Aalmoezenier broodpenning 1746 (127)

Bodemvondst, Martijn van Gerven.

 

 

Aalmoezeniers- broodpenning, Amsterdam (?).

Voorzien van cijfer kloppen.

 

Materiaal: Tin.

Massa: 38 gram.

Diameter: 50 mm.

Datering: z.j. 1746

Aanmaakplaats: Amsterdam (?).

 

Voorzijde: Binnen een opgehoogde en afgeronde boord,

en een dunnen gladde cirkel, in drie regels:

Met bovenaan het jaartal 1746

In het midden .A.B.

Aalmoezenier, Broodpenning.

Waaronder het nummer 127

De cijfers zijn ingeslagen, als volgnummer.

 

Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, en gladde fijne cirkel.

Een blanco veld.


In het Amsterdams museum, bevinden zich vierkante, ronde en achthoekige aalmoezeniers broodpenningen met dezelfde belettering (A.B), deze zijn gedateerd op 1666.

 


 

Aalmoezenier broodpenning 1746 (260)

Via Johan Sieraad, van een plaatselijke landbouwer.

Regio Amsterdam Noord.

 

 

Aalmoezeniers- broodpenning, Amsterdam (?).

Voorzien van cijfer kloppen.

 

Materiaal: Tin.

Massa: Onbekend.

Diameter: 50 mm.

Datering: z.j. 1746

Aanmaakplaats: Amsterdam (?).

 

Voorzijde: Binnen een opgehoogde en afgeronde boord,

en een dunnen gladde cirkel, in drie regels:

Met bovenaan het jaartal 1746

In het midden .A.B.

Aalmoezenier, Broodpenning.

Waaronder het nummer 260

De cijfers zijn ingeslagen, als volgnummer.

 


Keerzijde: Binnen een verhoogde gladde boord, en gladde fijne cirkel.

Een blanco veld.


In het Amsterdams museum, bevinden zich vierkante, ronde en achthoekige aalmoezeniers broodpenningen met dezelfde belettering (A.B), deze zijn gedateerd op 1666.

 


 

Bedelaarspenning, Amsterdam.

 

 

Bodemvondst, Axel. 

 

Gefragmenteerde Bedelaars-penning Amsterdam.

Materiaal: Lood-tin legering.

Massa: 26 gram.

Diameter: 50 mm.

Datering: z.j. Ca. 18e à 19e eeuw.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

 

Voorzijde: Binnen een gladde buitenband,
het gekroonde wapenschild van Amsterdam.
Vastgehouden door twee staande leeuwen.



Keerzijde: Binnen een gladde buitenband,
Op een leeg veld, een vragende bedelaar.
Een hoed vasthoudend in de rechterhand.
De bedelaar heeft een houten rechterbeen,
en ondersteunt zich onder de linker arm met een kruk.
Omschrift:
* VOLR . DE . INCOMENDE . BEDELAERS


Lit.: Minard-Van Hoorebeke pag 67.108; Pelsdonk 018.

 


 

Loden afslag op gildepenning "Beursmakelaars Amsterdam" (1612)

 

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

 

 

Eenzijdige afslag/proefslag op gildepenning "Beursmakelaars".

Juiste datering van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.
Massa: 15 gram.
Diameter: 34 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Ontwerper/maker: Hans Rogiers.
Datering: z.j. 1612, afgaande op bestaande gildepenningen.


Voorzijde: 
Binnen een opstaande boord.

Zicht op de binnenplaats van de beurs, op het Rokin.

Op de achtergrond, het sierlijk torentje met klokkenspel en uurwerk.

Ter weerszijden van het torentje, zweven twee gevleugelde figuren.

Rechts Neptunus, zinnebeeld van de zeevaart.

Links Mercurius, zinnebeeld van de koophandel.

Op de voorgrond, zes personage's die onderhandelen.

Links een hondje, in tegenstelling van de messing penningen staat het hondje rechts afgebeeld.

Onderaan, een cartouche.


Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 55, afb. 84; Westerhof, 1043; Van Loon II.80.2.


 

Boordgeld SMN 10 cent.

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

Boordgeld twv 10 Cent  Stoomvaart Maatschappij Nederland.

 

Materiaal: Brons.

Massa: 3 gram.

Diameter: 20 mm.

Datering: z.j. 1947 tot 1959

Aanmaakplaats: Amsterdam.

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.
Centraal, op het veld.

BOORDGELD 10

twv 10 Cent.

Omschrift:

N.V. STOOMV. MIJ. ,,NEDERLAND" 

AMSTERDAM 


Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

Het logo van de "Stoomvaart Maatschappij Nederland".

S M N

 

 


 

Broodpenning, Gereformeerde Diaconie, Amsterdam 1777

 

 

Bodemvondst, Kees Staelmeester.

 

 

 

Broodpenning van de Gereformeerde Diakonie te Amsterdam.

(Zorg voor de armlastige gemeenteleden en hun nabestaanden, behoort tot een van de taken van een Diaconie.)

Oorspronkelijk bevatte de kern een doorgestempelde koperen stift.  

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 2,9 gram.

Diameter: 25 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1777

 

Voorzijde: Binnen een dubbele gladde buitenband.

Een zittende dame op een kist, naar links gewend.

Verbeeldt Charitas (Liefdadigheid)

Met op het hoofd, een zittende vogel.

In haar nek een juk, aan haar linkerhand een schaap.

(Het zinnebeeld van armoede)

Met daarboven de tekst:

VERGENOEGD EN DANKBAAR.

Tussen de poten van het schaap, 

de initialen G M

(Naar model M. Hlzhey, Gysbert van Moelingen)

 

Keerzijde: Binnen een dubbele gladde buitenband.

Een gedekte tafel, met daarop twee broden.

Op het bovenste brood de letters D I A

(Diaconie van Amsterdam)

Met daarboven de tekst:

GEREFORMEERD DIACONIE BROOD

In de afsnede het jaartal 1777

 

Lit: Eddy Cuypers F. Nederland, Amsterdam; Allex Kussendragers Amsterdam; Pelsdonk 332; Museum Amsterdam, PA 257.

 


 

Broodpenning "Rogge-brood" 1789

Broodpenning, .

Decentrisch geslagen.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 10,8 gram.

Diameter: 28,9 mm.

Datering: 1789

Aanmaakplaats: Amsterdam.

 

Voorzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

 

 

Keerzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel.

In drie regels:

R B

Rogge Brood

12 H

12 Pond

1789

 

Lit.: Pelsdonk pag. 170 nr. 22; G. van Loon pag. 401-402; Teylers Museum TMNK 02390; Allex Kussendrager, www.loodjes.nl Amsterdam "Broodpenning" voor 12 pond RoggeBrood.

 

 


 

 

Broodpenning "Rogge-brood" (3/P) 1789

Broodpenning, .

Voorzien van kloppen.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Ca. 10 gram.

Diameter: 29 mm.

Datering: 1789

Aanmaakplaats: Amsterdam.

 

Voorzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

Ter weerszijden van het wapen, 

de ingeklopte letter en cijfer 3 / P

Drie Pond.

 

Keerzijde: Binnen een dubbele gladde cirkel.

In drie regels:

R B

Rogge Brood

12 H

12 Pond

1789

 

Lit.: Pelsdonk pag. 170 nr. 22; G. van Loon pag. 401-402; Teylers Museum TMNK 02390; Allex Kussendrager, www.loodjes.nl Amsterdam "Broodpenning" voor 12 pond RoggeBrood.

