"Brandspuit-penning"

"Brandspuit" Lit.: De Speyte (2000) pag.46.

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Brandspuit-penning Amstelveen.

 


Bodemvondst, Peter Bakker.

 

 

Brandspuitpenning Nieuwer Amstel (Amstelveen)

Voorzien van een draag/ophang opening.

Met klop 58

De juiste functie/datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 72,0 gram.

Diameter: 45 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Amstelveen
Datering: Eind 19e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Het wapenschild van Amstelveen.

Bovenste balk, voorzien van drie kruizen.

De kruisarmen eindigen op een bolletje.

X X X

G X S

Grote spuit (?)

Versiert met diverse punten/bolletjes

 


Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

Bovenaan een liggende ladder.

Met omsloten , een brandweerslang, met spuit.

Centraal G S / M P

Grote Spuit / Motor Pomp.

Voorzien van een klop, met nr. 58

Het geheel versiert met diverse punten/bolletjes.

 

 

 


 

Brandspuit-penning Amsterdam.(W3/11)

 

Bodemvondst Pieter De Breuk.

 

 

 

 

 

Brandspuit-penning Amsterdam.

Materiaal: Koper

Massa: 23,5 gram.

Diameter: 41 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. eind 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde buitenrand.
Onder een stralende zon, het stadswapen van Amsterdam.
Versiert met een keizerlijke kroon.
Het schild word vastgehouden door twee staande leeuwen.
Onderaan een cartouche versiert met loofwerk.
Binnen de cartouche W °3°
Wat staat voor "Wijk 3"
(Bij de Oude kennis brug)



Keerzijde: Binnen een gladde buitenrand.
Een handbluspomp op slede, voorzien van opgeborgen pompstokken, aanzuigslang en brandspuit.
Boven de brandspuit, een klein ovaal met vlammen omgeven.
Binnen het ovaal, de cijfers 11.
Wat staat voor spuitgast 11 (van wijk 3)
Het geheel omgeven door een slang, de staart vernesteld rond de kop.


Lit.: Minard-Van Hoorebeke Pag 73. 120; Mitchiner Vol. II, No. 2884; Nationaal brandweerdocumentatiecentrum .nl.

 

 


 

Brandspuit-penning Amsterdam. (W15/53)

Bodemvondst, Topvondsten Gerard.

 

 

 

 

Brandspuit-penning Amsterdam.

Materiaal: Koper

Massa: Onbekend.

Diameter: 40 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. eind 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde buitenrand.
Onder een stralende zon, het stadswapen van Amsterdam.
Versiert met een keizerlijke kroon.
Het schild word vastgehouden door twee staande leeuwen.
Onderaan een cartouche versiert met loofwerk.
Binnen de cartouche W 15
Wat staat voor "Wijk 15"
(Aan het Leprozen huis)


Keerzijde: Binnen een gladde buitenrand.
Een handbluspomp op slede, voorzien van opgeborgen pompstokken, aanzuigslang en brandspuit.
Boven de brandspuit, een klein ovaal met vlammen omgeven.
Binnen het ovaal, de cijfers 53.
Wat staat voor spuitgast 53 (van wijk 15)
Het geheel omgeven door een slang, de staart vernesteld rond de kop.

Op het pomphuis, de letter A voor de standplaats.


Lit.: Minard-Van Hoorebeke Pag 73. 120; Mitchiner Vol. II, No. 2884; Nationaal brandweerdocumentatiecentrum .nl.

 

Wijk Nr 15 had twee standplaatsen voor de brandspuiten.

En kregen de letters A en B

A stond geplaatst aan "'t Leprozen huijs".

Brandspuit B aan "Rapenburgersluijs".

 

 


 

Brandspuit-penning Amsterdam. (W33/30)

Bodemvondst, Marcel Van Bezooijen.

 

 

 

 

Brandspuit-penning Amsterdam.

 

Materiaal: Koper

Massa: 20 gram.

Diameter: 40 mm.

