNVM

Wat wil zeggen: Koninkrijk van God.


Keerzijde: Blanco.

 

 

Lit: Harry Donga, Geslagen verbeelding, Lutherse penningen in Nederland. 2010; Allex Kussendrager,www.loodjes.nl.


 

Avondsmaalloodje Lutherse gemeente Amsterdam. (AML 03)

 

 


Bodemvondst, Maikel van der Ben.

 

 

Avonds-maal/Nacht loodje-penning Lutherse gemeente Amsterdam.

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 15 gram.
Diameter: 30 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 1600-1625.


Voorzijde: Binnen een parelrand.
Een palm en olijftak, gestoken door een doornenkroon.
(Volgens Jacobi Schultz, bestond de ene zijde uit een rijksstaf en een lauriertak)
Legende in de buitenbaan:

❀ CHRISTI ❀ REGNVM

Wat wil zeggen: Koninkrijk van God.


Keerzijde: Blanco.

 

Lit: Harry Donga, Geslagen verbeelding, Lutherse penningen in Nederland. 2010; Allex Kussendragerwww.loodjes.nl.

 

 


 

Avondsmaalloodje Lutherse gemeente Amsterdam. (AML 04)

 

Bodemvondst, Earl Specht.

 

 

 

Avonds-maal/Nacht loodje-penning Lutherse gemeente Amsterdam.

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 12,2 gram.
Diameter: 26,4 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 1600-1625.


Voorzijde: Binnen een parelrand.
Een palm en olijftak, gestoken door een doornenkroon.
(Volgens Jacobi Schultz, bestond de ene zijde uit een rijksstaf en een lauriertak)
Legende in de buitenbaan:

 CHRISTI ❀ REGNVM

Wat wil zeggen: Koninkrijk van God.


Keerzijde: Blanco.

Mogelijks ingeslagen cijfers die het jaartal vormen.

 

Lit.: Harry Donga, Geslagen verbeelding, Lutherse penningen in Nederland. 2010; Allex Kussendragerwww.loodjes.nl.

 

Wat zijn avondmaalsloodjes.

 

Voorafgaande aan de viering van het heilig avondmaal behoorden gelovigen in zelfonderzoek tot inkeer en boetedoening te komen zodat men ‘waardig’ de sacramenten zou kunnen ontvangen. Deze boetedoening kon geschieden in een pastoraal gesprek met de pastor of door het bijwonen van een speciale boetedienst. Daarna kon men deelnemen aan de avondmaalsviering. Door de groei van het aantal gemeenteleden in de zeventiende eeuw, kon men alleen nog middels een gemerkt loodje controleren of men wel gerechtigd was deel te hebben aan de sacramenten. Deze presentiepenning of ‘loodje’ bevatte vaak aan de ene zijde een voorstelling en aan de andere zijde een jaartal en/of zegel, vaak ook de zwaan. Het was meestal rond en in lood uitgevoerd, maar het kon ook vierkant zijn of ovaal en in koper of zelfs in een enkel geval in zilver. Eind negentiende eeuw raakte deze merkwaardige gewoonte in onbruik. De avondmaalsloodjes waren in gebruik bij de lutherse gemeenten van Amsterdam, Delft, Enkhuizen, ’s Gravenhage, Groningen, Haarlem, ’s Hertogenbosch, Leiden, Middelburg, Rotterdam, Schiedam, Utrecht, Vlissingen, Zutphen


 

Avondsmaal-loodje, Amsterdam (1586/01)

 

Bodemvondst Axel. 

 

 

Avondmaal loodje, der Waalse gemeente Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 13 mm.

Massa: 2,15 gram.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1586


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een gevleugelde arm, die een behoeftige de hand drukt.
Gelegen op het anker, die de hoop voorstelt.
Bovenaan, het alziende oog van God.
Links het zinnebeeld van de koophandel.
Onder de beide handen, het jaartal 1586.


Keerzijde: Binnen een parelrand en een gladde cirkel.
Het ongekroonde stadswapen van Amsterdam.


