Penning op overlijden "Ypol Terrax" 1480

 

 

Penning op het overlijden van muntmeester van Antwerpen Hippolyte Vledincx, gekend onder het pseudoniem Ypol Terrax (1474-1477)

 

Materiaal: Koper (Cu)

Massa: Onbekend.

Diameter: Onbekend.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.
Datering: 1480

 

Voorzijde: Binnen een parelrand.

Banderol gelegen op de gotische cijfers X X 

(Volgens Minard-Van Hoorebeke, staat dit voor XX (20 deniers) zijnde het bedrag van het weekloon van een muntgezel.)

YPOL . TERRAX

Onderaan het jaartal 1480

 

Keerzijde: Monogram in gotische letters IHS

Bovenaan het muntmeesterteken (handje)

 

Lit: Joseph de Beer, Méreaux Anversois 1929, pag 40 nr. 33; Minard-Van Hoorebeke, Geldmunters Antwerpen pag.2.1.


 

Begrafenis-penning (RIP)

Begrafenis penning.

Koninklijk Aartsbroederschap van de Gelovige Zielen.

 

Materiaal: Koper (Cu)

Massa: Onbekend.

Diameter: 34 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.
Datering: z.j Ca. 1772-1773

 

Voorzijde: Binnen een parelrandversiering.

Doodshoofd met gekruiste beenderen.

Gelegen op een gekruiste schop en maaizeis.

Boven de schedel een zandloper.

Onderaan, het handje voor Antwerpen.

Keerzijde: Binnen een parelrandversiering.

Klein doodshoofd, met gekruiste beenderen.

In drie regels:

REQUIES / CANT . IN / PACE

Voluit: Requiescant in pace

Wat wil zeggen: Moge hij/zij in vrede rusten.

(Meestal afgekort tot R.I.P.)

 

Lit.: Joseph de Beer, Méreaux Anversois 1929, pag 89-90 nr. 35 ; Minard-Van Hoorebeke, Lijkdienstpenning voor brood pag 40 nr.88.

 

De broederschap d' Archiconfrérie royale des Ames du Purgatoire werd in 1683 opgericht door Mgr. Jean-Ferd. de Beughem naar aanleiding van een brief ontvangen van Karel II, koning van Spanje.

 

 

 


 

 

Begrafenis-penning I (z.j.)

Begrafenis penning.

 

Materiaal: Koper (Cu)

Massa: Onbekend.

Diameter: 23 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.
Datering: z.j. eind 16e eeuw, begin 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een parelrandversiering.

Centraal op het veld, binnen een fijne gladde cirkel.

Het Romeinse cijfer I

Omsloten met een naar rechts draaiende,

en gesloten bladerkrans.

 

Keerzijde: Binnen een parelrandversiering.

Centraal op het veld.

Het wapenschild van de stad Antwerpen.

Omsloten met een versierde boord, bestaande uit:

Afwisselend tussen twee bladertakken, een kruisje.

 

Lit.: Joseph de Beer, Méreaux Anversois 1929, pag 168,  nr. 110;

Minard- Van Hoorebeke, pag. 36, nr. 76.

 

 


 

Begrafenis-penning 1586

Begrafenis penning.

 

Materiaal: Koper (Cu)

Massa: Onbekend.

Diameter: 23 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.
Datering: 1586

 

Voorzijde: Binnen een parelrandversiering.

Centraal op het veld, binnen een fijne gladde cirkel.

Het Romeinse cijfer I

Omschrift:

(handje) ✠ .M.D.L.X.X.X.VI ✠ 

1586

 

Keerzijde: Binnen een parelrandversiering.

Centraal op het veld.

Een open doodskist.

Omschrift:

x . COGITA . MORI . ✠ 

Wat wil zeggen: Herdenk mijn overlijden.

 

Lit.: Joseph de Beer, Méreaux Anversois 1929, pag 167,  nr. 103.

 

 


 

Begrafenis-penning 1606

Begrafenis penning (St-Jozef kerk ?)

 

Materiaal: Koper (Cu)

Massa: 5 gram.

Diameter: 24 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.
Datering: 1606

 

Voorzijde: Binnen een parelrandversiering.

Centraal op het veld, binnen een fijne gladde cirkel.

Het Romeinse cijfer I

Omschrift:

(handje) ANTVERPEN . 1606

 

Keerzijde: Binnen een parelrandversiering.

Centraal op het veld.

Een open doodskist.

Omschrift:

x COGITA  MORI x

Wat wil zeggen: Herdenk mijn overlijden.

 

 

 Lit.: Joseph de Beer, Méreaux Anversois 1929, pag 171,  nr. 116; Minard-Van Hoorebeke, Begrafenis-penning der Sint-Jozefskerk pag 36-37 nr.78.

 

 


 

Broodpenning, Antwerpen 1582

 

Uit de collectie, Dimidov.

 

 

 

Brood-penning Armen-Kamer Antwerpen.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 3,74 gram.

Diameter: 24 mm.

Datering: 1582.

Slagplaats: Antwerpen.

 

Voorzijde: Binnen een sierrand.

Het stadswapen van Antwerpen.

Met daaronder, de initialen A C

(Armen Camer)

Omschrift:

+ . D HEER . MAEKT  ARM . EN . RYCK.