Aanmaakplaats: Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. eind 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde buitenrand.
Onder een stralende zon, het stadswapen van Amsterdam.
Versiert met een keizerlijke kroon.
Het schild word vastgehouden door twee staande leeuwen.
Onderaan een cartouche versiert met loofwerk.
Binnen de cartouche W.33.
Wat staat voor "Wijk 33"
(Standplaats in de Beulingstraat op de Heeregrast)

 


Keerzijde: Binnen een gladde buitenrand.
Een handbluspomp op slede, voorzien van opgeborgen pompstokken, aanzuigslang en brandspuit.
Boven de brandspuit, een klein ovaal met vlammen omgeven.
Binnen het ovaal, de cijfers 30
Wat staat voor spuitgast 30 (van wijk 33)
Het geheel omgeven door een slang, de staart vernesteld rond de kop.


Lit.: Minard-Van Hoorebeke Pag 73. 120; Mitchiner Vol. II, No. 2884; Nationaal brandweerdocumentatiecentrum .nl.

 

 


 

Brandspuit-penning Den Haag.

Brandspuit-penning s'-Gravenhage.

 

 

Materiaal: Messing.

Massa: Onbekend.

Diameter: 53,3 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Den Haag.
Datering: z.j. Ca. eind 18e eeuw begin 19e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.
Het in twee verdeeld wapen,

met in het rechtse kwartier,

het wapen van s'-Gravenhage (Den Haag)

Een ooievaar naar links gewend, met opgetrokken rechterpoot.

In de bek een paling/aal.

In het linkse kwartier, een klauwende en getongde leeuw naar links gericht.

De staart, naar binnengekeerd.

Centraal op de middenspijl, twee punten/bolletjes.

 

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

Op het veld :

Een brandspuit, zonder pomp-stokken.

Boven de pomp-armen.

De ingekerfde letters/cijfers

A . N° . 2 .15

Arsenaal/brandspuithuis (?) A

(Pomp)nummer 2 - 15

 

Lit.: Dirks 45.17.

 

 


 

Brandspuit-penning Den Helder.

 

 

 

Brandspuit-penning Den Helder.

Voorzien van een draaggat/doorboring.

Met twee kloppen.

 

Materiaal: Lood/tin.

Massa: Onbekend.

Diameter: 40 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Den Helder.
Datering: z.j. Ca. eind 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.
Het ongekroond wapenschild, van Den Helder.

Drie kepers op het veld.

 

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

Op het veld in twee regels:

BRAND / SPUYT 

Boven de letters, de ingeslagen letter D

(Water) Drager, Darmen ?

Onder de letters, de ingeslagen cijfer N. 2

Volgnummer van de pomp.

 

Lit.: Dirks 137.5

 

 


 

Brandspuit-penning Goes.

Brandspuit-penning stad Goes.

Voorzien van een draag/ophang opening.

Met kloppen voorzien.

De juiste functie/datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Messing.

Massa: Onbekend.

Diameter: 41 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Goes.
Datering: Eind 19e eeuw.


Voorzijde: Binnen een verhoogde gladde boord.

En een fijne gladde cirkel.

Het versiert stadswapen van Goes.

Ter weerszijden van het wapenschild de letters S / B

 

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord.

En fijne gladde cirkel.

Een brandspuitpomp, zonder pompstokken.

Boven op de pomp, een brandspuit aangesloten

met slangen op de brandspuitpomp.

Bovenaan een cartouche, met het volgnummer 28

Op de pompwaterbak een gegraveerde kleine letter G.

Daarnaast een geklopte grote letter G .

Omsloten met een slang, die haar eigen staart tot zich neemt.

 

Lit.: Dirks 137.9.

 


 

Brandspuit-penning, Gouda 1708 (01)

 

Bodemvondst, Bart Feenstra. 

 

Zilveren Brandspuit-penning Stad Gouda.

Gefragmenteerd aan de rand.

 

Materiaal: Zilver (Ag).

Massa: 28 gram.

Diameter: 43 mm.

Aanmaakplaats: Gouda.
Datering: 1708


Voorzijde: Binnen een verhoogde boord.

Gekroond wapenschild van de stad Gouda,

omgeven met doorntakken

Het schild vastgehouden ter weerszijden, door staande leeuwen.

Boven de kroon, een banderol/lint waarin:

GOUDA



Keerzijde: Binnen een verhoogde boord.

Een brandspuit op slede,

Normaliter, staat op de pomp het pompnummer aangegeven.

met daar boven op, gekruiste pompstokken.

Onder de brandspuit het jaartal:

 ✶ 1708 ✶

Boven de brandspuitpomp, een cartouche.

Waar normaal een volgnummer dient te staan.