 

Noodpenning voor brood aangemaakt na de extreem koude winter van 1788-1789, en 

de woekerprijzen voor granen. Deze penningen konden worden omgeruild, bij plaatselijke bakkers voor roggebroden van twaalf ponden. Bakkers werden schadeloos gesteld door de stad bij inlevering van de penningen.

 

 

 


 

Eigendomsloodje (A/D)

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

(Bodemvondst, Amsterdam)

 

Enkelzijdig eigendoms-loodje, met familiewapen.

Geslagen.

Doorboring, voor ophanging.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 16,46 gram.

Afmetingen: 28 mm. x 30 mm.

Afdruk-diameter: 18 mm.

Datering: z.j. Ca. 17e à 18e eeuw.

Aanmaakplaats: Amsterdam (?).

 

Voorzijde: Gelegen op een ruit-model.

Geklopt rond merkteken.

Binnen een gladde cirkel.

Een versiert wapenschild.

Getopt met een lelie/fleur de lys.

Op het veld, een grape en (smid)tang.

Boven het (familie)wapen, de initialen (van de eigenaar),

ter weerszijden, van de lelie.

. A / D .

 

Keerzijde: Blanco.

 


 

Gildepenning "Beursmakelaars", Amsterdam 1612

 

Uit de collectie, Pieter de Breuk. 

 

Gildepenning "Beursmakelaars".

 

 

Materiaal: Messing.
Massa: Onbekend.
Diameter: 31 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Ontwerper/maker: Hans Rogiers.
Datering: 1612


Voorzijde: Binnen een parelrand.

Zicht op de binnenplaats van de beurs, op het Rokin.

Op de achtergrond, het sierlijk torentje met klokkenspel en uurwerk.

Ter weerszijden van het torentje, zweven twee gevleugelde figuren.

Rechts Neptunus, zinnebeeld van de zeevaart.

Links Mercurius, zinnebeeld van de koophandel.

Op de voorgrond, zes personage's die onderhandelen.

Rechts een hondje.

Onderaan, een leegstaande cartouche.

Keerzijde: Binnen een bladerkrans.

Het gekroond wapenschild van Amsterdam.

Geflankeerd en vastgehouden, door twee staande leeuwen.

Gesplitst jaartal boven de keizerskroon 16 / 12

In de afsnede, het koopman/handelaars-nummer 13

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 55, afb. 84; Westerhof, 1043; Van Loon II.80.2; Wittop Koning, Amsterdam Pag 41, 1.1; Dirks VI.66; Keuzenkamp 178.178a.

Wittop Koning De oudste Amsterdamse gildepenningen en hun vervaardiger. Jaarboek Munt- en Penningkunde 1973-1974 168-169.

 

 


 

 

Gildepenning (Klein) Binnenvaartland-vaarders, Amsterdam.

Bodemvondst, Hannie Henk Klaasenbos..

 

 

 

Gildepenning Klein binnenland-vaarders Amsterdam.

 

Materiaal: Messing.

Massa: Onbekend.

Diameter: 30 mm.

Datering: z.j. Ca. 1650

Aanmaakplaats: Amsterdam.

 

Voorzijde: Gelegen op het veld.

Naar links stevenend zeilschip.

Varend op een golvend water.

De wimpel in de mast naar links gedreven.


Keerzijde: In drie regels op een glad veld.

OLFERT / HEИDRICK / V(R)EMDEИ (?)


Lit. Wittop-Koning, Pag 54, Amsterdam nr. 14.1; Dirks III.22.

 

Op 07/03/1583 staat Olfert Heyndricks uit Lantsmeer ingeschreven in het poorterboek van Amsterdam. Als binnenlandsvaarder.

(Bron: Poorterboeken, Stadsarchief Amsterdam)

 

 


 

Gildepenning "Korendragers/Storters", Amsterdam. (01)

 


Bodemvondst Zsolt Németh.

 

 

 

 

Gildepenning van het korendragers- en stortersgilde.

Op naam van Pieter Reynderts.

Gegraveerde uitvoering.

 

Materiaal: Messing.

Massa: Onbekend

Diameter: 30 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 2e helft 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een fijn gelijnde cirkel.

In vier regels:

 

COREN / DRAGERS / EN STORTERS / GILT. 

 

 

Keerzijde: Binnen een fijn gelijnde cirkel.

In drie regels:

PIETER / REYNDERTS / AMSTERDAM

 

Lit.: Wittop-Koning, Amsterdam pag. 55 16.1; Keuzenkamp 105.

 

 


 

Gildepenning "Korendragers/Storters", Amsterdam. (02)

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

 

Gildepenning van het korendragers- en stortersgilde.

Op naam van Jan Symons Waterdrincker.

Gegraveerde uitvoering.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 7,12 gram

Diameter: 30 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 2e helft 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een fijn gelijnde cirkel.

In vier regels:

 

COREN / DRAGERS / EN . STORTERS / GILT. 

Korendragers en storters gilde.

 

Keerzijde: Binnen een fijn gelijnde cirkel.

In zes regels:

IAN / SYMONS  "V / AMSTERDAM / DE" IONGE / WATER / DRINCKER

Jan Symons Waterdrincker, de jongen van Amsterdam.

 

Lit.: Wittop-Koning, Amsterdam pag. 55 16.1; Keuzenkamp 105.


 

Makelaarsgilde-penning, Amsterdam.

 

Bodemvondst, Earl John Specht.

 

Geslagen gildepenning Amsterdamse beurs, makelaarsgilde.

De juiste functie/datering van deze gildepenning is onbekend.

 

Materiaal: Messing.
Diameter: 28,7 mm.
Massa: 7,4 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. eind 17e eeuw en 18e eeuw.


Voorzijde: Gelegen op een leeg veld.

Binnen een parelcirkel,

het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

De koon en het schild, vastgehouden door twee staande leeuwen.

Daaronder, het plaatsnummer 206

 

Keerzijde: Gelegen op een leeg veld.

Binnen een parelcirkel,

een monogram met de letters RVLS

Het logo van de Amsterdamse makelaarsgilde.

Met daaronder, het ingeslagen plaatsnummer 206


Lit.: Wittop Koning, referentie Amsterdam 1.2 verzameling PC code 18.

 

De beursknecht verstrekte dergelijke penningen aan de beurshandelaars.

Op de penning staat het nummer van de plaats op de beurs, waar de handelaar die dag zijn werk verricht. Bron: Pieter Flinken, medewerker Informatievoorziening Gemeentearchief Amsterdam.

 

 


 

Gildepenning "Roei-, steiger- en schuitenvoerders", Amsterdam 1731

 


Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

 

Gegraveerde gildepenning op Roei-, steiger- & schuitenvoerders.

Op naam van Arent Hes van Gilhuysen.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 3,4 gram.

Diameter: 32 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.
Datering: 1731


Voorzijde: Zeilschip naar links varende.

 

Keerzijde: In zes regels:

1731 / Den 6. October /

ARENT HES / Van / GILHUYSEN

K (huismerk in hartvorm AHVG)  S

KS staat voor Kampersteiger.

 

 

Lit.: Wittop Koning 13,5;  Minard -Van Hoorebeke pag. 228 afb.425 verkeerdelijk afgebeeld voor Rotterdam; Dirks VII.83 en 84 VIII.85 ; Keuzenkamp 218-225.


 

Gildepenning " Schilders of St-Lucas", Amsterdam 1623

 


Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

 

 

Gildepenning Schilders of St-Lucas.

Gegraveerde uitvoering.

 

Materiaal: Messing.
Massa: 3,7 gram.
Diameter: 28 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1623


Voorzijde: Gelegen op een glad veld.

St-Lucasschild.

Met daarboven het jaartal.