 

 

Keerzijde: Binnen een parelrand.

En een fijne binnencirkel, het muntteken (handje) doorbreekt de cirkel.

Centraal de letter B

Brood

Onder de letter, het jaartal 1582

Omschrift:

. DANCKT . GOD . VAN . AL . (handje)

 

Lit.: Minard -Van Hoorebeke, pag 29. 54; De Beer 98; Dugniolle 2919.

Het omschift bij Minard staat verkeerdelijk weergegeven.

Namelijk, D'HEER.MAEKT.ARMEN. RYCK

Een totaal andere zinsbepaling en begrip.

 


 

Broodpenning, Antwerpen 1605

 

 

Brood-penning Armen-Kamer Antwerpen.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 3,24 gram.

Diameter: 22,9 mm.

Datering: 1605

Slagplaats: Antwerpen.

 

Voorzijde: Binnen een parelrand.

Het stadswapen van Antwerpen.

Omschrift:

+ D . HEER . MAEKT  ARM . EN . RYCK

 

Keerzijde: Binnen een parelrand.

En een fijne binnencirkel,

het muntteken (handje) doorbreekt de cirkel.

Centraal de letter B

Brood

Onder de letter, het jaartal 1605

Omschrift:

. DANCKT . GOD . VAN . AL  (handje)

 

Lit.: Minard -Van Hoorebeke, pag 29. 55.

 


 

Broodpenning, Antwerpen 1666

 

 

Brood-penning Armen-Kamer Antwerpen.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 5,76 gram.

Diameter: 24,3 mm.

Datering: 1666

Slagplaats: Antwerpen.

 

Voorzijde: Binnen een parelrand.

Het stadswapen van Antwerpen.

Omschrift:

D . HEER . MAECKT  ARM . EN . RYCK

 

Keerzijde: Binnen een parelrand.

En een fijne binnencirkel,

het omschrift:

( handje) . DANCK . GOD . VAN . AL .

Centraal, de aan elkaar verbonden letters AB

Armen Brood

Met daaronder, het jaartal 

1666

 

Lit.: Minard -Van Hoorebeke, pag 30. nr.57; Joseph De Beer, Méreaux Anversois, pag.172 nr.124.

 


 

Broodpenning, Antwerpen 1677

Brood-penning Armen-Kamer Antwerpen.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 5 gram.

Diameter: 24 mm.

Datering: 1677

Slagplaats: Antwerpen.

 

Voorzijde: Binnen een parelrand.

Het stadswapen van Antwerpen.

Omschrift:

D . HEER . MAEKT  ARM . EN . RYCK

In de afsnede, het jaartal 1677

Keerzijde: Binnen een parelrand.

En een fijne binnencirkel,

het omschrift:

( handje) . DANCK . GOD . VAN . AL .

Centraal, onder en boven de letters  A  B versieringen.

Armen Brood

 

 

Lit.: Minard -Van Hoorebeke, pag 30. nr.58; Joseph De Beer, Méreaux Anversois, pag.172 nr.125.

 


 

Broodpenning, Antwerpen 1708

Brood-penning Armen-Kamer Antwerpen.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: Onbekend.

Diameter: 26 mm.

Datering: 1708

Slagplaats: Antwerpen.

 

Voorzijde: Binnen een verhoogde boord.

Het stadswapen van Antwerpen.

Omschrift:

❀ DEN . HEER . MAECKT  ARM . EN . RYCK

 

Keerzijde: Binnen een verhoogde boord.

het omschrift:

 DANCKT . GODT . VAN . AL . 1708 .

Centraal, de letter B

 Brood

 

 

Lit.: Minard -Van Hoorebeke, pag 30. nr.56; Joseph De Beer, Méreaux Anversois, pag.173 nr.127.

 


 

Gildepenning "Droogscheerders" 1545

 

 


Bodemvondst, Pieter De Milt.

 

 

 

Gildepenning Antwerpse droogscheerders.

 

Materiaal: Messing.

Diameter: 24,25 mm.

Massa: 2,85 gram.
Aanmaakplaats: Antwerpen.
Datering: 1545


Voorzijde: In het veld de gekroonde Heilige Maagd met nimbus en kindje Jezus gezeten op een gotische troon tussen twee opspanhaken.

Omschrift : MEDIATRIX NOSTRA . 1545 .

Wat wil zeggen: Onze middelares.

 

Keerzijde: In het veld een droogscheerdersschaar tussen een lakenkam en een opspanhaak omgeven door een bloemenkrans met zes rozen.

Omschrift : anepigrfisch.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke deel III, Antwerpen 4; RBN 1859 (3de serie tome III), 77; Joseph De Beer, RBN 1930, Méreaux Anversois deel II, p 195, nr 269; www.atmikes.be.

 


 

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

Het monogram Hv

Tussen twee gladde fijne cirkels.

Ter hoogte van de letters, 

ter weerszijden een vuurijzer met vuurbal/flints.

Daaronder wegspringende vuurvonken.

Boven de letter H, een handje.

De buitenbaan versiert met rozetten.

 

 

Lit.: RBN (1903) Donnet, Les Méreaux des Brasseurs D'Anvers, pag. 198, nr. 52.


