Baron van Groesbeek, Luik.

 


Uit de collectie van, Dimidov.

 

 

 

 

Penning op Paul-Jean Baron van Groesbeek van Hoensbroeck van Iwen,

aartsdiaken van de Condroz.

 

 

Materiaal: Koper.

Massa: 4,36 gram.
Diameter: 22 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Dinant (?)
Datering: z.j. Ca 1633


Voorzijde: Binnen een geparelde rand.

Omschrift:

❖ S.DEI. GENITRIX.ORA.PRO.NOBIS

Wat wil zeggen: Onze Lieve Vrouw, moeder voor ons.

Binnen een fijne cirkel.

Baroniaal gekroond, en rond wapenschild van,

de familie Groesbeek.

(Rode geënte dwarsbalk op een zilveren veld)



Keerzijde: Binnen een geparelde rand.

Omschrift:

 S.P.LAMBERTE.ORA.PRO.NOBIS

Wat wil zeggen: H. Lambertus voor ons.

Binnen een cirkel, in vijf regels.

.P.I.B.A / GROISEB: / :CK.ARCHI / CONDRO / SY.

Wat wil zeggen: Paul Jean Baron van Groesbeek aartsdiaken van de Condroz.

 

Lit.: Dengis Me. 13-01.

 

Van Groesbeek was aartsdiaken van de Condroz.

Kanselier van de Prins-Bisschop.

Tréfoncier kannunik en Groot Provoost van de kathedraal van Luik (1653)

 

 


 

Broodpenning "Broederschap van het Heilig Sacrament".

 

 

Broodpenning van het Broederschap van het " Heilig Sacrament".

De juiste datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Tin.

Massa: Onbekend.

Diameter: 22 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik
Datering: z.j. Ca 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Een grote slanke miskelk.

Waarboven een hostie, in een stralenkrans.

In de hostie, een klein glad kruisje.

Omschrift:

SANCTA / HOSTIA 

Heilige hostie

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

In vier regels:

       ❀

❀ JUGE ❀

  SACRIFI

     CIUM

       S.M.

 

Een voortdurende sacrament

Saint-Martin

 

Lit.: De Renesse-Breidbach (1836) Medailles des Abbés Confrérie du Saint-Sacrement nr. 22313; Eduard Lavalleye, La Féte-Dieu, Sainte Julienne et L'Eglise Saint-Martin à Liége pag. 216 nr 4.a.

 


 

Méreaux, Broederschap van het "H. Sacrament" (BHS/01)

Méreaux/penning Broederschap van het H. Sacrament

 

 

Materiaal: Koper.

Massa: Onbekend.
Diameter: 25 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Luik.
Datering: z.j. Ca. 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een parelrand.

Omschrift:

LAUDETUR . SS . SACRAMENTUM

Voluit: Laudetur sanctissimum sacramentum.

Wat wil zeggen: Het Allerheiligst Sacrament.

Een versierde monstrans/kelk ,

waarboven een hostie met stralenkrans.

Klein kruisje, midden de hostie.

Keerzijde: Binnen een parelrand.

Omschrift:

+ MEMORIALE DIVINI AMORIS

Wat wil zeggen: Het Goddelijke teken van de liefde.

Een pelikaan met gespreide vleugels op de nest.

De jongen pikken in de borst van de pelikaan.

 

Lit.: De Renesse-Breidbach, Revue de la numismatique belge (1831), Volumes 5/6 pag.133 nr. 2.3 pl. LXXVI, 3.

 

Symbolisch, de opofferingsgezindheid van de moederpelikaan word vergeleken met de offerdood van Jezus en het terug tot leven wekken van de drie  jongen met de verrijzenis van Christus. De zijwonde van de pelikaan wordt vergeleken met de zijwond van de gekuisigde Christus. Daaruit stroomde in beide gevallen bloed om hun kinderen/volgelingen terug tot leven te wekken/op het juiste pad te brengen. Het nest waarop de pelikaan met de drie jongen wordt afgebeeld, is de doornenkroon die Jezus kreeg toen hij werd veroordeeld.