Ter weerszijden van het compartiment:

❀ BRAND / SPUYT ❀

 

Mogelijks betreft deze penning, de aanwezigheidspenning te zijn van de "Brandmeester". Andere spuitgasten, hadden een koperen brandspuit-penning. 

 

Lit.: De Beeldenaar januari/februari 1988, 13e jaargang no.1 De Goudse brandspuit-penningen, H.J. van der Wiel. pag 246 & 247; Stedelijk Museum Het Catharina Gasthuis te Gouda. NG-VG-9-865.


 

Brandspuit-penning, Gouda 1708 (02)

Brandspuit-penning Stad Gouda.

Gefragmenteerd aan de rand.

 

Materiaal: Messing.

Massa: Onbekend.

Diameter: 40 mm.

Aanmaakplaats: Gouda.
Datering: 1708


Voorzijde: Binnen een verhoogde boord.

Gekroond wapenschild van de stad Gouda,

omgeven met doorntakken

Het schild vastgehouden ter weerszijden, door staande leeuwen.

Boven de kroon, een banderol/lint waarin:

GOUDA

 

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord.

Een brandspuitpomp op slede,

met daar boven op, gekruiste pompstokken.

Op de waterbak, het geklopte pompnummer N2

Onder de brandspuit het jaartal:

 ✶ 1708 ✶

Boven de brandspuitpomp,

een cartouche omsloten met een parelrand.

Waarin het volgnummer 2

Ter weerszijden van het compartiment:

❀ BRAND / SPUYT ❀

 

Lit.: De Beeldenaar januari/februari 1988, 13e jaargang no.1 De Goudse brandspuit-penningen, H.J. van der Wiel. pag 246 & 247; Stedelijk Museum Het Catharina Gasthuis te Gouda. NG-VG-9-865.

 

 


 

Brandspuit-penning, Haastrecht (1709)

Brandspuit-penning gemeente Haastrecht.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 27 gram.

Diameter: 42 mm.

Aanmaakplaats: Haastrecht.
Datering: 1709


Voorzijde: Binnen een verhoogde boord.

Het wapen van de gemeente Haastrecht.

Drie bevlagde torens, met centraal een toegangspoort.

Omschrift:

HAeS / TReGT

Haastrecht

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord, en gladde cirkel.

Een brandspuit op slede met toebehoren.

Boven op de pomp, gekruiste pompstokken.

Onder de brandspuit het jaartal tussen twee rozetten :

 ❀ 1709 ❀

Boven de brandspuitpomp, een cartouche.

Met daarin het volgnummer 61 gegraveerd.

Omschrift:

❀ BRAND / SPUYT ❀

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag. 254-255 afb. 478; Dirks 137.4.

 

 


 

Brandspuit-penning Hindeloopen.

Brandspuit-penning, Hindeloopen 

Doorboring, voor ophanging.

 

Materiaal: Messing.

Massa: Onbekend.

Diameter: 43 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Hindeloopen (Friesland).
Datering: z.j. Ca. eind 18e eeuw, begin 19e eeuw..


Voorzijde: Binnen een verhoogde boord, en gladde cirkel.

Het versiert wapenschild van de stad Hindeloopen .

In het veld, een opspringende hinde naar rechts.

Onder de hinde, een grasstoppel.

Het huidige stads-wapenschild, toont de hinde naar links.

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord, en gladde cirkel.

Een brandspuit op slede met toebehoren.

Boven op de pomp, een brandslang met brandspuit..

Boven de brandspuitpomp, een lege cartouche omsloten met vlammen.

Het geheel omsloten met een slang, die de staart tot zich neemt.

 

 

 


 

Brandspuit-penning, Middelburg.

Brandspuit-penning stad Middelburg.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 19,40 gram.

Diameter: 37 mm.

Aanmaakplaats: Middelburg.
Datering: z.j. eind 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een versierde rand.

Het wapen van de stad Middelburg.

Ter weerszijden van de toren/burcht een vlag.

Op de vlaggen de letters S / A

Onder de toren/burcht een banderol, met de stadsnaam.

MIDDELBURG

 

Keerzijde: Binnen een versierde boord.

Een brandspuit op kleine wielen, zonder pompstokken.

Boven de pomp een lange brandspuit,

verbonden met een brandslang naar het pomphuis.

Op de pomp, een leeg veld voor het pompnummer.