 

Méreaux, Brasserie "Het Burgondisch Kruys" 1567.

 

 

 

Méreaux/penning op brasserie "Het Burgondisch Kruys".

De juiste functie van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Koper (Cu)

Massa: 2,96 gram.

Diameter: 26 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.
Datering: 1567

 

Voorzijde: Binnen een parelrand.

Gekroond Bourgondisch stokkenkruis.

Ter weerszijden het gesplitst jaartal 15 / 67

In het onderste kwartier, een vuurbol/flints

Met wegspringende vuurvonken.

Gildepenning "Droogscheerders" 1769

 

 

Gildepenning Antwerpse droogscheerders.

Fabrikanten van zijde en satijn.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 28 mm.

Massa: 16,10 gram.
Aanmaakplaats: Antwerpen.
Datering: 1769


Voorzijde: Binnen een kabelrand-versiering.

Een droogscheerdersschaar en scheerijzer, gekruist geplaatst.

Ter weerszijden de gesplitste gotische letters

C / A

Caffawerckers Antwerpen

Onder en boven het werkgerief,

het gesplitste jaartal

17 / 69

 

Keerzijde: Binnen een brede gladde boord,

Het wapenschild van de stad Antwerpen.

Omsloten met een parelcirkel.

Onder het wapen 2

Wat staat voor wijk 2

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke pag. 11 afb.5; Joseph De Beer, RBN 1930, Méreaux Anversois deel II, pag. 111, nr.19.

 


 

Gildepenning " Graanhandelaars" 1605

 

 

Gildepenning Antwerpse graanhandelaars/kopers.

 

Materiaal: Koper.

Diameter: 28 mm.

Massa: 5,55 gram.
Aanmaakplaats: Antwerpen.
Datering: 1605


Voorzijde: 
Op het veld, drie samengebonden korenaren.

Het gesplitste jaartal 16 / 05 ter weerszijden.

Omsloten met het omschrift:

handje GRAENCOOPERS GVLDE ❀

Graankopers gilde

 

 

Keerzijde: Centraal, het wapenschild van Antwerpen.

Omsloten met het omschrift:

handje ALDER ❀ HEYLIGEN ❀ 1605

Aller heiligen

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke pag. 20 afb. 33; Joseph De Beer, RBN 1930, Méreaux Anversois deel II, p 155, nr 238; Dugniolle 3603.

 


 

Gildepenning Kruiers St-Andreas 1546

Kruiers-gilde penning Sint Andreas.

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 3,40 gram.

Diameter: 23 mm.

Aanmaakplaats: Antwerpen.

Datering: 1546

 

Voorzijde: Tussen twee gladde cirkels,

het omschrift:

SANCTVS  A/NDREAS ❖ 

Sint-Adreas

Staande naar links gewende St-Andreas op ontblote voeten.

In de rechterhand, het martelaarskruis.

In de linkerhand zijn mantelkleed ophoudende.

Zowel de heilige als het St-Andreaskruis,

doorbreken de legende.

 


Keerzijde: Binnen twee gladde cirkel,

het omschrift:

(handje) GHEMAECKT . INT . IAER . VAN .

Op het veld, een kruiwagen, naar links.

Waarboven het jaartal 1546

Centraal, een (passer) punt.

 

Lit.: RBN 1930, Joseph De Beer, pag. 99, nr. 189;

Minard-Van Hoorebeke, pag. 11 nr.6.

 

R. Waerzeggers, EGMP jaarboeken 1997, De naties en hun betaalpenningen. pag 92.

Sint-Andries penning 1546, dienende als ontvangstbewijs voor het betalen van het inschrijvingsrecht, bij de kordewagenkruiers.

 

 

 


 

Gildepenning "Metselaars en Steenhouwers" 1546 (GP-A 01)

 

Bodemvondst, Peter Schuer.

 

 

Gildepenning "De vier gekroonden".

Gilde van Metselaars, steenhouwers, dakdekkers en plaveileggers.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 3,05 gram.

Diameter: 26 mm.
Aanmaakplaats: Antwerpen.
Datering: 1546.


Voorzijde: In een effen veld omzoomd met een dubbele effen cirkel.

Een staande steenhouwershamer tussen een truweel en een stamper.

Omschrift :

✶ CLAVDYV . NYCOSTRATVN . SIMPHORIANVN.

(de legende loopt door op de keerzijde)

  


Keerzijde: In een effen veld omzoomd met een dubbele effen cirkel.

Twee gekruiste soldeerbouten waarop een staande leidekkers-hamer ligt.

Omschrift :

Handje  CASTORIVM . DE . VIER . GHECROONDE . 1546 .

 

De naam van de vier gekroonde heilige martelaren Claudii, Nicostrati, Simproniani en Castorii. De "Pannonische steenhouwers".

 

Lit.: RBN 1930, Joseph De Beer, pag. 146, nr. 231; Minard-Van Hoorebeke, pag. 11, afb. 7; Dugniolle 1794 (foutief opgegeven als 1549)

 

 


 

 

Gildepenning "Metselaars en Steenhouwers" 1546 (GP-A 02)

 

 

 

 

Gildepenning "De vier gekroonden".