 

 


 

 

 

Méreaux, Broederschap van het "H. Sacrament" (BHS/02)

Méreaux/penning Broederschap van het H. Sacrament

 

 

Materiaal: Koper.

Massa: Onbekend.
Diameter: 33 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Luik.
Datering: z.j. Ca. 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een parelrand.

Omschrift:

LAUDETUR . SS . SACRAMENTUM

Voluit: Laudetur sanctissimum sacramentum.

Wat wil zeggen: Het Allerheiligst Sacrament.

Een versierde monstrans/kelk ,

waarboven een hostie met stralenkrans.

Klein kruisje, midden de hostie.

Keerzijde: Binnen een parelrand.

In vijf regels:

   BEATI

QUI 

AUDIUNT

VERBUM

  DEI &c

     

Voluit: Beati qui audiunt verbum Dei et custodiunt illud.

Wat wil zeggen: Gelukkig zijn, die welke het woord Gods horen en bewaren.

 

Lit.: De Renesse-Breidbach, nr. 76.4 .

 

 


 

Obiit penning op prinsbisschop Ernest van Beieren. (1612)

Bodemvondst, K de Baere.

Obiit/overlijdenspenning op prinsbisschop Ernest van Beieren.

 

 

Materiaal: Koper. (bestaat ook in zilveren afslag)

Massa: 3,30 gram.
Diameter: 27 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Luik.

Datering: 1612


Voorzijde: Binnen een binnencirkel.

Met bonnet gekroond en rondom versierd,

het gevierendeeld ovaal wapenschild van de prinsbisschop.

In de kwartieren het wapen van Palatinat (leeuw),

en het wapen van Beieren (ruiten)

Ter weerszijden van het wapen,

twee gekruiste beenderen, met daaronder een rozet.

Omsloten met het omschrift tussen twee cirkels.

(doodshoofdje) PREVLIS . ERNESTI . LAVDES . POST . FATA . MANET

(De grote letters staan voor VLIILVDM = MDCXII= 1612)

 

Keerzijde: Binnen een binnencirkel.

Een zandloper met greep,

boven een doodshoofd, met twee gekruiste beenderen.

Ter weerszijden versiert, met neerhangende bloemtakken.

 Omsloten met een omschrift.

(doodshoofdje) BAVARIÆ (gekruiste beenderenDVCIS (gekruiste beenderen) MORS

(De grote letters staan voor VIDVCIM = MDCXII = 1612)

 

Lit.: Renesse pl 41, nr 29, Dugniolle 3676; Van Loon t.II H,p. 77 F, p 78 nr 1;

Dengis, J.09-15.

 


 

Inauguratie-penning op prinsbisschop Joseph Clement van Beieren 1696

Uit de collectie van, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Penning op prinsbisschop Joseph Clement van Beieren.

Boorgat, als ophangmogelijkheid. 

 

Materiaal: Koper.

Massa: 8,85 gram.
Diameter: 31,3 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Luik.

Graveur/ontwerper: François Mivion.
Datering: 1696


Voorzijde: Binnen een geparelde rand.

Gezeten op een troon, onder een baldakijn.

Sint-Lambertus, met een palmtak in de linkerhand

en kromstaf aan de rechterhand.

Op de zes traptreden,

staan links en rechts 5 prins-bisschoppen van het Beierse huis.

Op de voorgrond het wapenschild van de familie, van Beieren.

Gelegen op een zwaard en kromstaf.

Het wapen getooid met een bonnet.

Boven de troon, staande op wolken ter weerszijden een gevleugelde engel.

Die beiden een lauwerkrans vasthouden.

In de afsnede, in twee regels:

PER SÆCULA DENA / TRIUMPHAT

Wat wil zeggen: Hij trimfeert door tien eeuwen.

 

 

 


Keerzijde: Binnen een geparelde rand.