1623

 

Keerzijde: Gelegen op een glad veld.

In drie regels:

Thomas / Adams / B H

(mogelijks staat B H voor Boek-handelaar ?)

 

Lit.: Wittop Koning, Amsterdam Pag 51, 12.1 ; Keuzenkamp 512.

 

 

 


 

Gildepenning "Schilders of St-Lucas", Amsterdam 1634

 

Uit de collectie, Pieter de Breuk.

 

 

 

 

 

Gildepenning Schilders of St-Lucas.

Gegraveerde uitvoering.

 

Materiaal: Messing.
Massa: 6,65 gram.
Diameter: 28 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1623


Voorzijde: Gelegen op een glad veld.

St-Lucasschild.

Met daarboven het jaartal.

1634

 

Keerzijde: Gelegen op een glad veld.

In drie regels:

Gerrijt / Ockers / G

(mogelijks staat G voor glazenmaker ?)

 

Lit.: Wittop Koning, Amsterdam Pag 51, 12.1 ; Keuzenkamp 512.

 

 

 


 

Gildepenning "Schoenmakers", Amsterdam.

 

Bodemvondst, Axel.

 

Enkelzijdige penning Schoenmakers-gilde.

Voorzien van cijfer-kloppen.

 

Materiaal: Messing.

Diameter: 24 mm.

Massa: 3 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam ?

Datering: z.j. Ca 17e eeuw.


Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Een staand mes en els.

Met daarboven een kroontje.

Buiten de parelcirkel, de ingeslagen cijfers.

4 6 4


Keerzijde: Blanco.




 

Gildepenning "Slepers", Amsterdam 1619

 


Bodemvondst Pieter de Breuk.

 

 

 

 

(Meester ?) Slepers gildepenning.

Materiaal: Messing.

Massa: 10,01 gram.
Diameter: 31 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.

Vervaardiger: Mogelijks door geelgieter Hans Rogiers. 
Datering: 1619.


Voorzijde: Binnen een parelrand.

Een gaande sleper, in de rechterhand een zweepslag.

Met ingespannen paard en ongeladen sleep.

In de afsnede het jaartal tussen twee rozetten.

❀ 1619 ❀

Boven het paard, een lege cartouche.

(mogelijks voor nummering van het gildelid) 

 

Keerzijde: Binnen een laurierkrans,

onder en boven, links en rechts versiert door een rozet.

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

Vastgehouden door twee staande leeuwen.

In de afsnede, de gegraveerde naam van de sleper.

Jan Landers.

 

Lit.: Wittop Koning pag. 43 Amsterdam 4.1; Dirks IX.103. ; Keuzenkamp 244;    Minard-Van Hoorebeke pag.46  afb.65.

 


 

Gildepenning "Timmerlieden/St- Joseph", Amsterdam.

 

 


Uit de collectie, Pieter de Breuk.

 

 

Gildepenning van timmerlieden of St Joseph.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 10,2 gram.

Diameter: 31 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.
Datering: 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een opgehoogde boord

Gekroond wapenschild van Amsterdam.

Vastgehouden ter weerszijden, met staande leeuwen.

Waaronder de naam in twee regels van het gildelid:

Harmanus

Rademaker



Keerzijde: Binnen een opgehoogde boord.

De voorstelling:

De heilige familie op de vlucht van Egypte.

Maria, met kindje Jezus in de armen, gezeten op een ezeltje.

Geleid door Jozef, en gesteund op een wandelstok in zijn rechterhand

Daaronder een afsnede in dubbele lijnen.

Met de tekst:

IOSEPH

 

 

Lit.: Wittop Koning 20.6;  Minard -Van Hoorebeke pag. 24 afb.19; Dirks IX.96; Ec.Hist.Arch. 035.

 

 


 

Gildepenning "Vlotschuitvoerders", Amsterdam 1696

 

 


Bodemvondst Pieter de Breuk.

 

 

 

 

 

Gildepenning Vlotschuitvoerders.

Gegraveerde uitvoering.

De juiste functie/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 4,5 gram.
Diameter: 33 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam (?).
Datering: 1696.


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel
Een vlotschuit dobberend op de golven.

(datering niet ingevuld of weggevijld boven de vlotschuit.

Tevens zijn vaag resten te zien van een eerdere naamgravure)

 

 

 

Keerzijde: Binnen een gladde buitencirkel.

In drie regels:

GOOYKE / HEERES / 16 (monogram) 96

 

Lit.: Variant op Wittop Koning, Amsterdam pag. 51, 11.2.; Dirks XV. 166; Keuzenkamp 277; Minard-Van Hoorebeke, schrijft deze foutief toe aan "Nachtwerkers" Pag.68 afb.109.

 

 


 

Gildepenning "Vlotschuitvoerders", Amsterdam 1711

 

Bodemvondst, Zsolt Németh.

 

 

 

 

Gildepenning Vlotschuitvoerders.

Gegraveerde uitvoering.

Centraal geperforeerd.

De juiste functie/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Messing.

Massa: Onbekend.
Diameter: 33 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam (?).
Datering: 1711


Voorzijde: Binnen een fijne buitencirkel.
Een vlotschuit dobberend op de golven.

 

Keerzijde: Binnen een fijne buitencirkel.

In vier regels:

Fredrik / Van Varel / den 25 april / 1711

 

Lit.: Wittop Koning, Amsterdam pag. 51, 11.3.; Dirks I p. 128; Keuzenkamp 278; Minard-Van Hoorebeke, schrijft deze foutief toe aan Rotterdam Pag.229 afb.427.

 

 


 

Hervormde Diakonie, Amsterdam 1861

 

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

Broodpenning Hervormde Diakonie te Amsterdam.

(Zorg voor de armlastige gemeenteleden en hun nabestaanden, behoort tot een van de taken van een Diaconie.)

  

 

Materiaal: Zink-legering.
Massa: 6,20 gram.
Diameter: 27,7 mm.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1861


Voorzijde: Binnen een dubbele gladde buitenband.
Een zittende dame op een kist, naar links gewend.

Verbeeldt Charitas (Liefdadigheid)
Met op het hoofd, een zittende vogel.
In haar nek een juk, aan haar linkerhand een schaap.
(Het zinnebeeld van armoede)
Met daarboven de tekst:
VERGENOEGD EN DANKBAAR.


Keerzijde: Binnen een dubbele gladde buitenband.
Een gedekte tafel, met daarop twee broden.

Op het bovenste brood de letters D I A

(Diaconie van Amsterdam)
Met daarboven de tekst:
BROODPENNING DER HERV: DIAKONIE TE AMSTERDAM
In de afsnede het jaartal 1861.


Lit: Eddy Cuypers F. Nederland, Amsterdam; Allex Kussendragers www.loodjes.nl Amsterdam; Pelsdonk 332.

 


 

(Armen) penning Amsterdam (A-AM 17/01)

 

 

 

Enkelzijdige (Armen) Penning Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 11,04 gram.

Afmeting: 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Ingedeukt wapenschild van Amsterdam,

Getooid met een keizerskroon.

Geflankeerd met de letters A /M ter weerszijden.


Keerzijde: Blanco.

 


 

 

 

(Armen) penning Amsterdam (A-AM 17/02)

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

Enkelzijdige (Armen) Penning Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Ingedeukt wapenschild van Amsterdam,

Getooid met een keizerskroon.

Geflankeerd met de letters A /M ter weerszijden.


Keerzijde: Blanco.

 


 

 

 

(Armen) penning Amsterdam (A-AM 17/03)

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

Enkelzijdige (Armen) Penning Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Ingedeukt wapenschild van Amsterdam,

Getooid met een keizerskroon.