Gilde van Metselaars, steenhouwers, dakdekkers en plaveileggers.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: 3,69 gram.

Diameter: 27 mm.
Aanmaakplaats: Antwerpen.
Datering: 1546.


Voorzijde: In een effen veld omzoomd met een dubbele effen cirkel.

Een staande steenhouwershamer tussen een truweel en een stamper.

Omschrift :

❀ CLAVDYV . NYCOSTRATVN . SIMPHORIANVN.

(de legende loopt door op de keerzijde)

 

 

 

Keerzijde: In een effen veld omzoomd met een dubbele effen cirkel.

Twee gekruiste soldeerbouten waarop een staande leidekkers-hamer ligt.

Omschrift :

Handje  CASTORIVM . DE . VIER . GHECROONDE . 1546 .

 

De naam van de vier gekroonde heilige martelaren Claudii, Nicostrati, Simproniani en Castorii. De "Pannonische steenhouwers".

 

Lit.: RBN 1930, Joseph De Beer, pag. 146, nr. 231; Minard-Van Hoorebeke, pag. 11, afb. 7; Dugniolle 1794 (foutief opgegeven als 1549)

 

 


 

 

Gildepenning "Voddenkooplieden" 1563

Gildepenning "Sint Catherina".

Gilde van Voddenkooplieden.

 

Materiaal: Koper (Cu) .

Massa: 3,53 gram.

Diameter: 27 mm.
Aanmaakplaats: Antwerpen.
Datering: 1563.


Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Staande en gekroonde H. Catharina van Alexandrië,

met losse haren naar links gewend.

De rechtervoet gesteund op het martelaarsrad.

In de rechterhand, een zwaard.

Het linkerhand gesteund op een karrewiel.

Ter weerszijden van de heilige de gesplitste letters S / K

Sint Katharina

 

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel,

en gesloten laurierkrans.

Een gekroonde opengewerkte verkoopstafel.

Boven de kroon een handje.

Ter weerszijden van de kroon,

het gesplitste jaartal 15 / 63

 

 

Lit.: Joseph De Beer, (RBN 1930) pag. 115 nr. 203; Minard-Van Hoorebeke, pag.13 nr.11; Van Orden Pl.8.6; Dugniolle 2367.

 

Minard-Van Hoorebeke, geeft deze aan als "Hertslederen broekenmakers" en beschrijft de tafel als "gekroond broekspanraam".

 

 

 


 

 

Koopmansgilde-penning (lelie) St-Nicolaas 1544

Koopmansgilde-penning St-Nicolaas,  Antwerpen.

Voorzien van klop, letter A.

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Koper (Cu)

Massa: Onbekend.

Diameter: 23 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.

Datering: 1544

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

De heilige Sint-Nicolaas gezeten op een troon.

met mijter en nimbus.

Met de rechterhand, een zegenend gebaar.

In de linkerhand, een kromstaf naar binnen gewend.

De troon en heilige doorbreken de parelcirkel en legende.

Omschrift:

SANCTVS . / . NICOLAVS 

Sint Nicolaas

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

Een weegschaal/balans.

De parelcirkel loopt door het ophangoog.

Ter weerszijden van de balansarm het gesplitste jaartal :1:5: / 4:4

Tussen de weegschalen, 

een klop met de gotische letter A

Onder de schalen, een lege afsnede.

Omschrift:

KENT . V . SELVEN . EN . AENSIET . ENDE

Herken jezelf, en aanzie het einde.


Lit.: Joseph De Beer, (RBN 1930)  pag.157 nr.242.

 

Variant op KENT:V:SELVEN:EN:AENSIET..DENDE. (Nr.241)

 

 

 


 

 

Koopmansgilde-penning (handje) St-Nicolaas 1544

Koopmansgilde-penning St-Nicolaas,  Antwerpen.

Voorzien van klop, handje.

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Koper (Cu)

Massa: Onbekend.

Diameter: 23 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.

Datering: 1544

 

Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

De heilige Sint-Nicolaas gezeten op een troon.

met mijter en nimbus.

Met de rechterhand, een zegenend gebaar.

In de linkerhand, een kromstaf naar binnen gewend.

De troon en heilige doorbreken de parelcirkel en legende.

Omschrift:

SANCTVS . / . NICOLAVS 

Sint Nicolaas

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

Een weegschaal/balans.

De parelcirkel loopt door het ophangoog.

Ter weerszijden van de balansarm het gesplitste jaartal . 1.5. / 4:4

Tussen de weegschalen, 

een klop met een handje

Onder de schalen, een lege afsnede.

Omschrift:

KENT . V . SELVEN . EN . AENSIET . ENDE:

Herken jezelf, en aanzie het einde.


Lit.: Joseph De Beer, (RBN 1930)  pag.157 nr.242. 

 

Variant op KENT:V:SELVEN:EN:AENSIET..DENDE. (Nr.241)

 

 

 


 

Méreaux, aanwezigheidspenning (?) letters/palm.

Bodemvondst, Nancy Van Orle.

 

Méreaux, type letters.

Aanwezigheid/presentie-penning (?)

Licht gefragmenteerd aan de rand.

De juiste functie/datering en plaatsbepaling voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 2,1 gram.

