Gietmal "Lettertype".

Bodemvondst, Robert-Jan Voeten.

 

 

Uit twee delen bestaande wit/kalksteen mal voor zeven "letter" penningen.

Keerzijde gietboommal, gevuld met kalk/gips/pijpaarde.

twee pasgaten en twee paspinnen.

De juiste functie/datering/plaats voor deze penningen is niet gekend.

 

Materiaal: Witsteen/kalksteen

Massa: Onbekend.

Afmetingen: 94 mm. x 70 mm. x 20 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. (verdronken dorp) Nieuwlande (Zeeland)

Datering: z.j. 16e eeuw.

 

Voorzijde: Gietboom met zeven letter-penningen.

Allen omsloten met een gladde cirkelrand.

Centraal bij allen een (passer) punt.

De gotische letters:

G (?) / V / M / .S. / V / P (?) / U (?)

Bij de letter S, ter weerszijden een punt/bolletje.

 

 

Keerzijde: Gietboom met zeven letter-penningen.

Allen omsloten met een punt streep motief.

Voorzien van inbooring, om vulcement (Pijpaarde) beter vast te houden.

Juiste belettering per penning in onbekend.

Centraal de gotische letter V, met daaronder de letter M.

 

 

Lit.: Pelsdonk pag 91-92 (dit exemplaar), Pelsdonk pag 207 type 17. Gietmallen en gietbomen; Heilig en Profaan, deel I, pag. 314.

 

Uit Heilig en Profaan, "Uit Nieuwlande is een soortgelijke, tweezijdige te gebruiken, gietmal bekend voor de vervaardiging van kleine penningen met letters. Opvallend bij deze gietmal is dat de letters aan de ene zijde van vorm gotisch zijn en aan de andere kant klassieker. De mallen voor de penningen met de gotische letters zijn door inboring doelbewust onbruikbaar gemaakt en vervolgens met pijpaarde dichtgezet; kennelijk mochten de oudere penningen niet meer worden gegoten. Wellicht mag hieruit worden geconcludeerd dat het om letterpenningen met een bepaalde waarde ging, zoals armen- en turfgeld of bijvoorbeeld presentiepenningen."

 

Conclusie. 

De gietmal, is oorspronkelijk gebruikt om dubbelzijdige penningen te gieten in lood/tin legering. In latere fase, werd de gietmal bewerkt en opgevuld met pijpaarde om enkelzijdige penningen te gieten.

En zodoende de mal, drie keer kon gebruiken om penningen te gieten.

Of met andere woorden, men 21 verschillende penningen uit een dubbelzijdige mal kon halen.

Of dit daadwerkelijk de bedoeling was, daar hebben wij het gissen naar.

Wel zijn in de directe omgeving een drietal penningen teruggevonden, die in de mal passen, en enkelzijdig zijn weergegeven.

De letters S en G zijn niet gespiegeld uitgesneden in de mal, wat resulteerd na de gegoten penningen een spiegelbeelde voorstelling van de letters hadden.

 

 

 

 

De drie penningen, die teruggevonden zijn in de onmiddelijke nabijheid. En dragen allen een gladde keerzijde.

 

 

 

 

 

Afgietsel uit de mal.

 

 


 

Gietmal "Bloem motief".

Bodemvondst, Robert-Jan Voeten.

 

 

Eendelige mal, uit leisteen voor twee penningen met bloemmotief.

De juiste functie/datering/plaats voor deze penningen is niet gekend.

Centraal een boorgat, voor dichtknoping van de mallen.

 

Materiaal: Leisteen.

Massa: Onbekend.

Afmetingen: 87 mm. x 49 mm. x 9 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Noord-Frankrijk.

Datering: z.j. Ca. 1325-1425

 

Voorzijde: Twee apart te gieten penningen.

Gelegen op een gearceerd veld.

Vier-blad bloem.

Centraal een bloemhart, met een (passer) punt.

(anderen, zien hier een kruis-motief ipv een vierblad bloem)

Keerzijde: Vage aftekening, van een bloemmotief.

Binnen een gladde cirkel, een zes-bladige bloem.

Centraal, een (passer) punt.

Met bovenaan, niet nader toe te schrijven inscripties.