In acht regels:

 

          S : LAMBERTO

        EPISV . LEOD . ET

    A . X . SÆCULIS . MAR

         TYRI GLORIOSO

IOS . CLEM . ELECT . COLON .

 X . E . DOMO . BAVA . EPISC .

           ET PRIN . LEOD

                 MDCXCVI

 

Wat wil zeggen:

 

Naar St. Lambertus, bisschop van Luik en, tien eeuwen geleden, een glorieuze martelaar, Joseph Clement, keurvorst van Keulen, van het huis van Beieren, bisschop en prins van Luik, 1696.

 

Lit.: Dengis J 12-01;  J. Petit de Rosen, Catalogue des médailles et jetons historiques de l'ancien pays de Liège, dans RBN 2e sétie tombe I (1851) pag 225-246.

 

Deze penning werd geslagen ter gelegenheid van het millennium van het martelaarschap van Sint-Lambertus en herinnert aan het feest van 17 september of, in de gelegenheid van een plechtige optocht, had de prins in het paleis een soort amfitheater opgezet waar alle vorsten Bisschoppen van het Huis van Beieren waren vertegenwoordigd. De viering van deze gebeurtenis duurde acht dagen.

 

 


 

Méreaux, St-Bartholomeüs.

Enkelzijdige méreaux/penning St- Bartholomeüs kerk Luik.

 

De juiste functie/datering, van deze penning/méreau is onbekend.

Licht gefragmenteerd aan de rand.

 

 

Materiaal: Koper.

Massa: Onbekend.
Diameter: 19 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Luik.
Datering: z.j. Ca. midden 17e eeuw.


Voorzijde: Binnen een parel cirkel.

Op een leeg veld.

Omschrift:

S . BARTHELEMI .

St-Bartholomeüs

 

Keerzijde: Blanco.

 

 

Lit.: M.J. Petit de Rosen, Cataloge des moraux, des médailles et des jetons des chapitres, des corporations et des familles de l'ancien pays de Liége. (RBN 1850) pag.127 nr.31; Jean Justice pag.64 nr.1045.

 

 


 

 

 

 

Méreaux, St-Bartholomeüs kerk.

Méreaux/penning St- Bartholomeüs kerk Luik.

 

De juiste functie/datering, van deze penning/méreau is onbekend.

Licht gefragmenteerd aan de rand.

 

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.
Diameter: 27 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Luik.
Datering: z.j. Ca. 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gevlochten cirkel, en gladde cirkel.

De letters S . B .

Saint Barthelemy

Keerzijde: Binnen dubbele gladde cirkels.

Een miskelk, staande op een tablet/tafeltje.

Rechts van de kelk, een wijnstok met vruchten.

Links van de kelk, rijpe korenaren.

 

 

Lit.: M.J. Petit de Rosen, Cataloge des moraux, des médailles et des jetons des chapitres, des corporations et des familles de l'ancien pays de Liége. (RBN 1850) pag.127 nr.28; Jean Justice pag.62 nr.1036; De Renesse, pl.73.2.

 

 


 

St-Dionisy 1711

Penning/méreaux, Chapitre de Saint-Denis/Sint-Dionysius.

 

De juist functie, voor deze méreau is niet gekend.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: Onbekend.

Diameter: 23 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik.
Datering: 1711


Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Het gemijterde hoofd van Saint-Denis.

Omsloten met een binnen parelcirkel.

Gefankeerd met twee palmtakken/martelaarstakken.

Onderaan vastgemaakt.

Boven de binnencirkel:

S . DIONISY

Sint-Dionysius.

 

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

In het veld, onder een fleuron.

In drie regels:

MAN / DATA / 1711

Terugkeer.

 

Lit.: M.J. Petit de Rosen, Cataloge des moraux, des médailles et des jetons des chapitres, des corporations et des familles de l'ancien pays de Liége. (RBN 1850) pag.128-129 nr.37; Jean Justice pag.67 nr.1059; De Renesse, pl.74.3.

 

 


 

St-Dionisy (II)

Penning/méreaux, Chapitre de Saint-Denis/Sint-Dionysius.