Diameter: 20 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.

Datering: z.j. Ca. 16e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

Een zespas, met centraal een (rechter)hand.

 

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

Een lang gevoet kruis.

In de kwartieren 1 en 3, de letters R / P

Wat mogelijks staat voor Reverdus Pater

Eerwaarde vader.

In de kwartieren 2 en 4, een palmtak.

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke Gelijkaardige voorzijde op pag. 28 nr.52.

 

 

Palmtakken komen voor in de heraldiek van abdissen.

 

 

 


 

 

Penning op de ontmanteling van de citadel van Antwerpen 1577

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Penning op de afbraak van de burg van Antwerpen.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Bestaat ook in zilveren afslag.
Massa: 33,79 gram.
Diameter: 46,8 mm.
Aanmaakplaats: Antwerpen.

Ontwerper: Jacques Jonghelinck 1530-1606
Datering: 1577.


Voorzijde: Binnen een parelcirkel.

Een staande naakte dame die de vrijheid symboliseert,

deels bedekt met een sluier.

In de linkerhand, een lang slagzwaard, met palmtak.

In de rechterhand een vrijheidshoed.

Onderaan een leeuw, naar links liggend.

De kop naar rechts gekeerd.

Tussen de leeuw en de vrijheidshoed.

Twee ineen geslagen handen, die samen een hart vasthouden.

Waaruit een olijftak groeit, omhangen met een kroon.

Ter weerszijden van het hart de gesplitste datering Z5 / 77

Rechts van de vrijheidsdame, verbroken ketens.

Omschrift:

VINDICATA LIBERT/AS CONCORDIA

Wat wil zeggen: Vrijheid door eendracht gewaarborgd.

 

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.

Bovenaanzicht op de afbraak van de citadel/fort.

Omschrift:

RESTITVTIO .R.P. ANTWER.

Voluit: Restitutio Reipublicæ Antverpiensis

Wat wil zeggen: De herstelling van de vrijstaat van Antwerpen.


Lit.: Gerard van Loon, Beschryving der Nederlandsche historipenningen, Volume I, pag. 238; Teylers Museum, TMNK 00232.

 

 


 

O.L.V.-Kerk, Antwerpen (OLV 01)

 


Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Presentie/tegenwoordheids- penning Onze Lieve Vrouw-kerk Antwerpen.

De juiste functie/datering voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 3,25 gram.

Diameter: 21,1 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een geparelde rand.

Staande gekroonde H. Maria met brede mantel.

Op de linkerarm, het gekroond kind Jezus met wereldbol.

In de rechterhand, een scepter.

 

 

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

Centraal, een groep onleesbare letters.

 

Lit.: Minard-Van Horebeke, pag. 34 afb. 69/70.

 


 

O.L.V.-Kerk Antwerpen (OLV 02)

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

 

 

Presentie/tegenwoordheids- penning Onze Lieve Vrouw-kerk Antwerpen.

De juiste functie/datering voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood.

Massa: 4,66 gram.

Diameter: 23,4 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.

Datering: z.j. Ca. 17e eeuw.

 

Voorzijde: Binnen een parel cirkel.

Staande gekroonde H. Maria met brede mantel.

Op de linkerarm, het gekroond kind Jezus met wereldbol.

In de rechterhand, een scepter.

 

Keerzijde: Binnen een parel cirkel.

Centraal, de letters.

BEGIN

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke, pag. 34 afb. 69/70.

 


 

O.L.V.-Kerk, Antwerpen.(MAR)

 

Enkelzijdige penning/méreaux Onze Lieve Vrouw Kerk Antwerpen.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 8,6 gram.

Diameter: 25 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.
Datering: z.j. Ca. 18e eeuw.


Voorzijde: Binnen een omschrift.

. handje . MEDIATRIX . NOSTRA

Wat wil zeggen: Onze bemiddelaar.

In twee regels: Ω / MAR

De letters MAR aan elkaar verbonden.


Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Minard -Van Hoorebeke pag 32 afb.63.

 

 


 

O.L.V.-Kerk, Antwerpen 1636 (TLOF 01)

Bodemvondst, Waldorf.

 

 

 

Penning/méreaux Onze Lieve Vrouw Kerk Antwerpen.

 

Materiaal: Brons.

Massa: Onbekend.

Diameter: 24 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.
Datering: 1636.


Voorzijde: Binnen een omschrift.

Handje  MEDIATRIX . NOSTRA .

Wat wil zeggen: Onze bemiddelaar.

In twee regels: Ω / MAR

Waarboven een verkortingsteken, de letters AR in ligatuur.

Wat wil zeggen: Maria.

 

 

Keerzijde: Binnen een omschrift.

Handje . ANNO . INCARNATIONIS . DNI . 1636

Wat wil zeggen: Bij de incarnatie 1636

Centraal tussen twee twee horizontale lijnen:

 T LOF

Onder en boven versiert met een zespuntige ster.

 

Lit.: Minard -Van Hoorebeke pag 33 afb.66 ; J De Beer, RBN 1930 pag 22, nr 147; Dugniolle 3911.

 

Mogelijks betreft dit een gildepenning, van de gilde "Onser Liever Vrouwen T'Loff.