Geflankeerd met de letters A /M ter weerszijden.


Keerzijde: Blanco.

 


 

(Armen) penning Amsterdam (A-AM 17/04)

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

Enkelzijdige (Armen) Penning Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Ingedeukt wapenschild van Amsterdam,

Getooid met een keizerskroon.

Geflankeerd met de letters A /M ter weerszijden.


Keerzijde: Blanco.

 


 

 

 

(Armen) penning Amsterdam (A-AM 17/05)

Bodemvondst, Pieter de Breuk.

 

 

 

Enkelzijdige (Armen) Penning Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Ingedeukt wapenschild van Amsterdam,

Getooid met een keizerskroon.

Geflankeerd met de letters A /M ter weerszijden.


Keerzijde: Blanco.

 


 

 

Avondsmaalloodje Lutherse gemeente Amsterdam. (AML 01)

 


Bodemvondst Pieter de Breuk.

 

 

 

Avonds-maal/Nacht loodje-penning Lutherse gemeente Amsterdam.

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 6,23 gram.
Diameter: 24 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 1600-1625.


Voorzijde: Binnen een parelrand.
Een palm en olijftak, gestoken door een doornenkroon.
(Volgens Jacobi Schultz, bestond de ene zijde uit een rijksstaf en een lauriertak)
Legende in de buitenbaan:

❀ CHRISTI ❀ REGNVM

Wat wil zeggen: Koninkrijk van God.


Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Harry Donga, Geslagen verbeelding, Lutherse penningen in Nederland. 2010; Allex Kussendragerwww.loodjes.nl.

 

Wat zijn avondmaalsloodjes.

 

Voorafgaande aan de viering van het heilig avondmaal behoorden gelovigen in zelfonderzoek tot inkeer en boetedoening te komen zodat men ‘waardig’ de sacramenten zou kunnen ontvangen. Deze boetedoening kon geschieden in een pastoraal gesprek met de pastor of door het bijwonen van een speciale boetedienst. Daarna kon men deelnemen aan de avondmaalsviering. Door de groei van het aantal gemeenteleden in de zeventiende eeuw, kon men alleen nog middels een gemerkt loodje controleren of men wel gerechtigd was deel te hebben aan de sacramenten. Deze presentiepenning of ‘loodje’ bevatte vaak aan de ene zijde een voorstelling en aan de andere zijde een jaartal en/of zegel, vaak ook de zwaan. Het was meestal rond en in lood uitgevoerd, maar het kon ook vierkant zijn of ovaal en in koper of zelfs in een enkel geval in zilver. Eind negentiende eeuw raakte deze merkwaardige gewoonte in onbruik. De avondmaalsloodjes waren in gebruik bij de lutherse gemeenten van Amsterdam, Delft, Enkhuizen, ’s Gravenhage, Groningen, Haarlem, ’s Hertogenbosch, Leiden, Middelburg, Rotterdam, Schiedam, Utrecht, Vlissingen, Zutphen


 

Avondsmaal-loodje Lutherse gemeente Amsterdam. (AML 02)

 

Bodemvondst Sander Visser.

 

 

Avonds-maal/Nacht loodje-penning Lutherse gemeente Amsterdam.

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: Onbekend.
Diameter: 24 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 1600-1625.


Voorzijde: Binnen een parelrand.
Een palm en olijftak, gestoken door een doornenkroon.
(Volgens Jacobi Schultz, bestond de ene zijde uit een rijksstaf en een lauriertak)
Legende in de buitenbaan:

 CHRISTI  REGNVM

Wat wil zeggen: Koninkrijk van God.


Keerzijde: Blanco.

 

 

Lit: Harry Donga, Geslagen verbeelding, Lutherse penningen in Nederland. 2010; Allex Kussendrager,www.loodjes.nl.


 

Avondsmaalloodje Lutherse gemeente Amsterdam. (AML 03)

 


 


Bodemvondst, Maikel van der Ben.

 

Avonds-maal/Nacht loodje-penning Lutherse gemeente Amsterdam.

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 15 gram.
Diameter: 30 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 1600-1625.


Voorzijde: Binnen een parelrand.
Een palm en olijftak, gestoken door een doornenkroon.
(Volgens Jacobi Schultz, bestond de ene zijde uit een rijksstaf en een lauriertak)
Legende in de buitenbaan:

❀ CHRISTI ❀ REGNVM

Wat wil zeggen: Koninkrijk van God.


Keerzijde: Blanco.

 

Lit: Harry Donga, Geslagen verbeelding, Lutherse penningen in Nederland. 2010; Allex Kussendragerwww.loodjes.nl.

 

 


 

Avondsmaalloodje Lutherse gemeente Amsterdam. (AML 04)

 

Bodemvondst, Earl Specht.

 

 

 

Avonds-maal/Nacht loodje-penning Lutherse gemeente Amsterdam.

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 12,2 gram.
Diameter: 26,4 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 1600-1625.


Voorzijde: Binnen een parelrand.
Een palm en olijftak, gestoken door een doornenkroon.
(Volgens Jacobi Schultz, bestond de ene zijde uit een rijksstaf en een lauriertak)
Legende in de buitenbaan:

 CHRISTI ❀ REGNVM

Wat wil zeggen: Koninkrijk van God.


Keerzijde: Blanco.

Mogelijks ingeslagen cijfers die het jaartal vormen.

 

Lit.: Harry Donga, Geslagen verbeelding, Lutherse penningen in Nederland. 2010; Allex Kussendragerwww.loodjes.nl.

 

Wat zijn avondmaalsloodjes.

 

Voorafgaande aan de viering van het heilig avondmaal behoorden gelovigen in zelfonderzoek tot inkeer en boetedoening te komen zodat men ‘waardig’ de sacramenten zou kunnen ontvangen. Deze boetedoening kon geschieden in een pastoraal gesprek met de pastor of door het bijwonen van een speciale boetedienst. Daarna kon men deelnemen aan de avondmaalsviering. Door de groei van het aantal gemeenteleden in de zeventiende eeuw, kon men alleen nog middels een gemerkt loodje controleren of men wel gerechtigd was deel te hebben aan de sacramenten. Deze presentiepenning of ‘loodje’ bevatte vaak aan de ene zijde een voorstelling en aan de andere zijde een jaartal en/of zegel, vaak ook de zwaan. Het was meestal rond en in lood uitgevoerd, maar het kon ook vierkant zijn of ovaal en in koper of zelfs in een enkel geval in zilver. Eind negentiende eeuw raakte deze merkwaardige gewoonte in onbruik. De avondmaalsloodjes waren in gebruik bij de lutherse gemeenten van Amsterdam, Delft, Enkhuizen, ’s Gravenhage, Groningen, Haarlem, ’s Hertogenbosch, Leiden, Middelburg, Rotterdam, Schiedam, Utrecht, Vlissingen, Zutphen


 

Avondsmaal-loodje, Amsterdam (1586/01)

 

Bodemvondst Axel. 

 

 

Avondmaal loodje, der Waalse gemeente Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 13 mm.

Massa: 2,15 gram.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1586


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een gevleugelde arm, die een behoeftige de hand drukt.
Gelegen op het anker, die de hoop voorstelt.
Bovenaan, het alziende oog van God.
Links het zinnebeeld van de koophandel.
Onder de beide handen, het jaartal 1586.


Keerzijde: Binnen een parelrand en een gladde cirkel.
Het ongekroonde stadswapen van Amsterdam.


Lit: Minard-Van Hoorebeke 101; Pelsdonk 013; Burzinski 7314.

 


 

Avondsmaal-loodje, Amsterdam (1586/02)

 

Bodemvondst, Peter Bakker. 