Lit: Minard-Van Hoorebeke 101; Pelsdonk 013; Burzinski 7314.

 


 

Avondsmaal-loodje, Amsterdam (1586/02)

 

Bodemvondst, Peter Bakker. 

 

 

Avondmaal loodje, der Waalse gemeente Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 16 mm.

Massa: 2,38 gram.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1586


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een gevleugelde arm, die een behoeftige de hand drukt.
Gelegen op het anker, die de hoop voorstelt.
Bovenaan, het alziende oog van God.
Links het zinnebeeld van de koophandel.
Onder de beide handen, het jaartal 1586.


Keerzijde: Binnen een parelrand en een gladde cirkel.
Het ongekroonde stadswapen van Amsterdam.


Lit: Minard-Van Hoorebeke 101; Pelsdonk 013; Burzinski 7314.

 


 

Avondsmaal-loodje Amsterdam (1586/03)

 

Bodemvondst, Hylke Roorda. 

 

 

Avondmaal loodje, der Waalse gemeente Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 13 mm.

Massa: 1,34 gram.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1586


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een gevleugelde arm, die een behoeftige de hand drukt.
Gelegen op het anker, die de hoop voorstelt.
Bovenaan, het alziende oog van God.
Links het zinnebeeld van de koophandel.
Onder de beide handen, het jaartal 1586.


Keerzijde: Binnen een parelrand en een gladde cirkel.
Het ongekroonde stadswapen van Amsterdam.


Lit: Minard-Van Hoorebeke 101; Pelsdonk 013; Burzinski 7314.

 


 

Penning Amsterdam "Letter A". (AA 17/01)

 

Bodemvondst, Hylke Roorda.

 

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter A.

De juiste functie/datering is voor deze penning onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 3,55 gram.
Diameter: 17 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

De letter A

 

Lit.: Pelsdonk 010.

 


 

Penning Amsterdam "Letter C". (AC 17/01)

 

Bodemvondst, Hylke Roorda.

 

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter C.

De juiste functie/datering is voor deze penning onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 1,66 gram.
Diameter: 13 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Het gekroond (?) wapenschild van de stad Amsterdam.

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

De letter C

 

Lit.: Pelsdonk 012.

 


 

Penning Amsterdam "Letter C" (AC 17/02)

 

Bodemvondst, Axel.

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter C.

De juiste functie/datering van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 2,15 gram.
Diameter: 15 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Het gekroond (?) wapenschild van Amsterdam.

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

De letter C

Lit.: Minard-Van Hoorebeke pag. 67 nr. 106; Pelsdonk 012.

Minard-Van Hoorebeke heeft deze afbeelding op als de letter G , en zou "Gereformeerde" betekenen voor de Diaconie van Amsterdam.

 


 

Penning Amsterdam "Letter C" (AC 17/03)

 

Bodemvondst, Hylke Roorda.

 

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter C.

De juiste functie/datering is voor deze penning onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 6,11 gram.
Diameter: 25 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een gladde (?) cirkel.

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

 

Keerzijde: Binnen een gladde (?) cirkel.

De letter C

 

Lit.: Pelsdonk 012.

 


 

Penning Amsterdam "Letter C" (AC 17/04)

Bodemvondst, Kees Staelmeester.

 

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter C.

De juiste functie/datering is voor deze penning onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 2,6 gram.
Diameter: 14 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

 

Keerzijde: Binnen een parel cirkel.

De letter C

 

Lit.: Pelsdonk 012.

 


 

Penning Amsterdam "Letter K" (AK 17/01)

Bodemvondst, Danny Ronda.

 

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter K.

Gefragmenteerd aan de rand.

Decentrisch geslagen.

De juiste functie/datering is voor deze penning onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: Ca. 6 gram.
Diameter: 30 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Het wapenschild van de stad Amsterdam.

Ter weerszijden het schild vastgehouden door twee staande leeuwen.