 

 

 


 

O.L.V.-Kerk, Antwerpen 1636 (TLOF 02)

 

 

 

 

Penning/méreaux Onze Lieve Vrouw Kerk Antwerpen.

 

Materiaal: Brons.

Massa: Onbekend.

Diameter: 24 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.
Datering: 1636.


Voorzijde: Binnen een parelrand en gladde cirkel, het omschrift.

. Handje .  MEDIATRIX . NOSTRA .

Wat wil zeggen: Onze bemiddelaar.

In twee regels: Ω / MAR

Waarboven een verkortingsteken, de letters AR in ligatuur.

Wat wil zeggen: Maria.

 

Keerzijde: Binnen een parelrand en gladde cirkel, het omschrift.

. Handje . ANNO . INCARNATIONIS . DNI . 1636

Wat wil zeggen: Bij de incarnatie 1636

Centraal tussen twee twee horizontale lijnen:

 T LOF

Onder en boven versiert met een zespuntige ster.

 

Lit.: Minard -Van Hoorebeke pag 33 afb.66 ; J De Beer, RBN 1930 pag 22, nr 147; Dugniolle 3911.

 

Mogelijks betreft dit een gildepenning, van de gilde "Onser Liever Vrouwen T'Loff.


 

O.L.V.-Kerk, Antwerpen 1528 (TLOF 03)

Penning/méreaux Onze Lieve Vrouw Kerk Antwerpen.

Geklopt met lelie.

Slagbarst.

 

Materiaal: Messing.

Massa: Onbekend.

Diameter: 22 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. O.L.V. kerk Antwerpen.
Datering: 1528


Voorzijde: Binnen een dubbele parelcirkel, het omschrift.

(Handje)  MARIA ° MATER ° GRATIE ° MAT

Wat wil zeggen: Maria gods, moeder van genade.

Interpunctie, ringetje.

Centraal in een gladde cirkel, de Gotische letter M

De letter geflankeerd ter weerszijden met een kruisje.

Onder de letter, een klop met lelie/fleur de lys.

 

Keerzijde: Binnen een  dubbele parelcirkel, het omschrift.

(Handje) ANNO  INCARNATIONIS   DNI  15Z8

Wat wil zeggen: Bij de incarnatie 1528

Centraal tussen twee twee horizontale lijnen:

 T LOF

Onder en boven versiert met een zespuntige ster.

 

Lit.: Joseph De Beer, RBN 1930 pag. 21- 22, nr 143; Minard -Van Hoorebeke pag.32 afb.64.

 

 


 

Plaquette wapenschild Antwerpen.

Bodemvondst, Dirk de Jong.

 

 

 

 

Plaquette met wapenschild van Antwerpen.

Tinmerk/proefslag.

Geslagen klop in loden plaatje.

De juiste functie/datering van deze plaquette is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Afmetingen: 30 mm. x 30 mm.

Massa: 10,64 gram.
Aanmaakplaats: Antwerpen.
Datering: z.j. Ca. begin 18e eeuw.


Voorzijde:  Binnen een parelcirkel.

Het wapen van Antwerpen.

Onder het wapen de initialen:

C V K

Carel van Kan, (Tinnegieter)

 

Keerzijde: Blanco.

 

 

 


 

 

Rederijkerskamer "De Goudbloem", Antwerpen 1623

Penning Rederijkerskamer "De Goudbloem".

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Koper (Cu).

Massa: Onbekend.

Diameter: 35,8 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.

Datering: 1623

 

Voorzijde: Omschrift tussen twee versierde cirkels.

. GROEYENDE (bloem) IN (bloem) DEVGHDEN (goudsbloemen)

Centraal drie goudsbloemen met knoppen.

Omsloten met een krans van goudsbloemen,

onderaan dichtgebonden met een strik.

 

 

Keerzijde: Binnen een versierde buitenrand, en gladde cirkel.
Een versiert en leeg inscriptie-veld.

Bovenaan een engel, met in beide handen een lauwerkrans.

Links en rechts van de versierde cartouche,

een engel met palmtak.

Onderaan het gesplitst jaartal 16 / 23

 

Lit.: Minard-Van Hoorebeke pag. 22 en 23, nr 39.

 

 


 

 

Méreaux, Sint Elooi 1548

 

 

 

Méreaux, op Sint Elooi Antwerpen.

Voorzien van een klop, letter A

 

Materiaal: Koper.

Diameter: 23 mm.

Massa: Onbekend.
Aanmaakplaats: Antwerpen.
Datering: 1548.


Voorzijde:  Binnen een parel cirkel. 

Staande Sint Elooi met mijter.

Getooid in bisschoppelijk gewaad.

In de linkerhand, een kromstaf.

In de rechterhand, een hamer.

Ter weerszijden van de heilige, een rozet.

Omsloten, met het omschrift.

SINTE : LOII : IN DE  BORCHT ❖ 

 

Keerzijde: Binnen een parel cirkel.

Een gekroonde smidshamer.

Geflankeerd ter weerszijden met een vuurijzer,

met wegspingende flints.

Omsloten met het omschrift:

TANTWERPEN : INT : IAER : 1548

 

Lit.: Joseph De Beer RBN 1930 Méreaux Anversois, pag. 164, nr. 247; Minard-Van Hoorebeke, pag. 12, nr. 08.

