Penning Enkhuizen (?)

 

Uit de collectie, Paul Callewaert.

 

 

Enkelzijdige penning met drie vissen.

De juiste functie/datering/plaats van deze penning is niet gekend.

 

Materiaal: Lood/tin legering

Massa: 4,47 gram.

Diameter: 18,9 mm.

Aanmaakplaats: z.pl. Enkhuizen ?

Datering: z.j. Ca. 15e à 16e eeuw.


Voorzijde: Binnen een gladde buitenrand.

Drie opstaande vissen (Haringen ?), zonder staart.

Tussen de vissen een bolletje/punt.

 

Keerzijde: Blanco.

 

Lit.: Altas Blaeu; De Lange.

 

Enkhuizen is ongeveer rond het jaar 1000 ontstaan. 

Het dorp verkreeg in 1355 van Graaf Willem van Holland stadsrechten. 

Waarschijnlijk is vrij snel daarna een zegel ontworpen. 

De oudste afdruk van een zegel van Enkhuizen dateert uit 1361.

Dit zegel vertoont drie staande haringen, waartussen twee zespuntige sterren. 

Het zegel is in ieder geval tot 1478 in gebruik geweest. 

Het oudste zegel van Enkhuizen, waarop al drie haringen. (Uit De Lange, 1934)

De vissen op het zegel en het latere wapen slaan waarschijnlijk op de haringvangst, die in de Middeleeuwen verreweg de belangrijkste bron van bestaan was in de stad. Op latere zegels is de voorstelling 90 graden gedraaid, de vissen liggen nu horizontaal.

In 1583 verschijnt het eerste zegel met de haringen op een schild.

Dit schild wordt vastgehouden door een naast het schild staande vrouw. 

Ook zijn de haringen nu omgewend ten opzichte van de oudere zegels. Pas bij de verlening van het wapen in 1816 worden de haringen weer terug gekeerd.

De kroontjes boven de koppen van de haringen komen niet op zegels voor. 

Wel zijn er 17e eeuwse afbeeldingen van het wapen bekend, waarbij de haringen gekroond zijn. Dergelijke afbeeldingen staan o.a. in de atlas van Blaeu. 

De kleuren zijn dan al zilver en azuur.