 

 

Avondmaal loodje, der Waalse gemeente Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 16 mm.

Massa: 2,38 gram.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1586


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een gevleugelde arm, die een behoeftige de hand drukt.
Gelegen op het anker, die de hoop voorstelt.
Bovenaan, het alziende oog van God.
Links het zinnebeeld van de koophandel.
Onder de beide handen, het jaartal 1586.


Keerzijde: Binnen een parelrand en een gladde cirkel.
Het ongekroonde stadswapen van Amsterdam.


Lit: Minard-Van Hoorebeke 101; Pelsdonk 013; Burzinski 7314.

 


 

Avondsmaal-loodje Amsterdam (1586/03)

 

Bodemvondst, Hylke Roorda. 

 

 

Avondmaal loodje, der Waalse gemeente Amsterdam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 13 mm.

Massa: 1,34 gram.
Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1586


Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.
Een gevleugelde arm, die een behoeftige de hand drukt.
Gelegen op het anker, die de hoop voorstelt.
Bovenaan, het alziende oog van God.
Links het zinnebeeld van de koophandel.
Onder de beide handen, het jaartal 1586.


Keerzijde: Binnen een parelrand en een gladde cirkel.
Het ongekroonde stadswapen van Amsterdam.


Lit: Minard-Van Hoorebeke 101; Pelsdonk 013; Burzinski 7314.

 


 

Penning Amsterdam "Letter A". (AA 17/01)

 

Bodemvondst, Hylke Roorda.

 

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter A.

De juiste functie/datering is voor deze penning onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 3,55 gram.
Diameter: 17 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

De letter A

 

Lit.: Pelsdonk 010.

 


 

Penning Amsterdam "Letter C". (AC 17/01)

 

Bodemvondst, Hylke Roorda.

 

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter C.

De juiste functie/datering is voor deze penning onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 1,66 gram.
Diameter: 13 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Het gekroond (?) wapenschild van de stad Amsterdam.

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

De letter C

 

Lit.: Pelsdonk 012.

 


 

Penning Amsterdam "Letter C" (AC 17/02)

 

Bodemvondst, Axel.

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter C.

De juiste functie/datering van deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 2,15 gram.
Diameter: 15 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Het gekroond (?) wapenschild van Amsterdam.

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

De letter C

Lit.: Minard-Van Hoorebeke pag. 67 nr. 106; Pelsdonk 012.

Minard-Van Hoorebeke heeft deze afbeelding op als de letter G , en zou "Gereformeerde" betekenen voor de Diaconie van Amsterdam.

 


 

Penning Amsterdam "Letter C" (AC 17/03)

 

Bodemvondst, Hylke Roorda.

 

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter C.

De juiste functie/datering is voor deze penning onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 6,11 gram.
Diameter: 25 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een gladde (?) cirkel.

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

 

Keerzijde: Binnen een gladde (?) cirkel.

De letter C

 

Lit.: Pelsdonk 012.

 


 

Penning Amsterdam "Letter C" (AC 17/04)

Bodemvondst, Kees Staelmeester.

 

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter C.

De juiste functie/datering is voor deze penning onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: 2,6 gram.
Diameter: 14 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Het gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

 

Keerzijde: Binnen een parel cirkel.

De letter C

 

Lit.: Pelsdonk 012.

 


 

Penning Amsterdam "Letter K" (AK 17/01)

Bodemvondst, Danny Ronda.

 

 

 

(Armen) Penning Amsterdam met letter K.

Gefragmenteerd aan de rand.

Decentrisch geslagen.

De juiste functie/datering is voor deze penning onbekend.

 

Materiaal: Lood /tin legering.

Massa: Ca. 6 gram.
Diameter: 30 mm.
Aanmaakplaats: z.pl.  Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Het wapenschild van de stad Amsterdam.

Ter weerszijden het schild vastgehouden door twee staande leeuwen.

Boven het wapenschild, de letter K (?)

 

Keerzijde: Binnen een parel cirkel.

Centraal de letter K

(Kolen, Koopmans ?)

 

 


 

Broodloodje "Wijk 4" Amsterdam (1662)

Bodemvondst, Sandra de Jager.

 

Broodloodje voor de wijk 4 Amsterdam. 

Uitgifte bij  de hongersnood 1662.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 25 mm x 30 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1662.

 

 

Voorzijde: In een rechthoekig vlak veld, binnen een geparelde rand.

Gekroond stadswapen van Amsterdam, 

door twee leeuwen vast gehouden. 

 

 

Keerzijde: Vlak veld met geparelde cirkel met een effen randje omgeven.
Daartussen de letter  W  en het cijfer 4

(Wijk 4)

Lit.: Beschryving der NEDERLANDSCHE HISTORIEPENNINGEN, door MR. GERARD VAN LOON, vierde deel, 1731; pagina, 227, 228 en 229.
L. Minard van Hoorebeke nr. 103; V.L.: II.507; Pelsdonk 021; Allex Kussendrager

http://www.loodjes.nl/Amsterdam.html

 

In 1662 heerste er een grote hongersnood.

De regering van Amsterdam riep uit, dat wie een roggebrood van zes ponden een stuiver goedkoper wilde,

zich bij de Burgemeester van hun wijk (er waren 60 wijken) konden vervoegen om daar een gestempeld broodloodje te halen,die zij bij de bakker van hun wijk konden inleveren, waarna zij het roggebrood dus een stuiver goedkoper konden krijgen.

 


 

Broodloodje "Wijk 5" Amsterdam (1662)

Bodemvondst, Sander Visser.

 

Broodloodje voor de wijk 5 Amsterdam. 

Uitgifte bij  de hongersnood 1662.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 10 gram.

Afmeting: 25 mm x 25 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1662.

 

 

Voorzijde: In een vierkant vlak veld tussen een geparelde rand en een fijn randje, 

het gekroonde stadswapen van Amsterdam, 

door twee leeuwen vast gehouden. 

 

 

Keerzijde: Vlak veld met geparelde cirkel met een effen randje omgeven.
Daartussen de letter  W  en het cijfer 5

(Wijk 5)

Lit.: Beschryving der NEDERLANDSCHE HISTORIEPENNINGEN, door MR. GERARD VAN LOON, vierde deel, 1731; pagina, 227, 228 en 229.
L. Minard van Hoorebeke nr. 103; V.L.: II.507; Pelsdonk 021; Allex Kussendrager

http://www.loodjes.nl/Amsterdam.html

 

In 1662 heerste er een grote hongersnood.

De regering van Amsterdam riep uit, dat wie een roggebrood van zes ponden een stuiver goedkoper wilde,

zich bij de Burgemeester van hun wijk (er waren 60 wijken) konden vervoegen om daar een gestempeld broodloodje te halen,die zij bij de bakker van hun wijk konden inleveren, waarna zij het roggebrood dus een stuiver goedkoper konden krijgen.

 


 

Broodloodje "Wijk 10" Amsterdam (1662)

Bodemvondst, Sander Visser.

 

Broodloodje voor de wijk 10 Amsterdam. 

Hongersnood 1662.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 15 gram.

Afmeting: 25 mm x 25 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1662.

 

 

Voorzijde: In een vierkant vlak veld tussen een geparelde rand en een fijn randje, 

het gekroonde stadswapen, 

door twee leeuwen vast gehouden. 