 


 

 

Méreaux, Sint Elooi 1528

 

 

 

Méreaux, op Sint Elooi Antwerpen.

Voorzien van een klop, letter A

Kleine slagbarst in de rand.

 

Materiaal: Koper.

Diameter: 23 mm.

Massa: Onbekend.

Aanmaakplaats: Antwerpen.

Datering: 1528.

 

Voorzijde:  Binnen een parel cirkel. 

Staande Sint Elooi met mijter.

Getooid in bisschoppelijk gewaad.

In de linkerhand, een kromstaf.

In de rechterhand, een hamer.

Ter weerszijden van de heilige, een vierblad.

Omsloten, met het omschrift.

SINTE ° LOII ° IN DE ° bORCHT   

Keerzijde: Binnen een parel cirkel.

Een gekroonde smidshamer.

Geflankeerd ter weerszijden met een zespunt-ster.

Omsloten met het omschrift:

TANTWERPEN + INT + IAER + 15Z8

 

Lit.: Joseph De Beer RBN 1930 Méreaux Anversois, pag. 164, nr. 246.

 


 

Penning, St- Elooi/St-Eligius (?) 1592

 

Méreaux/penning  Sint Elooi of Sint Eligius (?)

Smedengilde-penning (?)

Cijfer 5 in verf.

 

 

Materiaal: Koper.

Diameter: 30,5 mm.

Massa: 7,66 gram.

Aanmaakplaats: z.pl. (Antwerpen ?)

Datering: 1592

 

Voorzijde:  Binnen een parel cirkel. 

Een dubbele gladde cirkels.

De datering gesplitst en in retrograde.

15 /9Z

1592

Staande St Elooi/St Eligius  met mijter.

Getooid in bisschoppelijk gewaad.

De heilige, doorbreekt de binnencirkel.

En staat op de buitencirkel.

In de linkerhand, een kromstaf.

In de rechterhand, een opgeheven hamer.

Rechts van de heilige, het cijfer 5

In inkt of verf.

Keerzijde: Binnen een parelcirkel, en gladde cirkel.

Gelegen op een banderol/lint zonder tekst.

Een gekroonde smidshamer.

 

Lit.: Dirks 133.5 

 

 


 

Turf-penning, Antwerpen 1508

     

 

 

Turf-penning.

 

Materiaal: Messing.

Massa: Onbekend.

Diameter: 18 mm.

Aanmaakplaats: Antwerpen.

Datering: 1508

 

Voorzijde: Omschrift tussen twee parel cirkels.

Het omschrift:

  DЄr  ЄrmЄ TOrFTEIKЄn  handje 

Op het veld, de gotische letter T

 

 

Keerzijde: Binnen twee gladde cirkels.

Het omschrift:
✠ In  ΛnTWЄr Λnn 1508

Centraal op het veld, een (rechter) hand.

 

Lit.: Joseph De Beer, Méreaux Anversois (1929) pag.163 nr. 94.

 

 


 

 

Turf-penning, Antwerpen 1582

 

 

 

Turf-penning  stad Antwerpen.

 

Materiaal: Koper. (Cu)
Massa: 1,8 gram.
Diameter: 20,2 mm.
Aanmaakplaats: Antwerpen.
Datering: 1582.


Voorzijde: Binnen een parelrand.
De grote letter T

Turf
Gesplitst jaartal ter weerszijden van de letter  15 T 82

Omschrift:

 . TOT . ALLE . GHEBRECK .

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel.
Het stadswapen van Antwerpen.
Omschrift:

X  . GEEFT . D . HERE . MIDDEL


Lit.: Minard -Van Hoorebeke pag. 31. 59.

 

 


 

Turf-penning, Antwerpen 1586

 

Turf-penning.

 

Materiaal: Messing.
Massa: Onbekend
Diameter: 23 mm.
Aanmaakplaats: Antwerpen.
Datering: 1586


Voorzijde: Binnen een parelrand.

Het omschrift: 

DER . ERMEN . TORFTEEKEN

De kapitale letter T

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel en gladde cirkel.

Het omschrift:

 IN  ANTWERPEN  ANNO  1586
Centraal het stadswapen van Antwerpen.


Lit.: Joseph de Beer, Méreaux Anversois (1929) pag. 167 nr. 105.

 

 


 

Turf-penning, Antwerpen 1620

 

 

Turf-penning.

 

Materiaal: Messing.
Massa: Onbekend
Diameter: 23 mm.
Aanmaakplaats: Antwerpen.
Datering: 1620


Voorzijde: Binnen een dubbele parelrand.

Het omschrift:

DER . ERMEN . TORF . TEEKEN
De kapitale letter T
De binnenzijde van de letter versiert met puntjes.

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel en gladde cirkel.

Het omschrift:

. IN . ANTWERPEN . ANNO . 1620
Centraal het stadswapen van Antwerpen.


Lit.: Joseph de Beer, Méreaux Anversois (1929) pag. 172 nr. 121; Minard -Van Hoorebeke pag. 31. nr 60.

 


 

Penning "Zondagschool".

Bodemvondst, Nancy Van Orle.