Boven het wapenschild, de letter K (?)

 

Keerzijde: Binnen een parel cirkel.

Centraal de letter K

(Kolen, Koopmans ?)

 

 


 

Broodloodje "Wijk 33" Amsterdam (1662) (ABR 17/01)

 

Bodemvondst, Peter Bakker.

 

 

 

Geslagen, Broodpenning Wijk 33 Amsterdam.

Uitgifte in 1662 ten behoeve van de armen tijdens de hongersnood.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 25,45 gram.

Afmeting: 27 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1662.

 

Voorzijde: Gelegen op een vierkant veld.

Binnen een parelcirkel, met een effen randje omsloten.

Gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

Vastgehouden door twee staande leeuwen.

Boven de cirkel, het jaartal 1662.

 

Keerzijde: Gelegen op een vierkant veld.

Binnen een parelcirkel, met een effen randje omsloten.

33

Wat staat voor wijk 33.

 

Lit.: Pelsdonk 21; Minard-Van Hoorebeke pag.66,  afb.103.

 

In 1662 heerste er een grote hongersnood. De regering van Amsterdam riep uit, dat wie een roggebrood van zes ponden een stuiver goedkoper wilde, zich bij de Burgemeester van hun wijk (er waren 60 wijken) konden vervoegen om daar een gestempeld broodloodje te halen, die zij bij de bakker van hun wijk konden inleveren, waarna zij het roggebrood dus een stuiver goedkoper konden krijgen.

 

 

 


 

Broodloodje "Wijk 15" Amsterdam (1662) (ABR 17/02)

 

Bodemvondst, Zsolt Nemeth.

 

 

 

Broodloodje voor de wijk 15 Amsterdam. 

Hongersnood 1662.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 28 mm x 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1662.

 

 

Voorzijde: In een vierkant vlak veld tussen een geparelde rand en een fijn randje, 

het gekroonde stadswapen, 

door twee leeuwen vast gehouden. 

Boven in het veld 1 6 6 2.


Keerzijde: Vlak veld met geparelde cirkel met een effen randje omgeven.
Daartussen de letter   en het cijfer 15 

(Wijk 15)

Lit: Beschryving derNEDERLANDSCHE HISTORIEPENNINGEN, door MR. GERARD VAN LOON, vierde deel, 1731; pagina, 227, 228 en 229.
L. Minard van Hoorebeke nr. 103; V.L.: II.507; Pelsdonk 021; 
Allex Kussendrager

http://www.loodjes.nl/Amsterdam.html

 

In 1662 heerste er een grote hongersnood.

De regering van Amsterdam riep uit, dat wie een roggebrood van zes ponden een stuiver goedkoper wilde,

zich bij de Burgemeester van hun wijk (er waren 60 wijken) konden vervoegen om daar een gestempeld broodloodje te halen,die zij bij de bakker van hun wijk konden inleveren, waarna zij het roggebrood dus een stuiver goedkoper konden krijgen.

Wijk 15 bevond zich in de omgeving van het huidige Waterloo-plein in Amsterdam.


 

Vlees-penning, Amsterdam 1607

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 2,89 gram.

Diameter: 16 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1607

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Huismerk centraal gelegen.

Gesplitst jaartal ter weerszijden van het huismerk.

16 / 07

Met initialen I / Y / S

 

Keerzijde: Blanco.

 

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1607

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 2,94 gram.

Diameter: 17 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1607

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Huismerk centraal gelegen.

Gesplitst jaartal ter weerszijden van het huismerk.

16 / 07

Met initialen I / Y / S

 

Keerzijde: Blanco.

 

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1611

 

Bodemvondst Zsolt Nemeth.

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: 21 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1611. 


Voorzijde: Binnen een parelrand en cirkel.

Huismerk centraal gelegen

Ter weerszijden het gesplitst jaartaal 

16 / 11

De initialen van de eigenaar (?)

I / Y / S

 

Keerzijde: Blanco.

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1616

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,75 gram.