Boven in het veld 1662

 

Keerzijde: Vlak veld met geparelde cirkel met een effen randje omgeven.
Daartussen de letter  W  en het cijfer 10 

(Wijk 10)

Lit: Beschryving der NEDERLANDSCHE HISTORIEPENNINGEN, door MR. GERARD VAN LOON, vierde deel, 1731; pagina, 227, 228 en 229.
L. Minard van Hoorebeke nr. 103; V.L.: II.507; Pelsdonk 021; Allex Kussendrager

http://www.loodjes.nl/Amsterdam.html

 

In 1662 heerste er een grote hongersnood.

De regering van Amsterdam riep uit, dat wie een roggebrood van zes ponden een stuiver goedkoper wilde,

zich bij de Burgemeester van hun wijk (er waren 60 wijken) konden vervoegen om daar een gestempeld broodloodje te halen,die zij bij de bakker van hun wijk konden inleveren, waarna zij het roggebrood dus een stuiver goedkoper konden krijgen.

Wijk 10 bevond zich aan de Gelderse Kaai.


 

Broodloodje "Wijk 15" Amsterdam 1662

 

Bodemvondst, Zsolt Nemeth.

 

 

 

Broodloodje voor de wijk 15 Amsterdam. 

Hongersnood 1662.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Afmeting: 28 mm x 28 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1662.

 

 

Voorzijde: In een vierkant vlak veld tussen een geparelde rand en een fijn randje, 

het gekroonde stadswapen, 

door twee leeuwen vast gehouden. 

Boven in het veld 1 6 6 2.


Keerzijde: Vlak veld met geparelde cirkel met een effen randje omgeven.
Daartussen de letter   en het cijfer 15 

(Wijk 15)

Lit: Beschryving derNEDERLANDSCHE HISTORIEPENNINGEN, door MR. GERARD VAN LOON, vierde deel, 1731; pagina, 227, 228 en 229.
L. Minard van Hoorebeke nr. 103; V.L.: II.507; Pelsdonk 021; 
Allex Kussendrager

http://www.loodjes.nl/Amsterdam.html

 

In 1662 heerste er een grote hongersnood.

De regering van Amsterdam riep uit, dat wie een roggebrood van zes ponden een stuiver goedkoper wilde,

zich bij de Burgemeester van hun wijk (er waren 60 wijken) konden vervoegen om daar een gestempeld broodloodje te halen,die zij bij de bakker van hun wijk konden inleveren, waarna zij het roggebrood dus een stuiver goedkoper konden krijgen.

Wijk 15 bevond zich in de omgeving van het huidige Waterloo-plein in Amsterdam.


 

Broodloodje "Wijk 33" Amsterdam 1662

 

Bodemvondst, Peter Bakker.

 

 

 

Geslagen, Broodpenning Wijk 33 Amsterdam.

Uitgifte in 1662 ten behoeve van de armen tijdens de hongersnood.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 25,45 gram.

Afmeting: 27 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.

Datering: 1662.

 

Voorzijde: Gelegen op een vierkant veld.

Binnen een parelcirkel, met een effen randje omsloten.

Gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

Vastgehouden door twee staande leeuwen.

Boven de cirkel, het jaartal 1662.

 

Keerzijde: Gelegen op een vierkant veld.

Binnen een parelcirkel, met een effen randje omsloten.

33

Wat staat voor wijk 33.

 

Lit.: Pelsdonk 21; Minard-Van Hoorebeke pag.66,  afb.103.

 

In 1662 heerste er een grote hongersnood. De regering van Amsterdam riep uit, dat wie een roggebrood van zes ponden een stuiver goedkoper wilde, zich bij de Burgemeester van hun wijk (er waren 60 wijken) konden vervoegen om daar een gestempeld broodloodje te halen, die zij bij de bakker van hun wijk konden inleveren, waarna zij het roggebrood dus een stuiver goedkoper konden krijgen.

 

 

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1607

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 2,89 gram.

Diameter: 16 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1607

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Huismerk centraal gelegen.

Gesplitst jaartal ter weerszijden van het huismerk.

16 / 07

Met initialen I / Y / S

 

Keerzijde: Blanco.

 

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1607

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 2,94 gram.

Diameter: 17 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1607

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Huismerk centraal gelegen.

Gesplitst jaartal ter weerszijden van het huismerk.

16 / 07

Met initialen I / Y / S

 

Keerzijde: Blanco.

 

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1611

 

Bodemvondst Zsolt Nemeth.

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: Onbekend.

Diameter: 21 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1611. 


Voorzijde: Binnen een parelrand en cirkel.

Huismerk centraal gelegen

Ter weerszijden het gesplitst jaartaal 

16 / 11

De initialen van de eigenaar (?)

I / Y / S

 

Keerzijde: Blanco.

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1616

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,75 gram.

Diameter: 19 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1616

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Huismerk met daarboven twee bolletjes/punten.

Gesplitst jaartal ter weerszijden van het huismerk.

16 / 16

Met twee bolletjes/punten onder de laatste cijfers van het jaartal.

Met initialen I / Y

 

Keerzijde: Blanco.

 

 


 

 

Vlees-penning, Amsterdam 1618

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,84 gram.

Diameter: 16 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1618

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Huismerk met daarboven twee bolletjes/punten.

Gesplitst jaartal ter weerszijden van het huismerk.

16 / 18

Met twee bolletjes/punten onder de laatste cijfers van het jaartal.

Met initialen I / Y

 

Keerzijde: Blanco.

 

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1620

 

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,66 gram.

Diameter: 19 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1620

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Een naar links lopend rund.

Bovenaan het jaartal 1620

Boven het rund de initialen:

IYS 

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

 


 

 

Vlees-penning, Amsterdam 1622

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,57 gram.

Diameter: 17 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1622

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Een naar links gaande stier/os.

Bovenaan het jaartal 1622

Boven het rund de initialen:

IYS 

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

 


 

 

Vlees-penning, Amsterdam 1628

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,31 gram.

Diameter: 16 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1628

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Een naar links gaande stier/os.

Bovenaan het jaartal 1628

Boven het rund de initialen:

IYS 

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

 


 

 

Vlees-penning, Amsterdam 1632

 

Bodemvondst, Pieter De Breuk.

 

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,14 gram.

Diameter: 21 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1632

 

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde fijne cirkel.

Een naar links gaande stier/os.

De horens naar buiten gekeerd.

Bovenaan het jaartal 1632

Boven het rund de initialen:

IYS 

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

 


 

Vlees-penning, Amsterdam 1639

 

 

Bodemvondst, Axel.

 

 

Vleeshouders-penning (?)

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,90 gram.

Diameter: 17 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.

Datering: 1639

 

 

Voorzijde: Binnen een gladde buitencirkel.

Een naar links lopend rund.

Bovenaan het jaartal 1639

Boven het rund de initialen:

WPIC

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag 209. 388.

 

Minard-Van Hoorebeke, schrijft deze toe aan: 

Middelburg - Vleeschhouwers-Bouchers.

Tussen de horens van het rund, het torentje van Middelburg.

Op de penning van Axel, staat wel degelijk de letter W

Op de tekening in het boek staat:   1639 /♖ PIC

PIC zou staan voor "Pieter Jacobus Couwenberg".

 

 


 

Permissie-penning VOC.

 

Bodemvondst Pieter de Breuk.

 

 

Permissie/legitimatie-penning VOC

Perforatie, voor hangtouwtje.

 

Materiaal: Lood/tin legering.Massa: 16,81 gram.

Afmetingen: 29 mm x 28 mm.
Aanmaakplaats: VOC Kamer Amsterdam 
Datering: Ca. 1602-1800


Voorzijde: Binnen een dieper ingeslagen rond vlak.
De letter A (voor Amsterdam)
Met daaronder het gespiegelde VOC monogram.
Wat staat voor de "Verenigde Oostindische Compagnie".