Het geheel omsloten door een slang, die haar eigen staart tot zich neemt.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag. 222 afb. 413; Dirks 73.65.

 

 


 

Brandspuit-penning Monnickendam.

 

Bodemvondst, Peter Bakker.

 

 

 

 

 

Brandspuit-penning Stad Monickendam.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 30,60 gram.

Diameter: 38 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Monnickendam.
Datering: z.j. Ca. 18e eeuw.


Voorzijde: Gelegen tussen de letters G / S

(Grote Spuit)

het stadswapen van Monnickendam.

(Monnik met knuppel over de schouder)

 

 

Keerzijde: De letter N

met daaronder het nummer 8

 

Er is reeds sprake in de 17e eeuw over brandspuiten binnen de stad Monnickendam.

In de 18e eeuw, was de stad in bezit van drie brandspuiten.

Deze stonden op het Wezenland, Zuideinde en in de Wijde Steeg.

De dienstdoende burgerij, kreeg bij aanvang van de brand een loden penning met daarop de afkorting van de brandspuit, die zij moesten bedienen/bevooraden van water. Het ingeslagen nummer op de keerzijde is het volgnummer van de spuitgast.

Bij inlevering van de penning na de blussingswerken, bekwam men een vergoeding.

Lit.: Jaarboek vereniging Oud Monnickendam 2012.

 

 


 

Brandspuit-penning Ouder-Amstel.(Wijk 1)

Brandspuit-penning Ouder-Amstel.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Diameter: 39 mm.

Aanmaakplaats: Ouder-Amstel.
Datering: z.j. Ca. begin 20e eeuw.


Voorzijde:
 Binnen een parelcirkel.

Gekroond en versiert wapenschild van de gemeente Ouder-Amstel.

Tussen de fleurons van de kroon,

de gesplitste letter en cijfer  W / I

Wijk 1

Omschrift:

OUDER / AMSTEL

 

Keerzijde: Binnen een gladde buitenrand.
Een handbluspomp op slede, voorzien van opgeborgen pompstokken, aanzuigslang en brandspuit.
Boven de brandspuit, een klein ovaal met vlammen omgeven.
Het geheel omsloten door een slang, de staart vernesteld rond de kop.


Lit.: Minard-Van Hoorebeke pag 75 nr. 127; Dirks 138.16.

 

 

 


 

Brandspuit-penning Sloterdijk 1789

Brandspuit-penning Sloterdijk.

 

Materiaal: Messing

Massa: 25,32 gram.

Diameter: 40 mm.

Aanmaakplaats: Sloterdijk.
Datering: 1789


Voorzijde:
 Binnen een verhoogde boord en een gladde cirkel.

Het wapenschild van Sloterdijk.

Zevenpuntige verhoogde ster met punt in het center.

1789  - SLOOTERDYK

Keerzijde: Binnen een dubbele cirkel.
Een handbluspomp op slede, voorzien van opgeborgen pompstokken,

aanzuigslang en brandspuit.
Boven de brandspuit, een klein ovaal met vlammen omgeven.
Het geheel omsloten door een slang.


Lit.: Minard-Van Hoorebeke pag 75 nr. 125; Dirks 138.22.

 

 

 


 

Brandspuit-penning, Vlissingen 1701

Brandspuit-penning stad Vlissingen.

 

Materiaal: Messing

Massa: Onbekend.

Diameter: 40 mm.

Aanmaakplaats: z.pl Vlissingen.
Datering: 1701


Voorzijde:
 Binnen een verhoogde boord en twee gladde cirkels.

Het wapenschild van Vlissingen.

Gekroond Jacoba's kruikje, geketend.

Het gesplitst jaartal 17 / 01 

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord en twee gladde cirkels.
Een handbluspomp op slede,

voorzien van opgeborgen pompstokken en brandspuitslangen. 

Op de waterbak, de letter B

Wijk B 

Onder de brandspuit, het volgnummer/personeelsnummer 26

Boven de brandspuit, een klein lantaarntje.


Lit.: Minard-Van Hoorebeke pag 249 nr. 467.

 

 


 

Brandspuit-penning VOC (N A1) Amsterdam.

 

Brandspuit-penning voor de magazijnen van de VOC te Amsterdam.

Verenigde Oost-Indische Compagnie.

 

Materiaal: Messing

Massa: Onbekend.

Diameter: 42,7 mm.