 

De juist functie, voor deze méreau is niet gekend.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: Onbekend.

Diameter: 23 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik.
Datering: z.j. Ca. begin 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Het gemijterde hoofd van Saint-Denis.

Omsloten met een binnen parelcirkel.

Gefankeerd met twee palmtakken/martelaarstakken.

Onderaan vastgemaakt.

Boven de binnencirkel:

S . DIONISY

Sint-Dionysius.

 

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

Centraal in het veld, de waardebepaling II

Omsloten met bladertakken.

 

Lit.: M.J. Petit de Rosen, Cataloge des moraux, des médailles et des jetons des chapitres, des corporations et des familles de l'ancien pays de Liége. (RBN 1850) pag.129 nr.40; Jean Justice pag.67 nr.1061; De Renesse, pl.74.5.

 

 


 

Aalmoezenier-penning, Saint-Denis 1659

Penning/méreaux, Chapitre de Saint-Denis/Sint-Dionysius.

 

De juist functie, voor deze méreau is niet gekend.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 4,5 gram.

Diameter: 21 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik.
Datering: 1659


Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Het gemijterde hoofd van Saint-Denis.

Omsloten met het omschrift:

S / DIONI / SIVS

Sint-Dionysius.

 

 

Keerzijde: Binnen een kabelcirkel versiering.

Een miskelk, waarboven een H.Hostie zweeft.

Het gesplitste jaartal, ter weerszijden van de kelk.

16 / 59

Omschrift:

CAPEL / LANI

Aalmoezenier

 

 

Lit.: Dengis, J-L., Me; M.J. Petit de Rosen, Cataloge des moraux, des médailles et des jetons des chapitres, des corporations et des familles de l'ancien pays de Liége. (RBN 1850) pag.128 nr.34; Jean Justice pag.67 nr.1058; De Renesse, pl.73.1.

 

De St-Dionysius/St-Denijskerk is een van de zeven kapittelkerken van Luik. En is toegewijd aan de H. Dionysius van Parijs.

 

 


 

Méreaux St-Hubertus.

Méreaux, Confrérie du St-Sacrament en Collégiale St-Croix, Luik.

De juiste functie en datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood.

Massa: Onbekend.

Diameter: 20 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik
Datering: z.j. Ca 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

De letter H

St-Hubertus

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

Een Latijns glad kruis.

 

 

Lit.: M.J. Petit de Rosen, Cataloge des moraux, des médailles et des jetons des chapitres, des corporations et des familles de l'ancien pays de Liége. (RBN 1850) pag.128 nr.3; Jean Justice pag.107 nr.513; De Renesse, pl.76.6.

 

 

 


 

Sint-Jacob, (S/I) Luik 1785

 

 

 

Penning/méreaux, St. Jacob.

De juist functie, voor deze méreau is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 5,90 gram.

Diameter: 23,9 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik.
Datering: 1785


Voorzijde: Binnen een versierde boord.

Zittende Sint Jacob, gekleed in pelgrimsgewaad.

In de rechterhand, een pelgrimsstaf met kalebas.

In de linkerhand, een zwaard.

Ter weerszijden, van de heilige de letters

S / I

St. Jacobus.

 

Keerzijde: Binnen een versierde boord.

Binnen een rechthoekig cartouche/kader.

Het jaartal 1785

Onder en boven versiert met een klavertje/vierblad.

En bladtakken ter weerszijden van het klaverblad. 

 

 

Lit.: Dengis, J-L., Les monnaies de la Principauté de Liège, IV. Monnaies particulières, jetons, médailles, méreaux, trébuchets. Wetteren: Moneta, 2007, p. 118-119, nr. Me.04-01; Justice 1084.

 

 


 

 

Sint-Jacob, (SPJ) Luik 1785

 

 

 

Penning/méreaux, St. Jacob.

De juist functie, voor deze méreau is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 5,06 gram.