Keerzijde: Blanco.

 

Lit: De Beeldenaar, Jan Pelsdonk 2009-5.244.

 

Af en toe worden er in Nederland loden penningen gevonden met het voc-monogram.
In 2008 vond de heer Von Héjjas 
er een aan de Westelijke Oude Havendijk
in Middelburg. 

Een jonge detectorpiloot vond er op dezelfde dijk in 2009 nog eens drie. 

Eerder  in 1972 zijn tijdens een noodopgraving in de Sarphatistraat te Amsterdam ook twee dergelijke voc-penningen gevonden. 

Al deze penningen zijn met veel ijver door Von Héjjas nagetekend.

Bij zijn speurtocht naar meer informatie kwam hij terecht bij de heer Mevius, die hem vertelde dat het legitimatiepenningen waren, bestemd voor scheepslui of matrozen.
Von Héjjas vertelt: 

Ze mochten van de betaalmeester alleen hun schip verlaten als ze een permissiepenning hadden.
Eenmaal van boord kon zo worden gecontroleerd of iemand met toestemming
zijn schip had verlaten. 

Wie ongeoorloofd van boord was, riskeerde lijfstraffen.
Na terugkeer op het schip moest de penning weer worden ingeleverd.
Net als veel andere loden penningen zijn ook deze stukken met raadsels omgeven.
De ongedateerde penningen zijn aan de hand van de exemplaren mét
jaartal in de achttiende eeuw te plaatsen.
Echter, als we naar parallellen zoeken bij de bakenloden is de productie mogelijk
al in de tweede helft van de zeventiende eeuw begonnen. 

De koppeling met de voc is overduidelijk aanwezig, niet alleen vanwege het monogram, maar ook door de vindplaatsen Middelburg en Amsterdam.
In Nederland monsterden de opvarenden af en hoefden zich niet te legitimeren.
Een administratieve functie zullen ze vermoedelijk wel hebben gehad, maar welke?
Zijn de penningen overzee gebruikt in de plaatsen waar een schip voor anker ging?
Op de manier zoals hierboven is beschreven?
Waarom zijn ze niet ingeleverd?
Of werden ze juist in de Nederlanden gebruikt om de eigenaar in dienst van de
VOC een jaar lang te vrijwaren van het betalen van een veerpont of tolgeld?
Wie het weet, mag het zeggen…
LITERATUUR
j.a. von héjjas Over een loden ‘matrozenpenning’
MUNTEN-NIEUWS (oktober 2008).
j.a. von héjjas Over drie ‘matrozenpenningen’
MUNTEN-NIEUWS (juni 2009).


 

Permissie-penning VOC.

 

Bodemvondst Pieter de Breuk.

 

 

Permissie/legitimatie-penning VOC

 

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 33,65 gram.

Afmetingen: 35 mm x 36 mm.
Aanmaakplaats: VOC Kamer Amsterdam 
Datering: Ca. 1602-1800


Voorzijde: Binnen een dieper ingeslagen rond stemelvlak.

Een parelcirkel, met daarbinnen.
De letter A (Amsterdam)
Met daaronder het VOC logo.
Wat staat voor de "Verenigde Oostindische Compagnie".


Keerzijde: Blanco.

 

Lit: De Beeldenaar, Jan Pelsdonk 2009-5.244.

 


 

Wezenpenning, Amsterdam

 

Stortgrondvondst, Dennis.

 

Wezenpenning  Burgerweeshuis Amsterdam.

De juiste datering voor deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 21 gram.

Diameter: 41 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. midden 18e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een opgehoogde boord.

Een duif (voorstelling van de "Heilige Geest") met opengespreide vleugels.

De kop naar rechts gewend.

Met vooruitstekende poten.

Omsloten met een omschrift:

- TEEKEN VAN D'AMSTERDAMSE WEESKINDEREN

 

Keerzijde: Gelegen op een glad veld.

Gegraveerde letters in twee regels.

WOLLE / WINKEL

 

Lit.: Amsterdam Museum PB 894.1.

 

In het Burgerweeshuis maakten 'wezenpenningen' eeuwenlang deel uit van de dagelijkse gang van zaken. Er waren boodschappen- en werkpenningen, die dienden als bewijs van toestemming om de weeshuispoort uit te mogen.

Een boodschappenpenning werd aan een kind meegegeven als het de taak had een boodschap te doen in de stad; dit gebeurde dan in opdracht van bijvoorbeeld de ‘moeder’ van de keuken, van het meisjesziekenhuis of van de linnen-, wollen-, stijfsters- of breiwinkel, anders gezegd de desbetreffende werkplaats in het weeshuis.

 

De werkpenningen (zoals de penning die hier is afgebeeld) werden gebruikt door de jongens vanaf een jaar of 12, die in de stad in de leer gingen voor een beroep. Het kon hierbij gaan om ambachten als timmerman, smid of bakker. Hun werkkleding en gereedschap konden zij (sinds 1765) opbergen in één van de 120 afsluitbare kastjes op de Jongensbinnenplaats.

 


 

 

Werkhuis-penning twv 50 Cents (1824)

Gevangenisgeld Werkhuis Amsterdam.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 10,5 gram.

Diameter: 33 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.
Datering: 1824.

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde cirkel.

Het bovenaan ingedeukt wapenschild van de stad Amsterdam.

Onder het stadswapen, het jaartal 1824

Keerzijde: Binnen een parelrand.

Centraal op het veld, de waardebepaling.

50 C.S

Vijftig Cents.

Omschrift:

HUISMUNT VAN HET WERKHUIS .

 

Lit.: Algemeene konst- en letterbode 1824, Volume 1 pag. 143.

 

Huismunt van het Amsterdamsch Werkhuis.

 

Onder de nuttige Gestichten in ons Vaderland, wordt het fraai gebouwde en welingerigte Werkhuis, te Amsterdam geteld.

Ten gebruike van hetzelve heeft men, met aanvang dezes jaars, 1824 eene Huismunt ingevoerd, zekerlijk, opdat de aldaar gevangenen of bewaard wordende personen geen misbruik zouden maken van de algemeen in omloop zijnde Muntspecie od die besteden, strijdig tegen de hier ingevoerde orde.

Deze Munten zijn de volgende:

een stuk van 50 cents, ter grootte van onzen Gulden, doch van tin gemengd met zink, voerende aan de eene zijde het Wapen van Amsterdam en daaronder het jaartal 1824; op de keerzijde leest men: 50 Cs, en daar rondom: HUISMUNT VAN HET WERKHUIS, aan beide zijden heeft men eenen parelrand; dit stuk is fraai uitgevoerd.

De overige vier van 10, 5, 1 en ½ cents, zijn van lood, op dezelfde gestempeld, als die van 50 cents, doch zonder jaartal, terwijl ook het wapenschildje eenigzins anders gevormd is. Met deze Munt worden nu voortaan de verdiensten van de gevangenen en de vrijwilligen inhet Huis betaald, zij kunnen daarvoor, hetgeen zij behoeven of billijk verkiezen, ter hunner verkwikking in het Huis koopen, in eenen daartoe opgerigten winkel.

Deze Munt verwisselende winkelier, naderhand, bij het bestuur des Gestichts, tegen gewoon gangbaar geld; hetgeen ook plaats heeft ten aanzien van die; welke gevangenen of vrijwilligen, bij het verlaten van het Huis, mogten overig hebben.

 


 

Werkhuis-penning twv 50 Cents VG (1824)

Gevangenisgeld Werkhuis Amsterdam.

Voorzien van een klop VG, tegen valsmunterij.