 

 

 

 

Penning aanwezigheid Zondag-school Antwerpen.

 

De juiste datering van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Diameter: 18 mm.

Massa: 7,2 gram.
Aanmaakplaats: Antwerpen.
Datering: z.j. Ca. eind 17e begin 18e eeuw.


Voorzijde:  Binnen een gladde cirkel.

In vier regels:

SON / DAGSCE / SCHO / LEN

 

Keerzijde: Onleesbare tekst in drie regels.

 

Lit.: Joseph De Beer RBN 1930 Méreaux Anversois, pag. 71, nr. 177. (SON/DAGSCE/SCHO/LEN // S./IVLIA/NVS)

 


 

 

Gedenkpenning op Wereldtentoonstelling in Antwerpen 1885.

 

Uit de collectie, Jan Ooms.

 

 

 

Herdenkingspenning op de Wereldtentoonstelling in Antwerpen in 1885

 

Materiaal: Messing.

Massa: 10,05 gram.

Diameter: 30,3 mm.

Aanmaakplaats: Antwerpen.

Graveur: Leopold Wiener.

Datering: 1885



Voorzijde: Binnen een parelcirkel en verhoogde rand.

Een op de grond zittende zeegod naar links gewend.

Leunende op een liggende waterkruik, waaruit water stroomt.

In de rechterhand, de hoorn des overvloeds gevuld met bloemen en vruchten.

Links een anker met ketting.

Met daarachter "Het Steen".

Boven het gebouw twee handjes.

In de afsnede:

ANTWERPEN

LEOP. WIENER

 

 

Keerzijde: Binnen een parelcirkel en verhoogde rand.

De ingangspoort van de tentoonstelling.

Omschrift:

EXPOSITION UNIVERSELLE D'ANVERS

Onder het poortgebouw, het jaartal

1885

 

Lit.: Ch. Représentants 7.

 

Op 2 mei 1885 opende de eerste Wereldtentoonstelling van Antwerpen haar deuren.

De succesvolle onderneming liep tot 1 november 1885.

En kon rekenen op 14.472 exposanten, en telde 3.500.000 bezoekers.

 

 

 


 

Patronage penning, Antwerpen

 

 

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

Patronage-penning H. Vincentius a Paulo, Antwerpen.

De juiste functie voor deze penning is onbekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering.

Massa: 3,12 gram.

Diameter: 25,1 mm.

Aanmaakplaats:z.pl. Antwerpen.

Datering: z.j. Ca. eind 19e eeuw

 

Voorzijde: Omschrift tussen twee gladde cirkels.

PATRONAGE VAN DEN H. VINCENTIUS A PAULO

Het omschrift, gescheiden door het gekroond 

en zijdelings versiert wapenschild van de stad Antwerpen.

Boven het wapen in twee regels:

LOKAAL / CAMMENSTRAAT

 

 

Keerzijde: Binnen een gladde buitenrand.

Een dubbel gelijnde vierpas, 

de binnenvlakken gearceerd en versiert met krulmotief.
Centraal binnen een dubbele fijne cirkel,

De gotische letters h.v.

 

 

 


 

Penning op "de verdediging van de Citadel" 1832.

Penning op de heldhaftige verdediging door generaal Chassé op de Citadel van Antwerpen.

 

Materiaal: Tin.

Massa: 17,2 gram.

Diameter: 39,9 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.

Datering: 1832

 

Voorzijde: Binnen een gladde cirkel.

De kaart met de Citadel/kasteel van Antwerpen.

Onderaan de twee lunetten, St-Laurent en Kiel.

Met een gedeelte van de Schelde, en het bastion Montebello.

En de straatweg naar Boom.

(zogenaamde "Melkhuis")

 

Keerzijde: Binnen een gladde cirkel.

In tien regels:

           ARX

  ANTVERPIENS 
       CONTRA
 INIVSTISSIMAM

AGGRESSIONEM

VIRTVTE BATAVA

 DUCE CHASSE

FORT DEFENSA 

 M. DECEMBRI

 MDCCCXXXII.

 

Omsloten met twee vruchtdragende laurierkransen, onderaan samengebonden met een lint.

 

Het kasteel van Antwerpen tegen de onrechtvaardige aanval met Nederladse dapperheid, onder bevel van Chassé manmoedig verdedigd. 

December 1832

 

Lit.: Dirks 465; P.O. van der Chijs, Tijdschrift voor algemeene Munt-en Penningkunde deel I 1838 pag 182 nr 43.

 

 

 


 

Penning/méreaux, voor zilver 1586

Penning/méreau inwisselbaar voor ziver.

 

Materiaal: Messing.

Massa: 3,9 gram.

Diameter: 23 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Antwerpen.

Datering: 1586

 

Voorzijde: Binnen een parel cirkel.

Centraal, de grote letter G

Geld

Midden in de letter G een hand.

Omsloten met het omschrift:

. SINVS . ES . ET . IN . (handje)

Keerzijde: Binnen een parel cirkel.

Het stadswapen van Antwerpen.

Onder het wapen het jaartal 1586

Omsloten met het omschrift:

SINEREM . REVERTERIS

 

Lit.: Joseph de Beer, Méreaux Anversois (1929) pag. 166-167 nr. 101.