Diameter: 20,4 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik.
Datering: 1785


Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

De letters:

S P J

Paroisse Saint Jacques

Parochie St. Jacob

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

Binnen een rechthoekig cartouche/kader.

Het jaartal 1785

Onder en boven versiert met een klavertje/vierblad.

Bladertakken ter weerszijden van het klaverblad. 

 

 


 

 

Sint-Lambertus, aanwezigheid-penning, Luik 1696 (SL-AWP 01)

Méreaux, kapittel van de kathedraal Sint-Lambertus van Luik.

 

Materiaal: Koper (Cu)

Massa: Onbekend.

Diameter: 21 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik.
Datering: 


Voorzijde: Binnen een kabelrandversiering.

Twee over elkaar liggende beenderen/botten.

Boven en onder de knokken, een vlam.

Omschrift:

ECCLESI. / . LEODI:

Wat wil zeggen: Kerk van Luik.



 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

Een aanziend doodshoofd.

Met daaronder twee gekruiste beenderen/botten.

Omschrift:

ANNIVERSARIVM

Wat wil zeggen: Het jubileum.

Onder de gekruiste beenderen, het jaartal 1686

 

 

Lit.: Dengis, J-L., Les monnaies de la Principauté de Liège, IV. Monnaies particulières, jetons, médailles, méreaux, trébuchets. Wetteren: Moneta, 2007, p. 118-119, nr. Me.01-04; Petit de Rosen, M.J. Catalogue des méreaux, des médailles et des jetons des chapitres, des corporations et des familles de l’ancien pays de Liège. In Revue Belge de Numismatique 1850. Brussel: 1850, p. 126 nr. 19.

 


 

Sint-Lambertus, aanwezigheid-penning, Luik. (SL-AWP 02)

 

 

 

Aanwezigheidspenning/méreaux, kapittel van de kathedraal Sint-Lambertus van Luik.

 

Materiaal: Koper (Cu)

Massa: 5,2 gram.

Diameter: 21,1 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik.
Datering: z.j. Ca. begin 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Twee over elkaar liggende beenderen/botten.

Boven en onder de knokken, een vlam.

Omschrift:

ECCLESI. / LEODI.

Wat wil zeggen: Kerk van Luik.



 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

Een doodshoofd, naar rechts.

Met daaronder twee gekruiste beenderen/botten.

Omschrift:

ANNIVERSARIUM

Wat wil zeggen: Het jubileum.

 

Op 6 maart 1705 werd door het kapittel van de kathedraal van Luik beslist vijf penningen uit te delen voor de aanwezigheid op de mis van de eerste vrijdag van het octaaf van Pasen en vijf voor het bijwonen van de processie.

 

Lit.: Dengis, J-L., Les monnaies de la Principauté de Liège, IV. Monnaies particulières, jetons, médailles, méreaux, trébuchets. Wetteren: Moneta, 2007, p. 118-119, nr. Me.01-06.

 

Petit de Rosen, M.J. Catalogue des méreaux, des médailles et des jetons des chapitres, des corporations et des familles de l’ancien pays de Liège. In Revue Belge de Numismatique 1850. Brussel: 1850, p. 126 nr. 22.

De Schodt, A. Le chapitre de Saint-Lambert à Liège et ses méreaux ou jetons de présence. In Revue Belge de Numismatique 1875. Brussel: 1875, p. 252 nr. 15.

 


 

Kapittel méreaux Sint-Lambertus (1635)

Kapittel-penning/méreaux,van de kathedraal Sint-Lambertus Luik.

Onder bisschop Ferdinand van Beieren 1612-1650

 

De juiste functie, van deze méreaux is niet gekend.

Licht, decentrisch geslagen.

 

Materiaal: Koper (Cu)

Massa: 2,90 gram.

Diameter: 21 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik.
Datering: 1635


Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Gelegen op een schuin kruis,

gemaakt van een kromstaf en zwaard.

Een versierde bisschop-mijter, met linten.