Diameter: 19 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1616

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Huismerk met daarboven twee bolletjes/punten.

Gesplitst jaartal ter weerszijden van het huismerk.

16 / 16

Met twee bolletjes/punten onder de laatste cijfers van het jaartal.

Met initialen I / Y

 

Keerzijde: Blanco.

 

 


 

 

Vlees-penning, Amsterdam 1618

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,84 gram.

Diameter: 16 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1618

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Huismerk met daarboven twee bolletjes/punten.

Gesplitst jaartal ter weerszijden van het huismerk.

16 / 18

Met twee bolletjes/punten onder de laatste cijfers van het jaartal.

Met initialen I / Y

 

Keerzijde: Blanco.

 

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1620

 

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,66 gram.

Diameter: 19 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1620

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Een naar links lopend rund.

Bovenaan het jaartal 1620

Boven het rund de initialen:

IYS 

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

 


 

 

Vlees-penning, Amsterdam 1622

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,57 gram.

Diameter: 17 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1622

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Een naar links gaande stier/os.

Bovenaan het jaartal 1622

Boven het rund de initialen:

IYS 

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

 


 

 

Vlees-penning, Amsterdam 1628

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,31 gram.

Diameter: 16 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1628

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Een naar links gaande stier/os.

Bovenaan het jaartal 1628

Boven het rund de initialen:

IYS 

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

 


 

 

Vlees-penning, Amsterdam 1632

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,14 gram.

Diameter: 21 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1632

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Een naar links gaande stier/os.

De horens naar buiten gekeerd.

Bovenaan het jaartal 1632

Boven het rund de initialen:

IYS 

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1639

 

 

Bodemvondst, Axel.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,90 gram.

Diameter: 17 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1639

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.

Een naar links lopend rund.

Bovenaan het jaartal 1639

Boven het rund de initialen:

WPIC

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

 

Minard-Van Hoorebeke, schrijft deze toe aan: 

Middelburg - Vleeschhouwers-Bouchers.

Tussen de horens van het rund, het torentje van Middelburg.

Op de penning van Axel, staat wel degelijk de letter W

Op de tekening in het boek staat:   1639 /♖ PIC

PIC zou staan voor "Pieter Jacobus Couwenberg".

 

 


 

Wezenpenning, Amsterdam

 

Stortgrondvondst, Dennis.

 

Wezenpenning  Burgerweeshuis Amsterdam.

De juiste datering voor deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 21 gram.

Diameter: 41 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. midden 18e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een opgehoogde boord.

Een duif (voorstelling van de "Heilige Geest") met opengespreide vleugels.

De kop naar rechts gewend.

Met vooruitstekende poten.

Omsloten met een omschrift:

- TEEKEN VAN D'AMSTERDAMSE WEESKINDEREN

 

Keerzijde: Gelegen op een glad veld.

Gegraveerde letters in twee regels.

WOLLE / WINKEL

 

Lit.: Amsterdam Museum PB 894.1.

 

In het Burgerweeshuis maakten 'wezenpenningen' eeuwenlang deel uit van de dagelijkse gang van zaken. Er waren boodschappen- en werkpenningen, die dienden als bewijs van toestemming om de weeshuispoort uit te mogen.

Een boodschappenpenning werd aan een kind meegegeven als het de taak had een boodschap te doen in de stad; dit gebeurde dan in opdracht van bijvoorbeeld de ‘moeder’ van de keuken, van het meisjesziekenhuis of van de linnen-, wollen-, stijfsters- of breiwinkel, anders gezegd de desbetreffende werkplaats in het weeshuis.

 

De werkpenningen (zoals de penning die hier is afgebeeld) werden gebruikt door de jongens vanaf een jaar of 12, die in de stad in de leer gingen voor een beroep. Het kon hierbij gaan om ambachten als timmerman, smid of bakker. Hun werkkleding en gereedschap konden zij (sinds 1765) opbergen in één van de 120 afsluitbare kastjes op de Jongensbinnenplaats.