De initialen van Dirk Jacob van Grutting.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 10,5 gram.

Diameter: 33 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.
Datering: 1824.

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde cirkel.

Het bovenaan ingedeukt wapenschild van de stad Amsterdam.

Onder het stadswapen, het jaartal 1824

Keerzijde: Binnen een parelrand.

Centraal op het veld, de waardebepaling.

50 C.S

Vijftig Cents.

Onder de penning-waarde, de klop met de letters VG

Omschrift:

HUISMUNT VAN HET WERKHUIS .

 

Lit.: Algemeene konst- en letterbode 1824, Volume 1 pag. 143.

 

 Huismunt van het werkhuis te Amsterdam. 

 

Krachtens een Koninklijk besluit van 11 februari 1823, moest de prijs van al hetgeen in de kantines van gevangenissen zou worden verkocht in fictieve munt worden betaald. Daarom werden er vanaf 1824 huismunten ingevoerd. 

In een koninklijk besluit van 23 mei 1861 werd het gebruik van de fictieve munten in gevangenissen per 1 juli 1861 weer verboden. 

 

Er bestaan van het werkhuis in Amsterdam munten van 1/2c, 1c, 5c, 10c en 50c. 

 

Deze huismunt van 50 cent is gemaakt in de fabriek van De Heus of het werkhuis zelf. De lagere waarden zijn allemaal in het werkhuis zelf gemaakt. 

 

Omdat er na de invoering verschillende vervalsingen werden ontdekt, zijn ze gestempeld met 1827 en VG (de initialen van Dirk Jakob van Grutting, de suppoost/leider van de werkinrichting). De munten komen dus ook voor zonder instempeling en zijn dan meestal vervalsingen uit de periode. 

 

Op 27 december 1837 moest alles weer ingewisseld worden. 

 

Er werd voor 1000 gulden munten aangemaakt, in 1827 voor 765,685 cent gestempeld en daarna weer tot 800 gulden aangevuld. In 1837 is voor 776,50 ingeleverd.

 


 

Werkhuis-penning twv 50 Cents VG (1824-1827)

Gevangenisgeld Werkhuis Amsterdam.

Voorzien van een dubbele klop 1827 / VG, tegen valsmunterij.

Het betreffende jaartal en de initialen van Dirk Jacob van Grutting.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Diameter: 33,5 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.
Datering: 1824. (en klop d.d. 1827)

 

Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde cirkel.

Het bovenaan ingedeukt wapenschild van de stad Amsterdam.

Onder het stadswapen, het jaartal 1824

Keerzijde: Binnen een parelrand.

Centraal op het veld, de waardebepaling.

50 C.S

Vijftig Cents.

Boven de waardebepaling, het ingeslagen jaartal 1827

Onder de waardebepaling, de ingeslagen letters VG

Omschrift:

HUISMUNT VAN HET WERKHUIS .

 

Lit.: Algemeene konst- en letterbode 1824, Volume 1 pag. 143.

 

 Huismunt van het werkhuis te Amsterdam. 

 

Krachtens een Koninklijk besluit van 11 februari 1823, moest de prijs van al hetgeen in de kantines van gevangenissen zou worden verkocht in fictieve munt worden betaald. Daarom werden er vanaf 1824 huismunten ingevoerd. 

In een koninklijk besluit van 23 mei 1861 werd het gebruik van de fictieve munten in gevangenissen per 1 juli 1861 weer verboden. 

 

Er bestaan van het werkhuis in Amsterdam munten van 1/2c, 1c, 5c, 10c en 50c. 

 

Deze huismunt van 50 cent is gemaakt in de fabriek van De Heus of het werkhuis zelf. De lagere waarden zijn allemaal in het werkhuis zelf gemaakt. 

 

Omdat er na de invoering verschillende vervalsingen werden ontdekt, zijn ze gestempeld met 1827 en VG (de initialen van Dirk Jakob van Grutting, de suppoost/leider van de werkinrichting). De munten komen dus ook voor zonder instempeling en zijn dan meestal vervalsingen uit de periode. 

 

Op 27 december 1837 moest alles weer ingewisseld worden. 

 

Er werd voor 1000 gulden munten aangemaakt, in 1827 voor 765,685 cent gestempeld en daarna weer tot 800 gulden aangevuld. In 1837 is voor 776,50 ingeleverd.

 


 

Werkhuis-penning twv 10 Cents (1824)

Gevangenisgeld Werkhuis Amsterdam.

Decentrisch geslagen.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Diameter: 32 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.
Datering: z.j. 1824.

 

Voorzijde: Binnen een parelrand, en een gladde cirkel

Het ingedeukt wapenschild van de stad Amsterdam.

Keerzijde: Binnen een parelrand.

Centraal op het veld, de waardebepaling.

10 C.S

Tien Cents.

Omschrift:

HUISMUNT VAN HET WERKHUIS .

 

Lit.: Algemeene konst- en letterbode 1824, Volume 1 pag. 143.

 

 


 

Werkhuis-penning twv 5 Cents (1824)

Gevangenisgeld Werkhuis Amsterdam.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Diameter: 26 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.
Datering: z.j. 1824.

 

Voorzijde: Binnen een parelrand.

Het ingedeukt wapenschild van de stad Amsterdam.

Keerzijde: Binnen een parelrand.

Centraal op het veld, de waardebepaling.

5 C.S

Vijf Cents.

Omschrift:

HUISMUNT VAN HET WERKHUIS .

 

Lit.: Algemeene konst- en letterbode 1824, Volume 1 pag. 143.

 

 


 

Werkhuis-penning twv 1 Cent (1824)

Gevangenisgeld Werkhuis Amsterdam.

Decentrisch geslagen.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Diameter: 24 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amsterdam.
Datering: z.j. 1824.

 

Voorzijde: Binnen een parelrand, en een gladde cirkel.

Het ingedeukt wapenschild van de stad Amsterdam.

Keerzijde: Binnen een parelrand.

Centraal op het veld, de waardebepaling.

1 C.T

Een Cent.

Omschrift:

HUISMUNT VAN HET WERKHUIS .

 

Lit.: Algemeene konst- en letterbode 1824, Volume 1 pag. 143.

 

 


 

Penning op "50e jarig bestaan Armen-scholen".1847

Penning op 50e jarig bestaan/jubileum van de Curatoren der Nederlandse scholen binnen Amsterdam..

1797-1747

 

Materiaal: Brons.

Massa: Onbekend.

Diameter: 40 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: 1847.

 

Voorzijde: Binnen een opgehoogde boord.

Het ingedeukt en gekroond wapenschild van de stad Amsterdam.

Ter weerszijden van het stadswapen, de jaartallen

1797-1847

Omschrift binnen een versierde cirkel.

  STADS - ARMEN - SCHOLEN . 

        VERBETERD ONDERWIJS .

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord.

In vier regels:

      ONDERWIJS

 EEN SCHAT VOOR_

EEN SCHILD TEGEN

        ARMOEDE

Onder de tekst, een rozet.

Bovenaan, een olielamp.

 

Lit.: Dirks 661; Academia Regia Disciplinarum Neerlandicain Nummis, Catalogus van de penningcollectie van het Trippenhuis, P-NL 025.

 

In 1797 werd door de Raad van Amsterdam een commissie ingesteld onder de naam " Curatoren der Nederlandse Scholen binnen Amsterdam". Onder haar toezicht werd een tweede commissie belast met het bestuurvan de stads-publieke armenscholen.

Deze speciale armenscholen waren scholen voor de allerarmsten in de stad.

Er diende dan ook geen schoolgeld te worden betaald, voor deze leerlingen.