Omschrift:

ECCLE / SIÆ. / LEOD

Voluit: Ecclesiæ Leodi

Wat wil zeggen: Kerk van Luik.



 

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

Gelegen op een met botten/beenderen, geplaatst kruis.

Een doodshoofd met vijf tanden, naar links.

Omschrift:

ANNI / VER. / SAR / 1635

Volluit: Anniversarium.

Wat wil zeggen: Het jubileum.

 

 

Lit.: Dengis, J-L., Me. 01/02; Renesse, 71,2; De Schodt, A. Le chapitre de Saint-Lambert à Liège et ses méreaux ou jetons de présence. In Revue Belge de Numismatique 1875. Brussel: 1875, p. 251 nr. 11.

De juiste functie, van deze méreau, is nog steeds niet achterhaald. De Schodt, verondersteld dat deze penningen met markeringen van het episcopaat en van de soevereiniteit zouden kunnen gebaseerd zijn op verjaardagen van een of meer prins-bisschoppen.


 

Sint-Lambertus, Luik

 

 

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

Penning Sint-Lambertus/H. Maria.

De juiste functie/datering voor deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Koper.

Massa: 5,05 gram.

Diameter: 21,8 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik.

Datering: z.j. Ca. 18e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een geparelde buitenrand.

Gemijterde buste van St-Lambertus naar rechts gewend.

Omschrift:

SANCTUS / LAMBERT .

 

Keerzijde: Binnen een geparelde buitenrand.

H. Maria zonder nimbus, naar links gewend.

Omschrift:

SANCTA / MARIA

 


 

Sint-Lambertus, Luik.

Broodpenning van het kapittel St-Lambertus, Luik. 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 3,23 gram.
Diameter: 21,5 mm.
Aanmaakplaats: z.pl. Luik.
Datering: z.j. 1709 (?).


Voorzijde: Binnen een streepjesrand.

In drie regels:

S ❀ / LAMBER / TUS

Sint-Lambertus.

 

 

Keerzijde: Binnen een streepjesrand.

In drie regels:

.  ❀ . / MAN / DATA / > ❀ < 

 

Lit.: STAM Gent N. 01656;

Eklund Charity tokens of the Netherlands. O.P., pag. 13 nr 81.

 

Deze penning van het kapittel van Sint-Lambertus te Luik werd gebruikt voor uitdeling van brood op bepaalde feestdagen. 

De penning dateert uit de regeringsperiode van Joseph-Clément de Baviére (1694-1724) en werd in alle waarschijnlijkheid ingesteld bij besluit van het kappitel van 1 maart 1709. (Bron: STAM Gent)


 

Méreaux St-Martinus kerk (I)

Méreaux/penning Sint-Martinus kerk Luik.

De juiste datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 3 gram.

Diameter: 22,5 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik
Datering: z.j. 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een streepboord.

Sint-Martinus te paard naar links.

Gaande op een geplaveide weg.

In de linkerhand, zijn mantel.

In de rechterhand, een zwaard waarmee hij de mantel in twee stukken snijd.

Achter het paard, een kreupele met beenkruk.

Die het deel van de mantel in ontvangst neemt.

Omschrift bovenaan:

S . MARTINE . O . P . N .

 

Keerzijde: Binnen een streepboord.

Het Romeinse cijfer I

(Waardebepaling ?)

Omsloten met een bladerkrans.

Onderaan samengebonden.

 

Lit.:J. Justice, pag. 81 nr.1139; RBN 1850, pag. 130 nr. 43; Renesse Pl. 74.3.

 

 


 

Méreaux St-Martinus kerk (II)

Méreaux/penning Sint-Martinus kerk Luik.

De juiste datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 3,4 gram.

Diameter: 22 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik
Datering: z.j. 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een streepboord.

Sint-Martinus te paard naar links.

Gaande op een geplaveide weg.

In de linkerhand, zijn mantel.

In de rechterhand, een zwaard waarmee hij de mantel in twee stukken snijd.

Achter het paard, een kreupele met beenkruk.