Aanmaakplaats: z.pl Amsterdam.
Datering: z.j. Ca. eind 17e eeuw begin 18e eeuw.


Voorzijde:
 Binnen een verhoogde boord en gladde cirkel.

Het monogram VOC

Waarboven de letter A

Amsterdam

Ter weerszijden van de letter A

het gesplitste pompnummer N / 1

Pomp nummer 1

 

Keerzijde: Binnen een gladde buitenrand.
Een handbluspomp op slede, voorzien van opgeborgen pompstokken, aanzuigslang en brandspuit.
Boven de brandspuit, een klein ovaal met vlammen omgeven.
Het geheel omsloten door een slang, de staart vernesteld rond de kop.


Lit.: Minard-Van Hoorebeke pag 73 nr. 121.

 

 


 

Brandspuit-penning Westzaan.

Bodemvondst, Zsolt Németh.

 

 

 

 

Brandspuit-penning gemeente Westzaan.

 

Materiaal: Brons.

Massa: Onbekend.

Diameter: 27 mm.

Aanmaakplaats: Westzaan.
Datering: z.j. Ca. na 1918.


Voorzijde: Binnen een gladde boord.

Het omschrift:

BRANDSPUIT / WESTZAAN.

Centraal het pompnummer N° 3

Voorgaande nummer is weggekapt,

en vervangen door het ingeslagen cijfer 3

 

Keerzijde: Gelegen op een glad veld.

De gegraveerde cijfers 82

 


 

Brandspuit-penning Zaandam.

 

 

 

 

Brandspuit-penning Zaandam

 

Materiaal: Zilver (Ag).

Massa: Onbekend.

Diameter: 24 mm.

Aanmaakplaats: Zaandam.
Datering: z.j. Ca. begin 20e eeuw.


Voorzijde:
 Binnen een kabelrand versiering.

In twee regels:

VB / ZAANDAM

Vrijwillige Brandweer Zaandam

 

Keerzijde: Binnen een kabelrand versiering. 

Een brandweerhelm naar links.

Voor de helmklep, het zilvermerkteken "zwaard".

 


 

Brandspuit-penning Zierikzee.

Brandspuit-penning Zierikzee.

Voorzien van een ophang-oogje.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 32,17 gram.

Diameter: 35 mm.

Aanmaakplaats: Zierikzee.
Datering: z.j. (1728)


Voorzijde: Binnen een gladde opgehoogde boord

Het wapenschild van de stad Zierikzee.

Getopt met een kruis, in edelsteen-motief.

Geflankeerd als schildhouders, een gestyleerde letter Z 

Omsloten met een omschrift:

BRANT : PENNING : DER  : STAD : ZZEE

Brandpenning van de stad Zierikzee.

 

Keerzijde: Binnen een gladde verhoogde boord.

In vier regels:

AAN DE / SPUYT / N2 DE / 29 MAN

 

Lit.: Jaarboek voor Munt-en Penningkunde 1933, pl. III.

 


 

Brandspuit-penning Wormer.

Bodemvondst, Bob Dekker. 

 

Brandspuit-penning Ooster Spuit Wormer.

Ophang-gaatje.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 23 gram.

Diameter: 40 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Wormer.
Datering: z.j. Ca. eind 18e begin 19e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde opgehoogde boord

Het versiert, en ingedeukt wapenschild van de gemeente Wormer.

In het veld een aanziend hoofd, met snor en baard.

Rond het hoofd een haarband, naar beneden afhangend.

ter weerszijden van het wapen

OOS(t) / SP(uit)

 

Keerzijde: Binnen een gladde buitenrand,en fijne cirkel

Een handbluspomp op slede,

voorzien van opgeborgen pompstokken,

aanzuigslang en brandspuit.

Het nummer 88 op de pomp gegraveerd.
Boven de brandspuit,

een klein ovaal met vlammen omgeven.

Met ingeslagen nr 64
Het geheel omsloten door een slang, de staart vernesteld rond de kop.

 

In de volksmond "het verbonden hoofd" genoemd.

De juiste hoofd, is tot op heden nog steeds onduidelijk. 

Een Friese hoofdman, Jezus Christus of Sint Odulphus ?

Op een spuitstuk van een brandspuit uit de 17e eeuw, was het een mannenhoofd met snor en baard, en rond het hoofd een gewrongen band, die aan weerszijden naar beneden hangt.