Die het deel van de mantel in ontvangst neemt.

Omschrift bovenaan:

S . MARTINE . O . P . N .

 

Keerzijde: Binnen een gestreepte boord.

De Romeinse cijfers II

(Waardebepaling ?)

Omsloten met een bladerkrans.

Onderaan samengebonden.

 

Lit.: J. Justice, pag. 81 nr. 1140; RBN 1850, pag. 130 nr. 44. Renesse Pl. 74.2.

 

 


 

 

 

Méreaux St-Martinus kerk (Pelikaan)

Méreaux/penning Sint-Martinus kerk Luik.

De juiste datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 3,7 gram.

Diameter: 22,3 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik
Datering: z.j. 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een streepboord.

Sint-Martinus te paard naar links.

Gaande op een geplaveide weg.

In de linkerhand, zijn mantel.

In de rechterhand, een zwaard waarmee hij de mantel in twee stukken snijd.

Achter het paard, een kreupele met beenkruk.

Die het deel van de mantel in ontvangst neemt.

Omschrift bovenaan:

S . MARTINE . O . P . N .

 

Keerzijde: Binnen een parelrand.

Omschrift:

 MEMORIALE DIVINI AMORIS

Wat wil zeggen: Het Goddelijke teken van de liefde.

Een pelikaan met gespreide vleugels op de nest.

De jongen pikken in de borst van de pelikaan.

 

Lit.: De Renesse-Breidbach, supplémentaire nr. 10; J. Justice pag.82 nr.1142;

RBN 1850 pag.130 nr.46.

 

Symbolisch, de opofferingsgezindheid van de moederpelikaan word vergeleken met de offerdood van Jezus en het terug tot leven wekken van de drie  jongen met de verrijzenis van Christus. De zijwonde van de pelikaan wordt vergeleken met de zijwond van de gekuisigde Christus. Daaruit stroomde in beide gevallen bloed om hun kinderen/volgelingen terug tot leven te wekken/op het juiste pad te brengen. Het nest waarop de pelikaan met de drie jongen wordt afgebeeld, is de doornenkroon die Jezus kreeg toen hij werd veroordeeld.

 

 


 

 

 

St-Paulus, Luik 1700

 

 

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

Penning Sint-Paulus kathedraal Luik.

De juiste functie van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 6,42 gram.

Diameter: 23,6 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik
Datering: 1700


Voorzijde: Binnen een sierrand.

Een bladerkrans.

Waarin de letters SPD

(Sint Paulus Dom)

 

Keerzijde: Binnen een sierrand, tussen twee smalle cirkels.

ANNO . 1700

Met onder en boven de tekst, versiering met gebladerde bloemknoppen.

 


 

Broodpenning (1P) Sint-Paulus.

Penning Sint-Paulus kathedraal Luik.

De juiste datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 3 gram.

Diameter: 24 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik
Datering: z.j. Ca 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een streeprand.

De gesplitste waardeaanduiding.

I P ★ 

(Pain)

 Een brood

Omschrift:

DEC . ET . CAPITULUM . S . PAULI .

 

 

Keerzijde: Binnen een streeprand.

Een rechtopstaand zwaard,

Geflankeerd met de letters S / P

Twee sterren geflankeerd aan het handvest.

(Sint Paulus)

 

 Lit.: Dengis Me.07-01; Renesse 75.2.

 

 

 


 

Broodpenning (2P) Sint-Paulus.

 

Penning Sint-Paulus kathedraal Luik.

De juiste datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 3,51 gram.

Diameter: 24 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik
Datering: z.j. Ca 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een streeprand.

De gesplitste waardeaanduiding.

2 / ★ P  

(Pain)

Twee broden

Omschrift:

 DEC . ET . CAPITULUM . S . PAULI

 

Keerzijde: Binnen een streeprand.

Een rechtopstaand zwaard,

Geflankeerd met de letters S / P

Twee sterren geflankeerd aan het handvest.

(Sint Paulus)

 

 Lit.: Dengis Me.07-03; Renesse 75.

 

 


 

Penning/draaginsigne op herdenking moord op bisschop Lambertus 1896.

Bodemvondst, Tim Kauling.

 

 

Draagpenning, als herdenking van de 1200 jaar oude moord op bisschop Lambertus.

 

Afgebroken draagoog, hersteld door naaldhouder en naaldvanger.

Draagspeld ontbreekt.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 15,6 gram.

Diameter: 32 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Luik
Datering: 1896.


Voorzijde: Binnen een verhoogde boord.

In een gotisch kader.

De voorstelling op de moord op bisschop Lambertus.

Twee broers, vermoorden de neven van de bisschop.

H. Lambertus word gedood door een lans.

Rond het gotisch kader, een banderol met de tekst:

MARTYRIUM / S / LAMBERTI / PATRONI / LEODIENSIUM / 696 / 1896

 

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord.

De relikwiebuste van St-Lambertus.

In de linkerhand, een opengeslagen bijbel.

In de rechterhand, een kromstaf.

Onder de heilige, de initialen van de graveur.

I . W . F . boven op de letter W een kruisje.

Omsloten, met het omschrift:

S . LAMBER / TE / ORA . PRO . NOBIS

 

Lit.: Stan Panis, Testa VZW, In 1896 werd een penning gemaakt voor de herdenking van de 1200 jaar oude moord op bisscgop Lambertus.

 

Lambertus, bisschop van Maastricht

Lambertus, een Merovinger, werd in Maastricht geboren rond 638. Nadat zijn oom, bisschop Theodoardus, werd vermoord, werd Lambertus door koning Childerik II aangesteld als bisschop van Maastricht. Toen ook Childerik II werd vermoord, moest Lambertus in ballingschap. Pas in 681 kon hij terugkeren naar Maastricht. Hij verkondigde samen met tijdgenoot Willibrordus het geloof in Taxandrië en in de Kempen.

De broers Petrus en Andaletus, neven van Lambertus vermoordden Rioldus en Gallus, volgens de legende waren deze laatsten rovers van kerkschatten. Als wraak werd Lambertus door Dodo, familie van de ‘rovers’, op zijn landgoed vermoord met een lans in het jaar 696 samen met zijn twee neven. Het landgoed was gebouwd op de restanten van een Romeinse villa. Later zou op deze plaats Luik verrijzen. Andere bronnen vermelden 705 als moordjaar. Eerst werd Lambertus in Maastricht begraven maar de resten werden in 721 door bisschop Hubertus overgebracht naar Luik waar hij vereerd werd/wordt als heilige en martelaar. Er is een Lambertuskerk in Eindhout, Geel, Westerlo, Beverlo, Zelem, Hechtel,…

De penning

Op de voorzijde van de roodkoperen penning staat de randtekst ‘S. LAMBERTE ORA PRO NOBIS’, voorafgegaan door een kruisje. In het midden staat de relikwiebuste van Sint-Lambertus uit het begin van de 16e eeuw en afkomstig uit de verdwenen kathedraal ‘Saint-Lambert’. Op de achterzijde werd het moordtafereel afgebeeld met de tekst ‘MARTYRIUM LAMBERTI PATRONI LEODIENSIUM’. Links en rechts staat de moorddatum ‘696’. De penning heeft een diameter van 32,7 mm (zonder draagoog) en is 3 mm dik.

Voorbeeldtafereel uit 1488

Als voorbeeldtafereel van de moord op Lambertus werd een schilderij gebruikt dat besteld werd door de zanger van de ‘verdwenen’ kathedraal, Henri ex Palude. Deze overleed in 1515, zijn testament is nog bewaard gebleven. Hij liet het schilderij, een deel van een houten tweeluik, speciaal maken voor de ceremonie in 1489 rond de opening van de schrijnen en de verering van St. Lambertus en zijn twee neven Petrus en Andaletus. Het schilderij hangt momenteel in het M.A.R.A.M. (M